«گنج طاعون سیاه» بعد از 600 سال از زیر خاک بیرون آمد
گروهی از علاقهمندان به فلزیابی در شهرستان باکینگهامشایر انگلستان موفق شدند یکی از مهمترین گنجینههای سکههای قرون وسطایی سالهای اخیر را کشف کنند؛ گنجینهای شامل ۵۵۷ سکه طلا و نقره متعلق به قرن چهاردهم میلادی که بیش از ۶۰۰ سال زیر خاک پنهان مانده بود. این مجموعه که به نام گنجینه همبلدن (Hambleden Hoard) معروف شده، پنجرهای ارزشمند به یکی از تاریکترین دورههای تاریخ اروپا، یعنی دوران شیوع طاعون سیاه، میگشاید.
فرادید| این کشف زمانی آغاز شد که چهار دوست علاقهمند به جستوجوی آثار تاریخی با استفاده از دستگاههای فلزیاب در یک برنامه تفریحی شرکت کردند. آنها ابتدا تنها چند سکه نقره پیدا کردند، اما با ادامه حفاری دریافتند با گنجینهای بزرگ روبهرو هستند.
به گزارش فرادید؛ عملیات کاوش چهار روز ادامه یافت و در نهایت ۵۵۷ سکه از دل خاک بیرون آمد؛ از جمله ۱۲ سکه طلای بسیار کمیاب که در دوران همهگیری مرگبار طاعون سیاه ضرب شده بودند.
گنجی که طاعون سیاه زیر خاک پنهان کرد
اهمیت این گنجینه تنها به ارزش مالی آن محدود نمیشود، بلکه شرایط تاریخی دفن آن نیز بسیار قابل توجه است. بین سالهای ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۱ میلادی، اروپا گرفتار طاعون سیاه شد؛ بیماریای که جان نزدیک به نیمی از جمعیت قاره را گرفت. ناامنی، فروپاشی اقتصادی و آشفتگی اجتماعی باعث شد بسیاری از مردم داراییهای خود را در زیر زمین پنهان کنند، به این امید که پس از پایان بحران آنها را بازپس گیرند. اما بسیاری هرگز زنده نماندند تا به سراغ ثروت خود بازگردند.
بررسیهای اولیه نشان میدهد سکههای این گنجینه به دوران حکومت ادوارد اول و ادوارد دوم انگلستان (۱۲۷۲ تا ۱۳۲۷ میلادی) تعلق دارند. نکته جالب آنکه این سکهها در ضرابخانههای مختلفی از جمله لینکلن، بیرمنگام، ایرلند و اسکاتلند ضرب شدهاند؛ موضوعی که از رونق تجارت و ارتباط گسترده اقتصادی میان مناطق مختلف جزایر بریتانیا در آن زمان حکایت دارد.
ارزش تقریبی این گنجینه بیش از ۱۵۰ هزار پوند برآورد شده است، هرچند کارشناسان معتقدند برخی از سکههای طلای نادر آن ممکن است در حراجیها تا ۱۰ هزار پوند به فروش برسند. با این حال، ارزش واقعی این مجموعه برای پژوهشگران در اطلاعات تاریخی و اقتصادی نهفته است که درباره گردش پول در یکی از بحرانیترین دورههای اروپا ارائه میدهد.
چهار روز حفاری برای بیرون آوردن گنج
این کشف در جریان گردهمایی علاقهمندان به فلزیابی انجام شد؛ رویدادی که صدها نفر در آن حضور داشتند. پس از یافتن نخستین سکهها، شمار آنها به سرعت از سه عدد فراتر رفت؛ حد نصابی که طبق قوانین بریتانیا، یک کشف را در رده «گنج» قرار میدهد و گزارش آن به مقامات را الزامی میسازد.
کاوشگران که از ارزش یافته خود آگاه شده بودند، شبها در محل اردو زدند تا از سرقت احتمالی جلوگیری کنند. آنها هر سکه را با دقت فراوان از خاک خارج کرده و محل دقیق آن را روی نقشه ثبت کردند؛ اقدامی که بعدها به باستانشناسان کمک کرد نحوه دفن گنج را بهطور دقیق بازسازی کنند.
چرا در قرون وسطی مردم گنجهای خود را دفن میکردند؟
کشف گنجینه همبلدن نمونهای از سنت رایج دفن داراییها در انگلستان قرون وسطی است. در قرن چهاردهم، جنگها، بیماریهای فراگیر و ناامنی باعث میشد بازرگانان، اشراف و حتی کشاورزان ثروتمند، پساندازهای خود را در صندوقهای چوبی یا کیسههای چرمی زیر خانهها، مزارع یا جنگلها پنهان کنند.
اما بسیاری از این افراد هرگز فرصت بازگشت پیدا نکردند. طاعون سیاه نهتنها میلیونها نفر را به کام مرگ کشاند، بلکه باعث شد خانهها متروکه شوند و ثروتهای فراوانی برای همیشه بدون صاحب باقی بمانند. در برخی موارد نیز وارثان از وجود این گنجها یا محل دقیق دفن آنها اطلاعی نداشتند.
