ببینید| یک ماهی بسیار نادر در اعماق اقیانوس کشف شد

برخی از گونه‌های اعماق دریا آن‌قدر شگفت‌انگیز هستند که مشاهده آن‌ها تمام خدمه یک کشتی تحقیقاتی را به اتاق کنترل می‌کشاند.

ماهی چشم‌لوله‌ای (Macropinna microstoma) یکی از همین موجودات نادر به شمار می‌رود. در جریان سفر تحقیقاتی هشت‌روزه اخیر مؤسسه تحقیقات آکواریوم خلیج مونتری با عنوان غواصی عمیق برای بررسی موجودات شناور ظریف، اقیانوس‌شناسان حاضر در کشتی دیوید پاکارد پس از نزدیک به پنج سال بار دیگر با این موجود عجیب و کمیاب روبه‌رو شدند. این بار موفق شدند با استفاده از دوربین 4K با وضوح بالا که به زیردریایی کنترل از راه دور داک ریکتس متصل شده بود، تصاویری از این ماهی شگفت‌انگیز ثبت کنند.

استیون هادوک، دانشمند ارشد مؤسسه تحقیقات آکواریوم خلیج مونتری، در اطلاعیه این مؤسسه گفت:

مشاهده ماهی چشم‌لوله‌ای اتفاقی بسیار نادر و لذت‌بخش است. اعضای خدمه از بخش‌های مختلف کشتی به همراه گروه علمی در اتاق کنترل جمع شدند و محو تماشای این موجود خارق‌العاده بودند.

ماهی Macropinna microstoma در منطقه گرگ‌ومیش اقیانوس زندگی می‌کند؛ ناحیه‌ای کم‌نور که در عمق حدود ۶۱۰ متری ستون آب قرار دارد. البته استفاده از واژه شنا کردن برای توصیف حرکت این ماهی چندان دقیق نیست، زیرا بیشتر اوقات در یک نقطه شناور می‌ماند و با کمک باله‌های بزرگ خود تعادلش را حفظ می‌کند.

در محیط تقریباً تاریک اعماق اقیانوس، بینایی معمولی چندان کاربردی ندارد. به همین دلیل، این ماهی در طول تکامل به ساختار چشمی کاملاً منحصربه‌فردی دست یافته است. چشم‌های لوله‌ای آن قابلیت چرخش به سمت عقب را دارند و از پشت بافت شفاف سر، محیط بالای سر خود را برای یافتن شکار زیر نظر می‌گیرند. این ماهی با تشخیص سایه‌های بسیار ظریف، وجود طعمه را شناسایی می‌کند و سپس چشم‌هایش را به سمت جلو می‌چرخاند تا بتواند شکار احتمالی را تعقیب کند.

زیست‌شناسان همچنین به عدسی‌های سبزرنگ چشم این ماهی علاقه زیادی دارند؛ ساختاری که شباهت‌هایی به چشم‌های ماهی مرکب توت‌فرنگی (Histioteuthis heteropsis) دارد. پژوهشگران احتمال می‌دهند این رنگدانه به ماهی کمک کند نور زیستی تولیدشده توسط موجودات دیگر را تشخیص دهد. چنین قابلیتی ابزار دیگری برای جهت‌یابی و حرکت در اعماق تاریک و کدر اقیانوس در اختیار آن قرار می‌دهد.

زیست‌شناسان دریایی مؤسسه تحقیقات آکواریوم خلیج مونتری طی نزدیک به ۴۰ سال بررسی اقیانوس‌ها، حدود ۷ هزار مأموریت غواصی با زیردریایی‌های کنترل از راه دور انجام داده‌اند.

حاصل این تحقیقات، بیش از ۴۱ هزار ساعت تصاویر ویدئویی از اعماق دریا بوده است. با وجود حجم گسترده این مشاهدات، پژوهشگران در تمام این مدت تنها ۱۱ نمونه از ماهی چشم‌لوله‌ای را مشاهده کرده‌اند. آخرین برخورد آن‌ها با این گونه پیش از مأموریت اخیر، به سال ۲۰۲۱ بازمی‌گشت.

استیون هادوک در ادامه گفت:

ماهی چشم‌لوله‌ای به ما یادآوری می‌کند که جانوران دریایی برای سازگاری و ادامه زندگی در لایه‌های میانی اقیانوس، راهکارهایی شگفت‌انگیز در پیش گرفته‌اند. بسیاری از این موجودات برای بقا به دنبال نشانه‌های نوری بسیار ظریف هستند و از طریق مقابله میان استتار زیستی و توانایی‌های بینایی پیشرفته‌تر، خود را با شرایط پیچیده اعماق دریا سازگار می‌کنند.

منبع: دیجینوی