محققان معمای «فانوسهای دریایی خیالی» را حل کردند
نتیجه اصلی پژوهش این است که گاهی آنچه میبینیم، فقط بازتاب واقعیت بیرونی نیست؛ بلکه مغز با ترکیب اطلاعات حسی و انتظارهای ما، تصویری میسازد که ممکن است با واقعیت تفاوت داشته باشد.
فرادید| گاهی افرادی که شبها نزدیک فانوسهای دریایی هستند، احساس میکنند نور از نقطهای دور در دل دریا میتابد؛ درحالیکه فانوس واقعی پشت سر آنها و روی خشکی قرار دارد. این پدیده عجیب که از سال ۱۹۳۷ گزارش شده، سرانجام با پژوهشی تازه توضیح داده شده است.
به گزارش فرادید؛ یکی از بهترین مکانها برای بررسی این خطای دیداری، جزیره لیدی الیوت در جنوب دیواره بزرگ مرجانی استرالیاست؛ جایی که این پدیده چنان شناختهشده است که حتی در راهنماهای گردشگری هم به آن اشاره میشود.
چرا مغز ما فریب میخورد؟
پژوهشگران دانشگاه ملبورن و مؤسسه پلیتکنیک فدرال لوزان معتقدند علت این پدیده، اشتباه مغز در تشخیص فاصله نور است.
در تاریکی شب، نشانههایی که به ما کمک میکنند فاصله اشیا را تشخیص دهیم، بسیار کمتر میشوند. در نتیجه، مغز برای تفسیر آنچه میبیند، بیشتر به انتظارها و تجربههای قبلی تکیه میکند.
فانوسهای دریایی پرتوهای قدرتمندی دارند که از فاصلههای بسیار دور دیده میشوند. اما چون ما معمولاً به دیدن اشیای نزدیک عادت داریم، ممکن است مغز فاصله بخش دورتر نور را کمتر از مقدار واقعی تخمین بزند. در نتیجه، حرکت پرتو نیز اشتباه تفسیر میشود و به نظر میرسد نور از نقطهای در دل دریا میآید.
سایمون کراپر، پژوهشگر دانشگاه ملبورن، این پدیده را با یک شبیهسازی تصویری بازسازی کرد. چارلز کمپ نیز نمونهای واقعیت مجازی از آن ساخت. نتایج نشان دادند که حتی وقتی فرد میداند فانوس پشت سرش قرار دارد، ممکن است همچنان نور را در فاصلهای دور و روبهرو احساس کند.
یک پیشبینی قابل آزمایش
پژوهشگران بر اساس توضیح خود پیشبینی کردند که فردی که بیش از ۶۷ متر از فانوسی به ارتفاع ۳۰ متر فاصله دارد، ممکن است این توهم را تجربه کند. هرچه فانوس بلندتر باشد، فاصله لازم برای بروز این خطای دیداری نیز بیشتر میشود.
شبیهسازیهای رایانهای با این پیشبینی مطابقت داشتند، اما برای تأیید قطعی آن هنوز به آزمایشهای میدانی مستقل نیاز است.