کشف «فسیل خون دایناسور» برای نخستین بار
پژوهشگران با بررسی استخوان‌های یک دایناسور گوشت‌خوار، ساختارهایی شبیه گلبول‌های قرمز و نشانه‌هایی شیمیایی از ماده‌ای مرتبط با خون پیدا کرده‌اند. این کشف، در صورت تأیید، می‌تواند راه تازه‌ای برای شناخت زیست‌شناسی دایناسورها از جمله سوخت‌وساز و میزان فعالیت آن‌ها باز کند.
فرادید| این بقایا به آراتاسوروس تعلق دارند؛ دایناسوری کوچک که حدود ۱۱۵ میلیون سال پیش در منطقه‌ای که امروزه شمال‌شرقی برزیل است زندگی می‌کرد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی، ساختارهای گرد کوچکی را در کانال‌هایی نشان دادند که زمانی محل عبور رگ‌های خونی بودند. آزمایش‌های شیمیایی نیز وجود هِم، ترکیبی آلی که در هموگلوبین به انتقال اکسیژن در بدن کمک می‌کند، و مواد حاصل از تجزیه آن را نشان دادند. همچنین نشانه‌هایی از اسیدهای آمینه سازنده کلاژن، پروتئینی مهم در بافت‌های بدن، شناسایی شد.
به گزارش فرادید؛ استخوان‌های این دایناسور در سال ۲۰۰۸ در یک معدن کشف شدند و اکنون در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شوند. به گفته کِلیتی گریس، استاد دانشگاه کرتین استرالیا و سرپرست پژوهش، اگر ماهیت این ساختارها تأیید شود، نخستین مورد شناخته‌شده از گلبول‌های قرمز فسیل‌شده در محل اصلی خود در یک فسیل خواهد بود.
اما همه دانشمندان با این تفسیر موافق نیستند. مری شوایتزر، دیرینه‌شناس دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی که پیش‌تر بقایای رگ‌های خونی و بافت‌های نرم را در فسیل دایناسورها بررسی کرده است، معتقد است شکل این ساختارها با گلبول‌های قرمز سازگاری کامل ندارد. گلبول‌های قرمز دایناسورها باید برآمدگی ناشی از هسته سلولی داشته باشند و از دو طرف ظاهری گنبدی پیدا کنند؛ حال آنکه ساختارهای کشف‌شده فرورفته‌اند و ممکن است ماهیت دیگری داشته باشند.
شوایتزر در عین حال، شواهد شیمیایی مربوط به هِم و اسیدهای آمینه کلاژن را مهم می‌داند. او می‌گوید کشفیات جدید بار دیگر این تصور رایج را به چالش می‌کشند که مواد آلی درون فسیل‌ها حداکثر طی یک میلیون سال از بین می‌روند.
پژوهشگران احتمال می‌دهند ترکیبی از منگنز به نام هاوسمانیت که در اطراف ساختارها شکل گرفته، پیش از فسیل‌شدن به حفظ آن‌ها کمک کرده باشد. بااین‌حال، این یافته به معنای کشف پروتئین‌های سالم یا دی‌ان‌ای دایناسورها نیست.
این پژوهش که در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا منتشر شده، پرسش مهم‌تری را نیز مطرح می‌کند: آیا در مجموعه‌های موزه‌ای سراسر جهان، اطلاعات مولکولی ارزشمندی در فسیل‌های قدیمی پنهان مانده است؟ به گفته گریس، هدف یافتن دی‌ان‌ای دایناسورها و تحقق رؤیای پارک ژوراسیک نیست؛ بلکه پژوهشگران می‌خواهند بدانند گذر میلیون‌ها سال چه مقدار از اطلاعات مولکولی موجودات باستانی را حفظ می‌کند.
