بقایای یک «قصر» بعد از 1500 سال بالای یک تپۀ جنگلی کشف شد
باستانشناسان در تپهای مشرف به دره اوش در منطقه بورگونی فرانسه، بقایای مجموعهای متعلق به اوایل قرون وسطی را کشف کردهاند که احتمال میرود اقامتگاه یا کاخی متعلق به یک خاندان قدرتمند بوده باشد. این مجموعه شامل ساختمانهای سنگی بزرگ، کلیسایی مسیحی و بقایای سامانه گرمایش زیرکف به شیوه رومی است.
فرادید| این محوطه در تپه مونتان دو سنلوران، در نزدیکی روستای مسمون و حدود ۲۰ کیلومتری غرب شهر دیژون قرار دارد. کاوشهای باستانشناسی به سرپرستی آنتوان گیشتو نشان میدهد که این سکونتگاه از قرن پنجم تا اوایل قرن هشتم میلادی رونق داشته است؛ دورهای که با فروپاشی اقتدار روم در اروپای غربی و شکلگیری ساختارهای سیاسی جدید همراه بود.
به گزارش فرادید؛ قله وسیع تپه مونتان دو سنلوران، با شیبهای تند و چشمانداز گسترده بر مناطق اطراف، موقعیت مناسبی برای استقرار و دفاع فراهم میکرد. هرچند پژوهشگران از قرن نوزدهم این تپه را بررسی کرده بودند، کاوشهایی که از سال ۲۰۱۹ آغاز شد، اهمیت سکونتگاه را بیش از تصورات پیشین آشکار کرد.

در جریان کاوشها، بقایای ساختمانی سنگی به ابعاد تقریبی ۱۵ در ۱۲ متر در کنار یک کلیسای مسیحی اولیه کشف شد. ضخامت دیوارها و کیفیت ملات بهکاررفته نشان میدهد که بنا سازهای مستحکم بوده و احتمال دارد طبقهای دیگر نیز داشته باشد.
در جنوب کلیسا، بقایای ساختمانی دیگر با طول بیش از ۲۰ متر شناسایی شده است. از آنجا که کاوشها هنوز تمام بخشهای این بنا را آشکار نکردهاند، عرض کامل آن مشخص نیست.
این ساختمانها در کنار یکدیگر مجموعهای چندصد مترمربعی را تشکیل میدادند. نزدیکی آنها به کلیسا احتمال میدهد که فضاهای مسکونی و مذهبی بخشی از مرکزی بزرگتر بودهاند که افراد ثروتمند و بانفوذ منطقه در آن زندگی میکردند.
سامانه گرمایش زیرکف به شیوه رومی
یکی از مهمترین یافتههای این محوطه، بقایای سامانه گرمایشیای است که پیشتر در حمامها و خانههای اعیان رومی استفاده میشد. باستانشناسان پایههای کوچک سنگی، قطعات لولههای سفالی و بقایای کفهای مرتفع را شناسایی کردهاند که اجزای سامانهای موسوم به هیپوکاست بودند.
در این روش، هوای گرم از فضای زیر کف عبور میکرد و اتاقهای بالایی را گرم نگه میداشت. ساخت و نگهداری چنین سامانهای هزینه زیادی داشت و استفاده از آن نشان میدهد که ساکنان این مجموعه از امکاناتی برخوردار بودند که برای بیشتر مردم آن دوران در دسترس نبود.

اهمیت این یافته در آن است که سامانه گرمایشی در دورهای به کار میرفت که معمولاً با افول نهادهای رومی در اروپای غربی شناخته میشود. شواهد مسمون نشان میدهد که برخی فنون مهندسی روم، حتی پس از فروپاشی امپراتوری، همچنان در ساخت اقامتگاههای نخبگان محلی مورد استفاده قرار میگرفتند.
کاوشهای پیشین نیز از وجود ساختمانی متعلق به قرن پنجم میلادی با کف گرمشونده خبر داده بودند. این بنا بعدها جای خود را به اقامتگاهی بزرگتر داد که به قرنهای ششم و هفتم تعلق دارد. ساختمان جدید حدود ۲۲ متر طول داشت و از یک اتاق مرکزی، فضاهای جانبی و ایوانی در بخش جلویی تشکیل شده بود.
کشف سلاحها و تزئینات مربوط به پوشاک در محدوده مسکونی نیز از حضور خانوادههایی برخوردار از ثروت و نفوذ حکایت دارد.
مسمون در دوران گذار از امپراتوری روم
پس از فروپاشی امپراتوری روم غربی در قرن پنجم میلادی، بورگونی وارد دورهای از تحولات سیاسی شد. بورگوندیها در این منطقه پادشاهی تشکیل دادند، اما قلمرو آنان در سال ۵۳۴ میلادی به تصرف فرانکها درآمد.
با وجود این تغییرات، سنتهای رومی بهسرعت از میان نرفتند و همچنان بر معماری، شیوههای مذهبی و اداره مناطق تأثیر گذاشتند. مجموعه مسمون نمونهای از تداوم این سنتها در جامعهای است که ساختار سیاسی و اجتماعی آن در حال دگرگونی بود.
کاوشها همچنان ادامه دارند و پژوهشگران میکوشند کاربری دقیق ساختمانها و چگونگی تحول این مرکز را در طول چند قرن روشن کنند. اگر فرضیه کاخ بودن مجموعه تأیید شود، این محوطه میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی نخبگان، تداوم فناوریهای رومی و شکلگیری مراکز قدرت در اروپای اوایل قرون وسطی فراهم کند.