فواید شگفت‌انگیز ایستادن روی یک پا

فرادید|ایستادن روی یک پا حرکتی ساده به نظر می‌رسد، اما با افزایش سن می‌تواند به چالشی جدی تبدیل شود؛ چالشی که به گفته پزشکان، اطلاعات مهمی درباره سلامت جسم، مغز و حتی طول عمر فرد در اختیار می‌گذارد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد توانایی حفظ تعادل روی یک پا، شاخصی کلیدی برای ارزیابی روند سالمندی است. در دوران کودکی، مهارت تعادل به‌تدریج شکل می‌گیرد و معمولاً تا ۹ یا ۱۰ سالگی کامل می‌شود. این توانایی در اواخر دهه ۳۰ زندگی به اوج می‌رسد و پس از آن، به‌تدریج کاهش می‌یابد. به‌ویژه بعد از ۵۰ سالگی، ناتوانی در ایستادن روی یک پا حتی برای چند ثانیه می‌تواند نشانه‌ای از ضعف عضلانی و مشکلات عصبی باشد.

ارتباط تعادل با تحلیل عضلات و مغز

پزشکان یکی از دلایل اهمیت این آزمون ساده را ارتباط آن با «سارکوپنیا» یا تحلیل رفتن عضلات می‌دانند؛ پدیده‌ای که از حدود ۳۰ سالگی آغاز می‌شود و با افزایش سن شدت می‌گیرد. ضعف عضلات پا و لگن مستقیماً بر تعادل تأثیر می‌گذارد، اما تمرین‌های تک‌پا می‌تواند به حفظ قدرت عضلانی و کاهش این روند کمک کند.

از سوی دیگر، حفظ تعادل تنها به عضلات وابسته نیست. مغز برای ایستادن روی یک پا باید اطلاعات بینایی، گوش داخلی (سیستم تعادلی) و اعصاب حسی بدن را هم‌زمان پردازش کند. کاهش کارایی هر یک از این سیستم‌ها با افزایش سن، توانایی تعادل را مختل می‌کند و می‌تواند نشانه‌ای از افت عملکرد مغز باشد.

پیش‌بینی خطر زمین خوردن و مرگ زودرس

آمارها نشان می‌دهد زمین خوردن، یکی از اصلی‌ترین دلایل آسیب‌دیدگی افراد بالای ۶۵ سال است. تمرین تعادل، به‌ویژه ایستادن روی یک پا، می‌تواند سرعت واکنش بدن را افزایش داده و خطر سقوط را کاهش دهد.

مطالعات حتی فراتر رفته‌اند: پژوهشی در سال ۲۰۲۲ نشان داد افرادی که در میانسالی قادر نبودند ۱۰ ثانیه روی یک پا بایستند، در هفت سال بعدی با خطر مرگ زودرس به‌مراتب بالاتری مواجه بودند. همچنین در بیماران مبتلا به زوال عقل، ناتوانی در حفظ تعادل با سرعت بیشتر افت شناختی ارتباط دارد.

تمرینی ساده با اثری ماندگار

خبر خوب اینست که تعادل قابل‌تمرین است. متخصصان توصیه می‌کنند افراد، به‌ویژه بالای ۵۰ یا ۶۵ سال، چند بار در هفته و حتی روزانه، تمرین‌های ایستادن روی یک پا را در فعالیت‌های روزمره مانند مسواک زدن یا شستن ظرف‌ها انجام دهند. تحقیقات نشان می‌دهد حتی چند دقیقه تمرین روزانه می‌تواند هم بدن و هم مغز را جوان‌تر نگه دارد.

منبع: دیروزبان