«نان‌های سوخته» بعد از 5 هزارسال از زیر خاک بیرون آمدند
باستان‌شناسان در محوطه باستانی تپه سیت‌اومر در استان کوتاهیه در غرب ترکیه، هشت قرص نان متعلق به حدود ۵۰۰۰ سال پیش را کشف کرده‌اند که در جریان آتش‌سوزی و بر اثر کربنی‌شدن حفظ شده‌اند. این نان‌ها که به عصر مفرغ آغازین تعلق دارند، اکنون در موزه باستان‌شناسی و معدن کوتاهیه به نمایش گذاشته شده‌اند.
فرادید| در جریان کاوش‌های نجات‌بخشی که مدیریت موزه کوتاهیه در سال ۲۰۲۵ انجام داد، بقایای یک اجاق و قفسه‌ای در امتداد دیوار یکی از اتاق‌ها شناسایی شد. میان پایه‌های قفسه، هشت قرص نان سوخته و بقایای گندم و عدس به دست آمد.
به گزارش فرادید؛ به گفته دکتر سوِگی گوردال، سرپرست کاوش‌ها و مدیر موزه کوتاهیه، پیش از وقوع آتش‌سوزی، از این قفسه برای نگهداری نان و محصولات کشاورزی استفاده می‌شده است. هنگام آتش‌سوزی، قفسه فروریخته و مواد غذایی روی زمین پراکنده شده‌اند.
حرارت شدید آتش ساختار آلی نان‌ها را کربنی کرد و مانع از تجزیه کامل آن‌ها شد. به این ترتیب، مواد غذایی باقی‌مانده از یک فضای ذخیره‌سازی باستانی پس از هزاران سال به دست باستان‌شناسان رسیدند.
وجود بقایای غلات و حبوبات در کنار نان‌ها نشان می‌دهد که این اتاق احتمالاً هم برای آماده‌سازی غذا و هم برای نگهداری محصولات کشاورزی استفاده می‌شده است. بااین‌حال، هنوز نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی دقیق درباره روش تهیه، شکل و مواد تشکیل‌دهنده نان‌ها منتشر نشده است.
تپه سیت‌اومر؛ سکونتگاهی با چند هزار سال تاریخ
تپه سیت‌اومر در حدود ۲۵ کیلومتری شمال‌غرب مرکز شهر کوتاهیه قرار دارد و یکی از محوطه‌های باستانی مهم آناتولی با سابقه طولانی سکونت به شمار می‌رود. تاریخ این سکونتگاه به هزاره سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. کاوش‌ها در آن، لایه‌هایی از عصر مفرغ آغازین و میانی و همچنین دوره‌های هخامنشی، هلنیستی و رومی را آشکار کرده‌اند.
بقایای معماری این محوطه اطلاعاتی درباره شیوه ساخت بناها، سازمان فضایی سکونتگاه و زندگی روزمره ساکنان آن فراهم می‌کنند. کشف نان‌ها، گندم و عدس این شواهد را تکمیل می‌کند؛ زیرا علاوه بر شناخت ساختمان‌ها، اکنون می‌توان درباره مواد غذایی نگهداری‌شده در آن‌ها نیز اطلاعات بیشتری به دست آورد.
کاوش‌هایی در محدوده معدن زغال‌سنگ
تپه سیت‌اومر در محدوده ذخایر زغال‌سنگ قهوه‌ای یک نیروگاه حرارتی قرار دارد. به‌دلیل وجود این ذخایر در زیر محوطه باستانی، کاوش‌های نجات‌بخشی از سال ۱۹۸۹ آغاز شد. در سال‌های بعد، مدیریت این کاوش‌ها میان نهادهای مختلف، از جمله مدیریت موزه‌های منطقه و دانشگاه دوملوپینار کوتاهیه، جابه‌جا شد.
در جریان این فعالیت‌ها، بیش از ۱۷ هزار اثر باستانی به مدیریت موزه کوتاهیه تحویل داده شده است. این نهاد از سال ۲۰۱۹ کاوش‌های نجات‌بخشی را ادامه داده و دکتر سوگی گوردال سرپرستی آن را بر عهده دارد.
هشت قرص نان باستانی، همراه با بقایای گندم و عدس، اکنون در موزه باستان‌شناسی و معدن کوتاهیه در معرض دید عموم قرار دارند. این یافته‌ها شواهدی ملموس از شیوه نگهداری مواد غذایی و زندگی روزمره مردمان آناتولی در حدود پنج هزار سال پیش فراهم می‌کنند.
