«شکارچی 67 میلیون ساله» به قیمت 9 میلیون دلار به حراج گذاشته می‌شود
پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند این دایناسور احتمالاً یک تی‌رکس جوان نبوده، بلکه به گونه‌ای متفاوت از شکارچیان بزرگ اواخر عصر دایناسورها تعلق داشته است؛ جانوری که اکنون «نانوتیرانوس» نامیده می‌شود.
فرادید| اسکلتی فسیلی که سه سال پیش با نام «چامپر» به‌عنوان یک تی‌رکس جوان در نمایشگاه فریز لندن به نمایش گذاشته شد و ارزش آن ۲۰ میلیون دلار اعلام شده بود، حالا هویت متفاوتی پیدا کرده است. پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند این دایناسور احتمالاً یک تی‌رکس جوان نبوده، بلکه به گونه‌ای متفاوت از شکارچیان بزرگ اواخر عصر دایناسورها تعلق داشته است؛ جانوری که اکنون «نانوتیرانوس» نامیده می‌شود. این فسیل با نام جودی، قرار است ۲۷ اکتبر در حراجی ساتبیز نیویورک با قیمت تخمینی ۶ تا ۹ میلیون دلار عرضه شود.
به گزارش فرادید؛ این تغییر نتیجه یکی از بحث‌های طولانی در دیرینه‌شناسی است: آیا فسیل‌های کوچک‌تر و ظریف‌ترِ تیرانوسورها، صرفاً نمونه‌های جوان تی‌رکس هستند یا به جانوری کاملاً متفاوت تعلق دارند؟ پژوهشی که سال گذشته در مجله معتبر نیچر منتشر شد، با بررسی حدود ۲۰۰ فسیل تیرانوسور، شواهدی ارائه کرد که از وجود نانوتیرانوس به‌عنوان یک شکارچی مستقل حمایت می‌کند و حدود ۱۵۰ تفاوت ریخت‌شناختی میان آن و تی‌رکس را بررسی کرده است.
شکارچی چابک‌تر در کنار تی‌رکس
جودی حدود ۶۷ میلیون سال پیش، در اواخر دوره کرتاسه، در منطقه‌ای زندگی می‌کرد که امروزه بخشی از ایالت مونتانا در آمریکاست. این جانور تقریباً ۶ متر طول داشته و از یک انسان معمولی بلندتر بوده است.
اسکلت جودی نیز وضعیت استثنایی دارد. جمجمه تقریباً کامل آن ۳۵ دندان و هر چهار پنجه را حفظ کرده و بخش‌هایی مانند لگن، استخوان ران و ترقوه نیز سالم باقی مانده‌اند. در مجموع، برآورد قبلی نشان می‌داد حدود ۵۵ درصد اسکلت حفظ شده است.
اگر نانوتیرانوس واقعاً گونه‌ای مستقل بوده باشد، تصویری که از اکوسیستم اواخر کرتاسه داریم تغییر می‌کند. در این صورت، تی‌رکس تنها شکارچی بزرگ تیرانوسوری منطقه نبوده و جانوری کوچک‌تر، سبک‌تر و احتمالاً چابک‌تر نیز در همان محیط زندگی می‌کرده است.
کشف جودی در مونتانا
این فسیل در سال ۲۰۱۹ در سازند زمین‌شناسی «هل کریک» در شرق مونتانا کشف شد؛ منطقه‌ای که از مهم‌ترین نقاط جهان برای یافتن فسیل‌های دایناسورهاست و نخستین نمونه‌های تی‌رکس نیز در همین منطقه پیدا شده‌اند.
نام این دایناسور از «جودی پیرسون» کاشف آن گرفته شده است. پیرسون پس از کشف فسیل، از پسرعموی خود «کلیتون فیپس»، دیرینه‌شناس تجاری و حفار فسیل، کمک گرفت. عملیات استخراج اسکلت نیز در مجموعه تلویزیونی «شکارچیان دایناسور» شبکه دیسکاوری به تصویر کشیده شد.
فیپس از مدت‌ها پیش از طرفداران نظریه مستقل بودن نانوتیرانوس بود. او حدود دو دهه قبل نیز در کشف فسیل مشهور «دایناسورهای در حال نبرد» نقش داشت؛ توده‌ای سنگی که اسکلت یک تریسراتوپس و یک تیرانوسور کوچک را در خود جای داده است. این نمونه بعدها نیز در پژوهش‌های مربوط به نانوتیرانوس اهمیت پیدا کرد.
چرا قیمت از ۲۰ میلیون به ۹ میلیون دلار کاهش یافت؟
جالب‌ترین بخش ماجرا شاید همین باشد. جودی در سال ۲۰۲۳ با عنوان یک تی‌رکس جوان و قیمت ۲۰ میلیون دلار عرضه شده بود، اما اکنون که پژوهش‌های جدید آن را نانوتیرانوس معرفی می‌کنند، قیمت تخمینی آن به ۶ تا ۹ میلیون دلار کاهش یافته است.
دلیل اصلی، شهرت فوق‌العاده تی‌رکس در بازار فسیل‌هاست. تی‌رکس یکی از شناخته‌شده‌ترین دایناسورهای تاریخ است و همین شهرت فرهنگی ارزش تجاری اسکلت‌های آن را به‌شدت افزایش داده است. برای مقایسه، در ژوئیه امسال یک اسکلت تقریباً کامل تی‌رکس به نام «گاس» در ساتبیز به قیمت ۵۰ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی بسیار بالاتر از سقف تخمینی ۳۰ میلیون دلاری آن.
از سوی دیگر، «اپکس»، یک اسکلت استگوسور، در سال ۲۰۲۴ به قیمت ۴۴ میلیون دلار فروخته شد. یک فسیل نوجوان از دایناسور شکارچی «سراتوسور» نیز اخیراً با قیمت ۳۰ میلیون دلار به فروش رسید؛ رقمی بیش از پنج برابر بالاتر از برآورد اولیه.
به این ترتیب، جودی اکنون در موقعیت عجیبی قرار گرفته است: فسیلی که زمانی به‌عنوان تی‌رکس جوان ۲۰ میلیون دلار قیمت داشت، پس از تغییر هویت علمی‌اش ممکن است با کمتر از نصف آن مبلغ فروخته شود.
با این حال، ارزش واقعی جودی فقط در قیمت حراجی آن خلاصه نمی‌شود. اگر پژوهش‌های جدید درباره نانوتیرانوس درست باشند، این اسکلت می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا بفهمند در واپسین میلیون‌های سال عصر دایناسورها، چه تعداد شکارچی بزرگ در کنار تی‌رکس زندگی می‌کردند و هرکدام چه جایگاهی در اکوسیستم داشته‌اند. به تعبیر یکی از کارشناسان ساتبیز، چنین فسیل‌هایی نشان می‌دهند که دیرینه‌شناسی علمی ثابت و تغییرناپذیر نیست؛ هر فسیل جدید می‌تواند تصویری را که از جهان ۶۷ میلیون سال پیش داریم، دوباره تغییر دهد.
