یک جنگجو با «نقاب طلایی» بعد از 2600 سال از زیر خاک بیرون آمد
باستان‌شناسان در گورستان باستانی راسنیتسا در نزدیکی شهر استروگا در مقدونیه شمالی، آرامگاهی حدود ۲۶۰۰ ساله کشف کرده‌اند که مجموعه‌ای کم‌نظیر از تجهیزات جنگی و اشیای ارزشمند را در خود جای داده است. در این آرامگاه یک کلاه‌خود برنزی، سپر، شمشیر، چندین نیزه، ظروف برنزی، سنجاق نقره‌ای، مهره‌های کهربا و شیشه، انگشتر طلا و اشیای ارزشمند دیگری پیدا شده است.
فرادید| اهمیت این کشف تنها به قدمت و ثروت آرامگاه محدود نمی‌شود. باستان‌شناسان همچنین قطعه‌ای بسیار نازک از ورق طلا پیدا کرده‌اند که در کنار سپر قرار داشت و احتمال می‌دهند در اصل به عنوان یک نقاب بر روی صورت فرد مدفون قرار گرفته بوده است. اگر این تفسیر تأیید شود، با نوعی نقاب یا پوشش تدفینی طلایی روبه‌رو هستیم؛ سنتی که در برخی آرامگاه‌های اشرافی بالکان در دوره باستانی دیده شده است.
به گزارش فرادید؛ مجموعه اشیای داخل آرامگاه نشان می‌دهد فرد مدفون جایگاه اجتماعی بالایی داشته است. تقریباً تمام تجهیزات اصلی یک جنگجو، از کلاه‌خود و سپر گرفته تا شمشیر و نیزه، همراه او دفن شده‌اند و در کنار آنها نیز اشیای زینتی و ظروف ارزشمند قرار داشته است.
با این حال، پژوهشگران هنوز درباره هویت دقیق این فرد محتاط هستند. بررسی انسان‌شناسی بقایای اسکلت هنوز سن و جنس زیستی او را مشخص نکرده است. پژوهشگران همچنین امیدوارند بتوانند درباره بیماری‌های احتمالی فرد و ارتباط خویشاوندی او با شخصی که در آرامگاه ثروتمند دیگری در همین محوطه دفن شده بود، اطلاعات بیشتری به دست آورند.
ورق طلایی؛ پوششی برای صورت مرده
یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌ها ورق بسیار نازک طلاست که در نزدیکی سپر کشف شده است. باستان‌شناسان احتمال می‌دهند این ورق در اصل روی صورت فرد قرار داشته و نوعی پوشش یا نقاب تدفینی بوده باشد.
البته ورق طلا بسیار شکننده است و هنوز مراحل حفاظت و بررسی تخصصی آن انجام نشده؛ بنابراین پژوهشگران فعلاً از تعیین شکل و کاربرد دقیق آن خودداری می‌کنند.
نقاب طلایی بعد از بیرون آمدن از زیر خاک
این کشف از این نظر اهمیت ویژه‌ای دارد که آرامگاه راسنیتسا تنها حدود پنج کیلومتر با گورستان مشهور ترِبِنیشتا فاصله دارد؛ محوطه‌ای که به‌خاطر آرامگاه‌های بسیار ثروتمند و کشف نقاب‌های طلایی، جواهرات، سلاح‌ها و ظروف وارداتی شهرت دارد. حتی احتمال داده شده که ورق طلای راسنیتسا از برخی نمونه‌های مشابه در ترِبِنیشتا قدیمی‌تر باشد، هرچند برای اثبات این موضوع به بررسی‌های بیشتری نیاز است.
این نخستین آرامگاه استثنایی نیست که در راسنیتسا پیدا شده است. باستان‌شناسان در سال ۲۰۲۴ در همین محوطه یک مجموعه تدفینی بزرگ به ابعاد حدود ۷ در ۴٫۵ متر کشف کردند که بیش از ۱۰۰ شیء در آن وجود داشت.
در میان یافته‌های آن آرامگاه نیز کلاه‌خود برنزی با تزئینات طلا، سپر برنزی، انگشترها و ورقه‌های طلا، مهره‌های کهربا و شیشه، سنجاق‌های نقره‌ای، یک جام نقره‌ای، ظروف برنزی و پیکره‌های سفالی قرار داشت. بسیاری از این اشیا شباهت‌هایی با یافته‌های گورستان ترِبِنیشتا داشتند.
نقاب طلایی در درون مقبره و پیش از بیرون آورده شدن
منطقه‌ای ثروتمند در اطراف دریاچه اوهرید
راس نیتسا در منطقه اوهرید ـ استروگا قرار دارد؛ ناحیه‌ای که در دوره باستانی شاهد شکل‌گیری جوامعی ثروتمند و ارتباط گسترده با مناطق مختلف بالکان، مقدونیه، دریای اژه و جهان مدیترانه بود.
وجود کهربا، فلزات گران‌بها، ظروف برنزی پیشرفته و جنگ‌افزارهای کامل در این آرامگاه‌ها نشان می‌دهد که ساکنان ثروتمند منطقه نه‌تنها از منابع محلی برخوردار بودند، بلکه به شبکه‌های گسترده مبادله کالا و فناوری نیز دسترسی داشتند.
اکنون با شناسایی دو آرامگاه بسیار غنی در راسنیتسا، این محوطه به یکی از مهم‌ترین مکان‌های باستان‌شناسی مقدونیه شمالی برای مطالعه دوره باستانی تبدیل شده است.
ترکیب کم‌نظیر سلاح‌های جنگی، کلاه‌خود و سپر برنزی، اشیای طلا و نقره و احتمال وجود نقاب طلایی می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره شیوه جنگاوری، جایگاه اجتماعی و آیین‌های تدفین نخبگان بالکان در حدود ۲۶۰۰ سال پیش فراهم کند.
از همه مهم‌تر، باستان‌شناسان هنوز بخش‌های زیادی از محوطه را کاوش نکرده‌اند. بنابراین ممکن است آرامگاه‌های دیگری در زیر زمین باقی مانده باشند؛ یافته‌هایی که می‌توانند نشان دهند راسنیتسا در سده ششم پیش از میلاد دقیقاً چه جایگاهی در شبکه جوامع قدرتمند پیرامون دریاچه اوهرید داشته است.
