«قدیمی‌ترین شرکت جهان» که از 1400 سال قبل تا امروز فعال است

فرادید| کونگو گومی از سال ۵۷۸ میلادی در ساخت معابد ژاپن مشارکت داشته و امروزه نیز سنت‌های دیرینه خود را ادامه می‌دهد. آغاز فعالیت این شرکت با شاهزاده شوتوکو پیوند خورده است؛ شخصیتی که صنعتگران ماهر پادشاهی بکجه در شبه‌جزیره کره را برای ساخت معبد شیتننو-جی در اوساکا به ژاپن دعوت کرد.

به گزارش فرادید؛ در میان این صنعتگران، نجاری بود که بعدها با نام ژاپنی کونگو شیگِمیتسو شناخته شد. او به‌طور سنتی بنیان‌گذار خاندان کونگو و شرکتی محسوب می‌شود که نامش را از این خاندان گرفته است.

این پیشینه نشان می‌دهد که شکل‌گیری معماری معابد ژاپن از همان ابتدا به تبادل دانش و مهارت میان جوامع شرق آسیا وابسته بود.

کونگو گومی طی قرن‌ها در ساخت معابد و مرمت مکان‌های مذهبی مهم ژاپن مشارکت داشته است؛ بناهایی که بارها در اثر آتش‌سوزی، جنگ، صاعقه و دیگر حوادث آسیب دیده‌اند. بازسازی این سازه‌ها مستلزم شناخت دقیق شیوه ساخت اولیه آن‌ها و تسلط بر فنون سنتی نجاری بود؛ دانشی که این شرکت نسل به نسل حفظ کرده است.

یکی از عوامل مؤثر در دوام کونگو گومی، شیوه انتخاب مدیران آن بود. اسناد تاریخی نشان می‌دهند که رهبری شرکت همیشه به فرزندان مستقیم خانواده واگذار نمی‌شد، بلکه گاهی افراد شایسته از طریق فرزندخواندگی یا ترتیبات دیگر به این جایگاه می‌رسیدند. این رویکرد به حفظ مهارت‌های فنی و تداوم فعالیت شرکت کمک کرد.

ریشه‌های کره‌ای و تبادل فرهنگی در شرق آسیا

ورود صنعتگران مرتبط با کونگو گومی به ژاپن در بستر روابط سیاسی و فرهنگی گسترده میان ژاپن و پادشاهی‌های شبه‌جزیره کره در قرن ششم میلادی رخ داد.

دفتر امروزی کونگوگومی در اوزاکا

در آن دوران، دربار یاماتو در ژاپن و پادشاهی‌های کره، از جمله بکجه، علاوه بر روابط دیپلماتیک، فناوری، دانش مذهبی، نیروی متخصص و دیگر دستاوردهای فرهنگی را مبادله می‌کردند.

بکجه از دانش فنی و فرهنگی پیشرفته خود در اختیار ژاپن می‌گذاشت و در مقابل، از حمایت دیپلماتیک و نظامی ژاپن بهره می‌برد. ژاپن حتی در جریان درگیری‌های بکجه با رقبایی مانند شیلا و گوگوریو، نیروهایی به خارج از کشور اعزام می‌کرد.

صنعتگران کونگو گومی بخشی از همین شبکه تبادل دانش بودند. مهارت‌های آن‌ها به‌تدریج در معماری معابد ژاپن ادغام شد و ویژگی‌های بومی پیدا کرد، اما ریشه‌های فرامرزی آن همچنان بخشی مهم از تاریخ این سنت باقی ماند.

نخستین مأموریت بزرگ: ساخت معبد شیتننو-جی

نخستین پروژه مهم مرتبط با کونگو گومی، ساخت معبد بودایی شیتننو-جی در اوساکا بود؛ بنایی که با حمایت شاهزاده شوتوکو شکل گرفت و امروزه یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین معابد تاریخی ژاپن به شمار می‌رود.

شاهزاده شوتوکو از چهره‌های اصلی گسترش بودیسم در ژاپن بود. حمایت او از ساخت معبدی بزرگ برای دینی که از خارج وارد کشور شده بود، بخشی از تحولی گسترده‌تر در جامعه ژاپن محسوب می‌شد؛ تحولی که در جریان آن عناصر فرهنگی و مذهبی خارجی به‌تدریج در هویت ژاپنی جای گرفتند.

پس از ساخت معبد، کونگو شیگمیتسو و جانشینانش مسئولیت نگهداری و تعمیر آن را بر عهده گرفتند. این همکاری در طول قرن‌ها ادامه یافت و به یکی از عوامل اصلی تداوم فعالیت شرکت تبدیل شد.

شیتننو-جی مانند بسیاری از بناهای چوبی تاریخی، بارها در اثر حوادث طبیعی و دیگر رویدادها آسیب دید و بخش‌هایی از آن بازسازی شد. هر بار بازسازی، به برنامه‌ریزی دقیق و شناخت عمیق ساختار اصلی بنا نیاز داشت. این فرایند به صنعتگران کونگو گومی امکان داد مهارت‌های خود را نه‌فقط از طریق انتقال نظری دانش، بلکه با تمرین عملی و تجربه مداوم حفظ کنند.

این معبد همچنین به نمادی از گسترش بودیسم در ژاپن تبدیل شد و افزون بر کارکرد مذهبی، نقشی فرهنگی و اداری نیز داشت.

سنت میادایکو؛ هنر نجاری معابد ژاپن

تاریخ کونگو گومی نمونه‌ای برجسته برای شناخت سنت میادایکو است؛ هنر تخصصی نجاری که در ساخت معابد ژاپنی به کار می‌رود.

تبدیل‌شدن به یک نجار میادایکو به سال‌ها تجربه عملی، دقت فراوان و تسلط بر فنونی نیاز دارد که طی نسل‌های متوالی تکامل یافته‌اند. یکی از این فنون، اتصال قطعات چوبی به یکدیگر بدون اتکای صرف به میخ است؛ روشی که به ساختارهای چوبی استحکام می‌بخشد و امکان تعمیر آن‌ها را نیز فراهم می‌کند.

این حرفه نمونه‌ای از تعادل میان حفظ سنت و پذیرش نوآوری است. امروزه نجاران میادایکو در کنار روش‌های سنتی از فناوری‌هایی مانند اسکنرهای لیزری سه‌بعدی و نرم‌افزارهای طراحی به کمک رایانه نیز استفاده می‌کنند. به این ترتیب، فناوری جدید جایگزین کامل دانش سنتی نشده، بلکه به ابزاری برای اجرای دقیق‌تر آن تبدیل شده است.

چگونه کونگو گومی نزدیک به ۱۵ قرن دوام آورد؟

تداوم فعالیت کونگو گومی به معنای مصون‌ماندن آن از مشکلات اقتصادی نبوده است. بحران‌های مالی در دوره‌های مختلف، بقای این شرکت را تهدید کرده‌اند.

در ژانویه ۲۰۰۶، گروه ساختمانی تاکاماتسو کونگو گومی را خریداری کرد و این شرکت از آن زمان به یکی از زیرمجموعه‌های این گروه تبدیل شد. هرچند این تغییر مالکیت ممکن است از نگاه برخی، از استقلال تاریخی شرکت کاسته باشد، اما امکان ادامه فعالیت آن را فراهم کرده است.

کونگو گومی همچنان بر حوزه تخصصی خود، یعنی ساخت و مرمت معابد و انتقال دانش فنی به نسل‌های بعد، تمرکز دارد.

تاریخ این شرکت نشان می‌دهد که دوام یک نهاد قدیمی صرفاً به حفظ نام یا ساختار مالکیت آن وابسته نیست؛ بلکه توانایی انتقال مهارت‌ها، سازگاری با شرایط جدید و پایبندی به تخصص اصلی نیز نقشی تعیین‌کننده دارد. کونگو گومی با حفظ سنت نجاری معابد ژاپن، نمونه‌ای کم‌نظیر از پیوند میان میراث تاریخی و فعالیت اقتصادی در جهان امروز است.