چه کسانی «ارتش سفالی امپراتور» را ساختند؟
پژوهشی تازه درباره اثر انگشت‌های باستانی باقی‌مانده بر روی پیکره‌های ارتش سفالی چین نشان می‌دهد که زنان و افراد کم‌سن‌وسال نیز در کنار مردان بزرگسال، احتمالاً در ساخت پیکره‌های سفالی مشهور این مجموعه مشارکت داشته‌اند.
فرادید| پژوهشگران ۷۹ اثر انگشت سالم و قابل بررسی را روی ۳۶ سرباز سفالی متعلق به بخش تی۲۳ از گودال شماره یک مجموعه آرامگاهی چین شی هوانگ، نخستین امپراتور چین متحد، تجزیه‌وتحلیل کردند.
به گزارش فرادید؛ پژوهشگران با استفاده از یک مدل آماری بیزی برآورد کردند که آثار انگشت بررسی‌شده تقریباً شامل ۴۵ درصد مردان بزرگسال، ۳۲٫۷ درصد زنان بزرگسال و ۲۲٫۳ درصد افراد زیر ۱۵ سال است.
این یافته‌ها شواهد تازه‌ای درباره افرادی فراهم می‌کنند که در یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تولیدی دوران دودمان چین مشارکت داشتند.
ارتش سفالی از هزاران پیکره سرامیکی در اندازه طبیعی، شامل سربازان، اسب‌ها و دیگر شخصیت‌ها تشکیل شده است که در سده سوم پیش از میلاد، به‌عنوان بخشی از مجموعه عظیم آرامگاهی چین شی هوانگ دفن شدند. پژوهش‌های پیشین به بررسی شیوه ساخت این پیکره‌ها و نحوه تقسیم فرایند تولید میان کارگاه‌های مختلف پرداخته‌اند.
کتیبه‌ها نام صنعتگرانی را ثبت کرده‌اند که با تولیدات درباری و محلی ارتباط داشتند. همچنین، بررسی ترکیب خاک رس و فنون ساخت، اطلاعاتی درباره سازمان‌دهی کارگاه‌هایی فراهم کرده است که نیازهای مجموعه آرامگاهی را تأمین می‌کردند.
بااین‌حال، تعیین ترکیب سنی و جنسیتی افرادی که مستقیماً در ساخت این پیکره‌ها مشارکت داشتند، بسیار دشوارتر بوده است. اثر انگشت‌هایی که صنعتگران به‌طور تصادفی پیش از پخت روی گل باقی گذاشته‌اند، یکی از منابع احتمالی برای دستیابی به شواهد زیستی درباره سازندگان این آثار به شمار می‌روند.
در پژوهش جدید، دانشمندان ۷۹ اثر انگشت واضح را که روی ۳۶ پیکره باقی مانده بود، بررسی کردند. روی هر سرباز، بین یک تا پنج اثر انگشت قابل استفاده وجود داشت. تحلیل بر پهنای متوسط شیارهای اثر انگشت متمرکز بود؛ یعنی میانگین فاصله میان شیارهای پوستی که می‌تواند اطلاعاتی درباره سن و جنسیت افراد در سطح جمعیت فراهم کند.
بر اساس نتایج این بررسی، حدود ۴۵ درصد از مجموعه اثر انگشت‌ها به مردان بزرگسال و ۳۲٫۷ درصد به زنان بزرگسال تعلق داشت. ۲۲٫۳ درصد باقی‌مانده نیز به افراد کم‌سن‌وسال نسبت داده شد.
پژوهشگران در این مطالعه، با تکیه بر شواهد مربوط به مسئولیت قانونی افراد در متون باقی‌مانده از دودمان چین، افراد زیر ۱۵ سال را در گروه کم‌سن‌وسالان قرار دادند. این نتایج فرض رایج مبنی بر اینکه ساخت ارتش سفالی منحصراً بر عهده مردان بزرگسال بوده است، به چالش می‌کشد.
اسناد تاریخی نیز شواهدی از مشارکت زنان و افراد کم‌سن‌وسال در دیگر فعالیت‌های تولیدی تحت نظارت حکومت در دوران دودمان چین ارائه می‌کنند.
برای مثال، در کتیبه‌های یافت‌شده روی اشیای لاکی متعلق به این دوره، اصطلاحاتی دیده می‌شود که به زنان بزرگسال، دختران جوان و پسران جوانِ مشارکت‌کننده در تولید اشاره دارند.
شواهد حاصل از اثر انگشت‌ها این احتمال را مطرح می‌کنند که نیروی کاری با ترکیب جمعیتی مشابه، در ساخت اشیای مربوط به آرامگاه چین شی هوانگ نیز مشارکت داشته است.
برخی پژوهشگران معتقدند اجزای مختلف بدن پیکره‌ها به‌صورت انبوه ساخته و سپس به یکدیگر متصل می‌شدند. در مقابل، مطالعات مربوط به پراکندگی مکانی آثار و نشان‌های سازندگان نشان داده‌اند که احتمال دارد چندین کارگاه، ساخت پیکره‌های کامل را بر عهده داشته باشند.
پژوهش جدید از زاویه‌ای متفاوت به این مسئله می‌پردازد و ردهایی را بررسی می‌کند که صنعتگران، ناخواسته، از خود بر جای گذاشته‌اند.
