10 فیلم «کونگفویی» برتر در تاریخ سینما
این زیرژانر بیش از هر چیز با مبارزات تنبهتن، سبکهای سنتی چینی، تمرینهای سخت، روابط استاد و شاگرد، انتقام و البته طراحی پیچیده و تماشایی مبارزات شناخته میشود.
فرادید| فیلمهای مبتنی بر مبارزات کونگفو بخشی از سینمای گستردهتر هنرهای رزمیاند؛ اما هر فیلم رزمی را نمیتوان کونگفو دانست. این زیرژانر بیش از هر چیز با مبارزات تنبهتن، سبکهای سنتی چینی، تمرینهای سخت، استاد و شاگرد، انتقام و البته طراحی پیچیده و تماشایی مبارزات شناخته میشود.
به گزارش فرادید؛ فهرست پیش رو سراغ فیلمهایی میرود که بیش از آنکه بر عناصر فانتزی ووشیا یا سبکهای رزمی مدرن تکیه کنند، جوهره سینمای کونگفو را به نمایش میگذارند. از آثار کلاسیک برادران شاو و فیلمهای جکی چان و بروس لی گرفته تا فیلمی چون «بیل را بکش» که ادای دینی متفاوت به این سنت سینمایی است؛ این ۱۰ فیلم از ماندگارترین نمونههای این ژانر به شمار میروند.
۱۰. زاتویچی و شمشیرزن یکدست — ۱۹۷۱
مجموعه «زاتویچی» بیشتر در قلمرو فیلمهای سامورایی قرار میگیرد، اما در بیستودومین قسمت آن، این شمشیرزن نابینا با «شمشیرزن یکدست» از سینمای رزمی هنگکنگ روبهرو میشود. نتیجه، برخورد دو سنت متفاوت است: سینمای سامورایی ژاپن و کونگفوی هنگکنگ.
فیلم عملاً تمام انرژی اکشن هر دو مجموعه را کنار هم قرار میدهد و به همین دلیل از مبارزه و درگیری خالی نیست. شاید نتوان آن را یک فیلم کونگفوی خالص دانست، اما بهعنوان یک اثر رزمی سرگرمکننده، یکی از نمونههای جذاب این فهرست است.
۹. روزی روزگاری در چین — ۱۹۹۱
«روزی روزگاری در چین» یکی از بهترین فیلمهای مربوط به وونگ فِیهونگ، قهرمان افسانهای هنرهای رزمی چین است؛ شخصیتی که بارها در سینمای رزمی به تصویر کشیده شده است. فیلم در اواخر قرن نوزدهم میگذرد و برخی شخصیتهای آن ریشه تاریخی دارند، هرچند اثر یک زندگینامه دقیق نیست.
جت لی در یکی از بهترین نقشآفرینیهایش، وونگ فِیهونگ را به تصویر میکشد و فیلم فرصت زیادی برای نمایش سبکهای مختلف مبارزه فراهم میکند. ترکیب داستان تاریخی، مبارزات تماشایی و اجرای قدرتمند جت لی، این اثر را به یکی از مهمترین فیلمهای کونگفوی دهه ۱۹۹۰ تبدیل کرده است.
۸. بازگشت پنج زهرآگین— ۱۹۷۸
داستان ساده است: چند مرد قربانی یک دشمن مشترک شدهاند و هرکدام به شکلی آسیب دیدهاند. آنها سرانجام متحد میشوند تا با کنار گذاشتن ضعفهای فردیشان، انتقام بگیرند.
سادگی داستان در اینجا نقطه ضعف نیست. فیلم بهخوبی نشان میدهد که یک فیلم کونگفو برای تأثیرگذاری الزاماً به داستانی پیچیده نیاز ندارد. انگیزه شخصیتها روشن است، مبارزات با دقت طراحی شدهاند و ریتم فیلم اجازه نمیدهد هیجان فروکش کند. نتیجه، یک اکشن کونگفوی مستقیم و بسیار سرگرمکننده است.
۷. ایپ من ۲ — ۲۰۱۰
مجموعه «ایپ من» بر اساس زندگی استاد واقعی هنرهای رزمی، ایپ من، ساخته شده است، هرچند فیلمها برای روایت دراماتیک از واقعیت تاریخی فاصله میگیرند. قسمت نخست بسیار موفق بود، اما «ایپ من ۲» از نظر مبارزات حتی یک گام جلوتر میرود.
در این قسمت، رقابت میان مدارس مختلف هنرهای رزمی زمینهای برای برخورد سبکهای متفاوت فراهم میکند. مبارزات گستردهتر و تماشاییتر شدهاند و خطر و هیجان نیز افزایش یافته است. به همین دلیل «ایپ من ۲» یکی از معدود دنبالههایی است که میتوان آن را از فیلم نخست نیز رضایتبخشتر دانست.
۶. سیوششمین تالار شائولین — ۱۹۷۸
اگر فقط به دنبال مبارزه پشت سر هم هستید، شاید «سیوششمین تالار شائولین» انتخاب معمولی شما نباشد؛ زیرا بخش عمده اکشن فیلم در قالب تمرینهای طاقتفرسا اتفاق میافتد، نه نبردهای مرگبار.
اما همین تمرینها جذابیت اصلی فیلماند. قهرمانی را میبینیم که از نقطه صفر آغاز میکند و در نتیجه آموزشهای سخت و گاه دردناک، به مبارزی قدرتمند تبدیل میشود. فیلم چنان روند پیشرفت او را با جزئیات نشان میدهد که تماشای هر مرحله از آموزش به اندازه یک صحنه مبارزه هیجانانگیز است. این اثر آغازگر یک سهگانه بود، اما همچنان قسمت نخست، کلاسیکترین اثر این مجموعه و یکی از مهمترین فیلمهای تاریخ کونگفو محسوب میشود.
۵. آخرین فریاد برای جوانمردی— ۱۹۷۹
تصور کنید جان وو فیلمی بسازد که در آن خبری از تفنگ و تیراندازی نباشد. «آخرین فریاد برای جوانمردی» از دورهای میآید که این کارگردان هنوز به فیلمهای اکشن مسلحانه معروف نشده بود و در عوض یک فیلم رزمی سنتی و سرشار از مبارزات تنبهتن ساخته بود.
داستان گاهی بیش از حد ملودراماتیک و حتی کمی پیچیده است، اما چندان اهمیتی ندارد؛ چون تقریباً در هر بخش فیلم چیزی برای مبارزه وجود دارد. در واقع بخش بزرگی از زمان فیلم صرف اکشن میشود و همین باعث شده اثر، با وجود داستان نسبتاً آشفته، به یک نمونه ناب و پرانرژی از سینمای کونگفو تبدیل شود.
۴. مبارزه با نیزه هشت سر— ۱۹۸۴
«مبارزه با نیزه هشت سر» بسیاری از عناصر آشنای سینمای کونگفو را در خود دارد: خشونتی تکاندهنده در آغاز، قهرمانی که برای انتقام آموزش میبیند و سرانجام نبرد نهایی برای اجرای انتقام.
اما فیلم به همین الگوی آشنا بسنده نمیکند. تمرینهای قهرمان ساده و بیدردسر پیش نمیروند و مبارزات، بهویژه در ابتدا و انتهای فیلم، خشونتی کمسابقه دارند. نتیجه اثری بسیار مستقیم، خشن و رضایتبخش است که تقریباً تمام عناصر اساسی یک فیلم کونگفوی کلاسیک را به بهترین شکل اجرا میکند.
۳. استاد مست ۲ — ۱۹۹۴
«استاد مست ۲» یکی از بهترین ویترینها برای نمایش تواناییهای جکی چان است. برخلاف «داستان پلیس» که بیشتر یک فیلم رزمی مدرن محسوب میشود، این اثر در گذشته میگذرد و تمرکز بسیار بیشتری بر کونگفوی سنتی دارد.
فیلم در مقایسه با بسیاری از آثار کلاسیک جکی چان در اواخر دهه ۱۹۷۰، ریتم تندتر و صحنههای عظیمتر و نمایشیتری دارد. مبارزات آن از بهترین نمونههای سینمای هنرهای رزمی هستند و ترکیب حرکات دقیق، بدلکاریهای جسورانه و کمدی همیشگی جکی چان، فیلم را به اثری فوقالعاده سرگرمکننده تبدیل کرده است.
۲. بیل را بکش؛ ماجرای خونین — ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴
«بیل را بکش» یک فیلم انگلیسیزبان است که هم از سینمای سامورایی و هم از کونگفو تأثیر گرفته، اما اگر دو قسمت آن را در قالب یک اثر واحد ببینیم، جایگاهش در میان بهترین فیلمهای کونگفو چندان عجیب نیست.
بخش نخست بیشتر بر مبارزات خشن و خونین تمرکز دارد، اما قسمت دوم آشکارا به سینمای کونگفو نزدیکتر میشود. آموزشهای فلشبک شخصیت عروس، یادآور «سیوششمین تالار شائولین» است و گوردون لیو، این بار در نقش استاد، مسئول آموزش اوست. فیلم در عین حال از وسترن اسپاگتی و سینمای سامورایی نیز تأثیر گرفته، اما ادای دین تارانتینو به کونگفو کاملاً آشکار است.
۱. اژدها وارد میشود — ۱۹۷۳
«اژدها وارد میشود» احتمالاً مشهورترین فیلم این فهرست و یکی از مهمترین فیلمهای تاریخ سینمای رزمی است. بروس لی در نقش مبارزی ظاهر میشود که برای نفوذ به یک مسابقه هنرهای رزمی در جزیرهای دورافتاده مأموریت پیدا میکند؛ مسابقهای که توسط یک تبهکار مرموز برگزار میشود.
شخصیت لی علاوه بر انگیزه مأموریت، دلایل شخصی نیز برای حضور در جزیره دارد و با ورود مبارزان مختلف، همهچیز به درگیری و خشونت کشیده میشود. فیلم هنوز هم بسیاری از صحنههایش را تازه و تأثیرگذار حفظ کرده است و شاید بیش از هر اثر دیگری نشان میدهد چرا بروس لی به چهرهای تعیینکننده در سینمای کونگفو تبدیل شد.
«اژدها وارد میشود» فقط یک فیلم رزمی موفق نبود؛ اثری بود که جایگاه سینمای هنرهای رزمی شرق آسیا را در سراسر جهان تغییر داد و تأثیر بروس لی بر نسلهای بعدی فیلمسازان و بازیگران این ژانر همچنان ادامه دارد.
