یک کشف عیرمنتظره دربارۀ «چربی شکم» و ارتباط آن با «سلامت مغز»
نتایج تحقیقات جدید دانشگاه توهوکو ژاپن نشان داده که چربی اطراف اندامها، ممکن است به حفظ عملکرد مغز با افزایش سن کمک کند. در حالی که چربی اضافی اطراف اندام بدن همچنان خطرناک است، اما مقدار متوسط آن ممکن است برای سلامت مغز حیاتی باشد.
فرادید| چربی شکمی که بیشتر مردم دچار آن هستند، با بیماری قلبی، دیابت و سایر خطرات سلامتی مرتبط است، اما از دستدادنِ «بیش از حد» آن میتواند جنبههای منفی غیرمنتظرهای برای مغز داشته باشد، زیرا چربی «متوسط» شکم میتواند برای مغز مفید باشد، اما مقادیر بیش از حد آن برای سلامت کلی مضر است.
به گزارش فرادید، نتایج تحقیقات جدید دانشگاه توهوکو ژاپن نشان داده که چربی اطراف اندامها، ممکن است به حفظ عملکرد مغز با افزایش سن کمک کند. در حالی که چربی اضافی اطراف اندام بدن همچنان خطرناک است، اما مقدار متوسط آن ممکن است برای سلامت مغز حیاتی باشد.
فراموشی، قدرت تفکر کمتر و مشکل در تمرکز برخی از جنبههای ناامیدکننده زوال شناختی هستند که همواره با افزایش سن به وجود میآیند. نقشی که چربی شکم در این فرآیند ایفا میکند، جالب است. محققان دریافتند که چربی شکم از طریق سیگنالهای شیمیایی با مغز ارتباط برقرار میکند. یکی از این پیامرسانهای اثرگذار، پروتئینی است که وظیفه حفظ حافظه و عملکرد شناختی را بر عهده دارد.
نقش چربی شکم در عملکرد مغز
یک مولکول ضروری در علم مغز، فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز (BDNF) است که به سلولهای عصبی در رشد، زنده ماندن و ایجاد ارتباطات جدید کمک میکند و همگی برای یادگیری و حافظه حیاتی هستند. با این حال، با افزایش سن، بهطور طبیعی سطح این فاکتور، کاهش مییابد و درنتیجه منجر به کُندی شناختی، از دست دادن حافظه و خطر بیشتر بیماریهای عصبی میشود. تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» در چربی شکم به ثابت نگه داشتن سطوح این فاکتور کمک میکند، اما با افزایش سن، سطوح پروتئین «سیاکس۳سیال۱» و فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز، هر دو کاهش مییابد.
ارتباط چربی شکم و سلامت مغز
دانشمندان دانشگاه توهوکو برای تایید پیوند چربی مغز، سطح پروتئین «سیاکس۳سیال۱» را در موشها از طریق آزمایشهایی دستکاری کردند. هنگامی که آنها بهطور مصنوعی پروتئین «سیاکس۳سیال۱» را در موشهای جوانتر کاهش دادند، علائم پیری زودرس مغز مشاهده شد، زیرا سطح فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز بهطور قابلتوجهی کاهش یافت. از سوی دیگر، وقتی به موشهای مسنتر پروتئین «سیاکس۳سیال۱» اضافی تزریق شد، سطح فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز دوباره افزایش یافت و بخشی از انعطافپذیری جوانی مغز را بازیابی کرد. این مورد نشان میدهد پروتئین «سیاکس۳سیال۱» و فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز نقش مهمی در پیری مغز دارند.
نقش هورمونهای استرس
دلایل کاهش تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» با هورمونهای استرس، کورتیزول در انسان و کورتیکوسترون در موشها مرتبط است. این هورمونها عملکردهای مختلف بدن ازجمله تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» را تنظیم میکنند. گلوکوکورتیکوئیدها تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» را افزایش میدهند.
دکتر یوشینوری تاکی، یکی از محققان اظهار کرده: آنزیمی در چربی شکم به نام ۱۱β-HSD۱، اشکال غیرفعال گلوکوکورتیکوئیدها را دوباره فعال میکند و آنها را در سلولها فعال نگه میدارد و سبب تقویت بیان وابسته به گلوکوکورتیکوئید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» میشود. با این حال، با افزایش سن، سطوح ۱۱β-HSD۱ کاهش یافته و منجر به کاهش سرعت تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱»، کاهش سطح فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز و در نتیجه کاهش شناختی میشود.
تغییر درک چربی شکم
این کشف دیدگاه رایج ما را در مورد چربی شکم تغییر میدهد. در حالی که چربی شکم با بیماریهای جدی مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری قلبی مرتبط است، اما نتایج این تحقیق نشان میدهد چربی اطراف اعضای بدن، فقط یک واحد ذخیرهسازی نیست، بلکه نقش فعالی در عملکرد مغز دارد.
محققان بر اهمیت تعادل تاکید کرده و میگویند: حفظ محدوده سالم چربی اطراف اعضای بدن، کلیدی است. «مقدار بسیار کم» میتواند سیگنالهای محافظت از مغز را کاهش دهد، در حالی که «مقدار زیاد» آن خطر ابتلا به بیماریهای متابولیک شدید را افزایش میدهد.
درمان چربی شکم و تقویت مغز
این یافتهها پرسشهای جالب بسیاری را در مورد درمانهای آینده برای زوال شناختی ایجاد میکند. آیا پزشکان میتوانند برای حفظ یا افزایش تولید پروتئین «سیاکس۳سیال۱» بهمنظور حفظ سطح فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز، روشهای درمانی ایجاد کنند؟ آیا میتوان با تمرکز بر پیوند چربی ومغز، زوال شناختی را کاهش داد؟ در حالی که این تحقیق در مراحل اولیه خود است، به ما یادآوری میکند که بدن بهعنوان یک سیستمِ بهمپیوسته کار میکند و آنچه در یک بخش اتفاق میافتد میتواند بر کل، ازجمله مغز تاثیر بگذارد.
پیامدهای عملی برای سلامتی
در حالی که دانشمندان این درمانهای بالقوه را بررسی میکنند، افراد میتوانند شیوههای سبک زندگی خاصی را برای حمایت از سلامت مغز انجام دهند. ورزش منظم، رژیم غذایی مغذی و مدیریت موثر استرس، همگی حیاتی هستند. از آنجا که استرس مزمن، تعادل هورمونی را مختل میکند و بر سطح پروتئین «سیاکس۳سیال۱» و فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز اثر میگذارد، این اقدامات پیشگیرانه میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت شناختی داشته باشد.
این تحقیق روایتهای ساده در مورد چربی شکم و نقش آن در سلامت مغز را زیر سوال میبرد. در حالی که چربی اضافی مضر است، مقدار مشخص آن برای حفظ وضوح شناختی بسیار مهم است. رابطه بین چربی شکم و سلامت مغز پیچیدهتر از آن چیزیست که قبلا تصور میشد. بدن راه خود را برای حفظ تعادل دارد و گاهی اوقات، راهحلها در مکانهای غیرمنتظره پنهان میشوند.
در حالی که عواقب منفی چربیِ بیش از حد به خوبی ثابت شده، نتایج جدیدترین تحقیق نشان داده که سطح چربی احشایی سالم برای تولید آنزیمها، پروتئینها و مولکولهایی که از سلامت مغز حمایت میکنند بسیار مهم است و اگرچه مغز ناگزیر با افزایش سن تغییر میکند و کوچک میشود، کارشناسان معتقدند اولویت دادن به رژیم غذایی غنی از مواد مغذی، فعالیت بدنی منظم، ارتباطات اجتماعی، مدیریت استرس و خواب کافی میتواند به محافظت و ارتقاء سلامت مغز کمک کند.
منبع: ایسنا
