مشاهده کرم شب‌تاب گمشده پس از ۴۳ سال

یک گونه کرم شب‌تاب پس از نزدیک به ۴۳ سال در ایالات متحده مشاهده شد و امیدها را برای بقای آن افزایش داد.

محققان آمریکایی در یک مشاهده نادر از چمنزاری در پارک ایالتی برندی‌واین کریک(Brandywine Creek) در دلاوِر، یک کرم شب‌تاب گمشده را مشاهده کردند که تقریباً چهار دهه پیش ناپدید شده بود. دانشمندان گونه‌ای را «گمشده» می‌دانند که حداقل برای یک دهه دیده نشده باشد.

​دوره طولانی ناپدید شدن نزدیک به ۴۳ سال برای پیراکتومنا سیمیلیس(Pyractomena similis) که معمولاً «کرم شب‌تاب همسان» نامیده می‌شود، گروه حفاظت از محیط زیست «Re:wild» را بر آن داشت تا آن را در فهرست تحت تعقیب‌ترین گونه‌های گمشده خود قرار دهد.

مشاهده هنگام ارسال سیگنال‌های جفت‌گیری

از نظر تاریخی، محققان این حشرات را در چندین بخش از شرق و جنوب شرقی ایالات متحده، از جمله واشنگتن، مریلند، ویرجینیا، کارولینای جنوبی، آلاباما و می‌سی‌سی‌پی ثبت کرده‌اند.​

سوابق علمی نشان می‌دهد که آخرین بار در سال ۱۹۸۳ دیده شده است. دو سال پیش، محققان شکار خود را در دو مکان تاریخی در نزدیکی آپوماتوکس ویرجینیا، جایی که کرم شب‌تاب همسانی دهه‌ها قبل مشاهده شده بود، آغاز کردند. با این حال، جستجو ناموفق بود.

این حشره اخیراً توسط یک دانشمند به نام کریستوفر کیت هکشر(Christopher Kitt Heckscher) و تیمش که شکار خود را در زیستگاه‌های مناسب در مریلند و دلاور آغاز کرده بودند، دوباره کشف شد.

این جستجو در اوایل امسال در ماه ژوئن به پایان رسید؛ همان زمانی که هکشر متوجه یک الگوی چشمک‌زن قابل توجه که یک سیگنال معمول از این حشرات است، در یک چمنزار با علف‌ها، درختچه‌ها و پوشش گیاهی کم ارتفاع که تا حد زیادی به طور طبیعی اجازه رشد داشتند، شد.

وی متوجه شد که هشت تا دوازده کرم شب‌تاب نر یک سیگنال نوری منحصر به فرد ساطع می‌کنند که شامل ۱۰ تا ۲۰ چشمک‌زنی کوتاه کهربایی به سرعت پشت سر هم بود. آنها قبل از شروع سری بعدی، لحظه‌ای کوتاه مکث کردند. هکشر خاطرنشان کرد که اینها سیگنال‌های معاشقه‌ای هستند که توسط کرم‌های شب‌تاب نر برای جذب ماده‌ها در طول فصل جفت‌گیری ارسال می‌شوند.

هکشر با تشخیص سیگنال‌ها گمان کرد که آنها «کرم‌های شب‌تاب همسان» هستند و با قرار دادن آنها زیر میکروسکوپ و بررسی اندام تناسلی نر آنها، هویتشان را تأیید کرد.

ناپدید شدن به دلیل از دست رفتن زیستگاه و کاهش تعداد جستجوگران

دانشمندان بر این باورند که دلایل متعددی می‌تواند منجر به ناپدید شدن یک گونه شود؛ از دلایل ساده‌ای مانند کمبود افرادی که به دنبال آن گونه می‌گردند گرفته تا کاهش جمعیت آن به دلیل از بین رفتن زیستگاه. در مورد این گونه خاص، هر دو عامل می‌تواند صادق باشد.

به گفته هکشر، زیستگاه طبیعی این گونه کرم شب‌تاب که شامل علفزارها، دشت‌ها یا زمین‌های کشاورزی دارای پوشش علفی و درختچه‌های پراکنده است (به‌ویژه در نزدیکی منابع آب شیرین مانند نهرها، رودخانه‌ها، مرداب‌ها یا تالاب‌ها) دیگر چندان رایج نیست.

بسیاری از زیستگاه‌های مناسب به دلیل توسعه‌سازی، کشاورزی فشرده یا چمن‌زنی‌های مکرر از بین رفته‌اند. وی افزود که در نتیجه ممکن است جمعیت این گونه رو به کاهش باشد.

بر اساس گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ماهیان و حیات وحش ایالات متحده، نرخ از بین رفتن تالاب‌ها در ایالت‌های آمریکا از سال ۲۰۰۹ افزایش یافته و رشدی ۵۰ درصدی داشته است. تا سال ۲۰۱۹، تالاب‌های آب شیرین تنها کمتر از ۶ درصد از مساحت ۴۸ ایالت اصلی آمریکا را پوشش می‌دادند؛ رقمی که معادل نیمی از وسعت آنها در دهه ۱۷۸۰ میلادی است.

علاوه بر تخریب زیستگاه، نورهای مصنوعی در شب نیز تهدیدی بالقوه برای این گونه که متعلق به خانواده کرم‌های شب‌تاب است، محسوب می‌شوند. به گفته اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت(IUCN)، نور چراغ‌های خیابانی، ساختمان‌ها و باغ‌ها می‌تواند تشخیص سیگنال‌های جفت‌یابی را دشوار کرده و در نتیجه شانس موفقیت در تولید مثل کرم‌های شب‌تاب را کاهش دهد. با این حال، مطالعه حاضر هنوز به بررسی این جنبه نپرداخته است.

علاوه بر این، در این مطالعه آمده است که این گونه تنها مورد از میان کرم‌های شب‌تاب در ایالات متحده و کانادا نیست که ناپدید شده است. از مجموع ۱۷۸ گونه، حدود ۲۸ گونه دیگر نیز همچنان مفقود هستند که این رقم حدود ۱۶ درصد از کل گونه‌ها را تشکیل می‌دهد.

یافته‌های این پژوهش به‌تازگی در نشریه Lost Species منتشر شده است.

منبع: ایسنا