مشاهده پنجمین پلنگ در منطقه شکارممنوع کوه سفید دماوند

کوه سفید دماوند یکی از زیستگاه‌های مهم حیات وحش شرق استان تهران است؛ منطقه‌ای که وسعت آن حدود ۱۱۱ هزار هکتار اعلام شده و اکنون حضور پلنگ در آن نه فقط از طریق مشاهده محیط‌بانان، بلکه با استفاده از دوربین‌های تله‌ای نیز پایش می‌شود.

رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند  درباره آخرین مشاهده پلنگ در این منطقه گفت: یک قلاده پلنگ حدود ۱۵ روز پیش توسط محیط‌بانان در جریان گشت و کنترل منطقه شکارممنوع کوه سفید مشاهده شد.

نقی میرزا کریمی افزود: برای مستندسازی حضور پلنگ و پایش وضعیت این گونه در منطقه، دوربین‌های تله‌ای در نقاط مختلف کوه سفید نصب شده و ثبت تصاویر جدید می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت این گونه در اختیار محیط‌بانان و کارشناسان قرار دهد.

وی با اشاره به ثبت تصاویر پلنگ در سال‌های گذشته گفت: طی سال‌های گذشته با استفاده از دوربین‌های تله‌ای، تصاویر بیش از پنج پلنگ در این منطقه ثبت شده است.

پلنگ‌ها از روی خال‌هایشان شناسایی می‌شوند

یکی از نکات مهم در پایش پلنگ، امکان شناسایی افراد مختلف از روی الگوی خال‌های بدن آن است؛ موضوعی که به محیط‌بانان و کارشناسان حیات وحش کمک می‌کند مشخص کنند تصاویر ثبت‌شده مربوط به یک پلنگ تکراری است یا افراد متفاوت.

میرزا کریمی با اشاره به همین روش یادآورشد: در گربه‌سانانی مانند پلنگ، الگوی خال‌ها می‌تواند برای شناسایی افراد مورد استفاده قرار گیرد و کارشناسان حیات وحش با مقایسه تصاویر ثبت‌شده می‌توانند افراد متفاوت را از یکدیگر تشخیص دهند.

به گفته وی، بر همین اساس، ثبت تصاویر متعدد از پلنگ‌ها در کوه سفید تنها به معنای مشاهده چندباره یک حیوان نیست و بررسی الگوهای بدنی به شناسایی افراد متفاوت کمک می‌کند.

با این حال، تعداد پلنگ‌های شناسایی‌شده در تصاویر دوربین‌های تله‌ای را نباید بدون انجام مطالعات جمعیتی، معادل تعداد دقیق پلنگ‌های موجود در کل شهرستان دانست؛ چرا که برآورد جمعیت واقعی نیازمند روش‌های علمی پایش و بررسی داده‌های بیشتر است.

کوه سفید؛ زیستگاهی ۱۱۱ هزار هکتاری

وسعت بالای منطقه شکارممنوع کوه سفید، اهمیت پایش مستمر حیات وحش آن را دوچندان می‌کند، منطقه‌ای با وسعت حدود ۱۱۱ هزار هکتار که بخش قابل توجهی از زیستگاه‌های طبیعی شهرستان دماوند را دربر می‌گیرد و حضور گونه‌های مختلف جانوری در آن به طور مستمر توسط محیط‌بانان رصد می‌شود.

پلنگ به عنوان یکی از گوشتخواران بزرگ و گونه‌های شاخص حیات وحش، جایگاه مهمی در زنجیره غذایی دارد و حضور آن می‌تواند یکی از نشانه‌های قابل توجه برای بررسی وضعیت زیستگاه باشد؛ هرچند ارزیابی سلامت یک اکوسیستم تنها با مشاهده پلنگ امکان‌پذیر نیست و وضعیت طعمه‌ها، منابع آب، پوشش گیاهی، امنیت زیستگاه و میزان فشارهای انسانی نیز باید در کنار آن بررسی شود.

تصاویر ثبت‌شده توسط دوربین‌های تله‌ای فقط یک تصویر جذاب از حیات وحش نیستند؛ بلکه می‌توانند بخشی از داده‌های مورد نیاز برای شناخت گونه‌های جانوری، محدوده تردد آنها و روند تغییرات جمعیتی در منطقه باشند.

دوربین‌ها در انتظار ثبت تصویر بعدی

اکنون محیط زیست دماوند با نصب دوربین‌های تله‌ای در نقاط مختلف کوه سفید، پایش حضور پلنگ را ادامه می‌دهد و ثبت تصویر جدید می‌تواند علاوه بر مستندسازی مشاهده اخیر، به مقایسه الگوی خال‌های بدن حیوان و مشخص شدن اینکه آیا فرد جدیدی وارد مجموعه پلنگ‌های شناسایی‌شده منطقه شده یا همان افراد قبلی دوباره ثبت شده‌اند، کمک کند.

این موضوع اهمیت تداوم پایش را نشان می‌دهد؛ زیرا مجموعه‌ای از تصاویر ثبت‌شده در یک بازه زمانی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت حیات وحش یک منطقه ارائه کند.

استمرار حضور پلنگ در کوه سفید، اهمیت حفاظت از زیستگاه را نیز برجسته می‌کند و حفاظت از این گونه تنها به جلوگیری از شکار مستقیم آن محدود نمی‌شود و حفظ امنیت زیستگاه، منابع غذایی و آبی و جلوگیری از تخریب و گسست زیستگاه نیز بخشی از زنجیره حفاظت از پلنگ و دیگر گونه‌های حیات وحش است.

منبع: ایرنا