«نسل زِد» دیگر «بحران میانسالی» نخواهد داشت؛ اما این خبر خوبی نیست

بحران میانسالی، پدیدهای شناختهشده و جهانی است که طی دههها در مطالعات بسیاری ثبت شده است؛ دورهای از تردیدهای عمیق، بحران هویت و آشفتگیهای عاطفی که معمولاً در حدود ۴۵ تا ۵۰ سالگی رخ میدهد. اما پژوهش تازهای نشان میدهد این الگو در حال ناپدید شدن است.
فرادید| خبر ظاهرا خوب این است که شاید دیگر بحران میانسالی وجود نداشته باشد. اما خبر بد این است که دلیل این امر بهبود شرایط زندگی نیست، بلکه افت شدید سلامت روان در میان جوانان امروزی است.
به گزارش فرادید؛ در پژوهشهای کلاسیک، الگوی معروف «U» در رفاه گزارش شده است: یعنی میزان شادی و رضایت از زندگی پس از کودکی کاهش مییابد، در حدود ۵۰ سالگی به پایینترین حد میرسد، سپس با ورود به سالمندی دوباره افزایش پیدا میکند. همزمان پدیدهای معکوس به نام «قوس نارضایتی» نیز دیده میشود: یعنی افزایش اضطراب، افسردگی و نگرانی در دوران میانسالی که بعدتر فروکش میکند. این الگو در بیش از ۶۰۰ مطالعه جهانی تأیید شده است.
اما دادههای جدید که توسط پژوهشگران کالج دارتموث، دانشگاه کالج لندن و مؤسسه مطالعات مالی بررسی شده، نشان میدهد این قوس دیگر وجود ندارد. آنچه جایگزین شده، روندی است که در آن نارضایتی روانی بهجای اوجگیری در میانسالی، بهتدریج با افزایش سن کاهش مییابد. دلیلش هم این است که وضعیت روانی افراد بالای ۴۵ سال نسبت به گذشته تغییر چندانی نکرده، بلکه جوانان امروز دچار افت چشمگیر سلامت روان شدهاند.
این نتایج بر اساس دادههای گسترده به دست آمده است: بیش از ۱۰ میلیون آمریکایی بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۴ در نظرسنجیهای مرکز کنترل بیماریها شرکت کردند و اطلاعات مشابهی از ۴۰ هزار خانوار در بریتانیا بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ گردآوری شد. افزون بر آن، دادههای نزدیک به دو میلیون نفر از ۴۴ کشور جهان در پروژه «ذهنهای جهانی» (۲۰۲۰–۲۰۲۵) نیز تحلیل شد و همان نتیجه را نشان داد: بحران روانی دیگر در میانسالی اوج نمیگیرد، بلکه در جوانی آغاز میشود.
علت این تغییر هنوز روشن نیست، اما پژوهشگران چند عامل را محتمل میدانند: اثرات ماندگار رکود بزرگ اقتصادی بر بازار کار، کمبود سرمایهگذاری در خدمات سلامت روان، پیامدهای همهگیری کرونا و افزایش وابستگی به شبکههای اجتماعی.
نویسندگان مقاله در مقاله خود تأکید میکنند: «الگوی U در رفاه و قوس نارضایتی در میانسالی، از پایدارترین یافتههای علوم اجتماعی بوده است. اما اکنون دیگر اینگونه نیست. در آمریکا، بریتانیا و ۴۲ کشور دیگر، نارضایتی ذهنی با سن کاهش مییابد. این تغییر ناشی از آن است که سلامت روان جوانان بهطور محسوسی بدتر شده است».
آنها در بیانیهای هشدار دادهاند: «برای نخستین بار نشان دادهایم که کاهش سلامت روان جوانان در سالهای اخیر باعث شده امروز در آمریکا و بریتانیا بیشترین سطح نارضایتی روانی در میان جوانان باشد و با بالا رفتن سن کاهش یابد. این تغییر بزرگی است؛ زمانی اوج مشکلات روانی در میانسالی دیده میشد، اما اکنون بحران اصلی در میان جوانان است. دلایل آن محل بحث است، اما نگرانی ما این است که هماکنون با یک بحران جدی سلامت روان در نسل جوان روبهرو هستیم که باید به آن رسیدگی شود».