۴ بیماری شایع دوران سالمندی و روش برخورد با آنها
دوران سالمندی را میتوان فصل پاییز زندگی انسان توصیف کرد، سرشار از خاطره، تجربه و افتخار، اما در عین حال نیازمند نظارت و مراقبت، همراهی و رسیدگی دقیقتر.
فرادید| جسم و ذهن در دوره حساس سالمندی، دچار تغییرات طبیعی میشوند، اما برخی از این تغییرات سبب بروز اختلالهای جدی میشوند که در کاهش کیفیت زندگی سالمندان اثر زیادی میگذارد و حتی ممکن است افراد خوانواده را هم تحت تاثیر قرار دهد.
در این نوشتار هدف ما اینست که شما را با چهار اختلال مهم و رایج دوران سالمندی آشنا کنیم که توجه به آنها میتواند کمک بزرگی به حفظ سلامتی، آرامش و استقلال سالمندان کند.
آلزایمر دشمن بزرگ ذهن
آلزایمر یکی از شایعترین انواع زوال عقل در سالمندان است. آلزایمر یک بیماری فراموشی است که به آهستگی و در گذر زمان سلولهای مغز را تخریب میکند و سبب کاهش قدرت حافظه، تصمیمگیری، تمرکز و حتی مهارتهای کلامی میشود.
نشانههای اولیه آلزایمر:
- فراموشی نامها، تاریخها یا مسیرهای آشنا
- تکرار پرسشها در فاصله زمانی کوتاه
- سردرگمی در مورد مکان یا زمان
- دشواری در انجام کارهای روزمره مانند غذا درست کردن یا پرداخت قبض
راهکارهای موثر برای پیشگیری و به تعویق انداختن آلزایمر:
- فعالیتهای ذهنی منظم مانند: حل جدول یا سودوکو، مطالعه کتاب یا روزنامه، بازیهای فکری مانند شطرنج یا پازل
- تغذیه سالم و مغذی: پرهیز از چربیهای اشباع، نمک و قند در غذا، مصرف ویتامینهای گروه B، ویتامین D و امگا ۳
- انجام پیادهروی روزانه، حرکات کششی، یوگا یا شنا
- خواب کافی و باکیفیت در ساعت مشخص
- کنترل فشار خون، قند و کلسترول به صورت منظم
- ترک سیگار و الکل
نحوه مراقبت از سالمندانی که دچار آلزایمر شدهاند:
با صبر، علاقه و محبت با این بیماران ارتباط برقرار کنید. محیط آشنا، ایجاد روتین روزانه، تغذیه سالم و تحریک ذهنی مانند بازیهای فکری یا خاطرهگویی، از روشهای مهم کنترل این بیماری است.
بیقراری و اضطراب در سالمندی
با بالا رفتن سن، تغییرات فیزیولوژیکی بدن، کاهش تعاملات اجتماعی، تنهایی، دردهای مزمن یا مصرف داروها ممکن است سبب بروز بیقراری، بدخوابی یا اضطراب در سالمندان شود.
نشانههای بیقراری و اضطراب در سالمندی:
- بیتابی و ناتوانی در آرام گرفتن
- قدمزدنهای بیهدف و تکراری
- تحریکپذیری یا عصبانیت بیدلیل
- اختلال خواب یا بیخوابی شبانه
بیاختیاری ادرار
بیاختیاری ادرار یکی از رایجترین اختلالها و مشکلاتی است که سالمندان با آن درگیر میشوند و سبب کاهش عزتنفس در آنها، احساس شرمندگی، دوری و انزوا در آنها میشود.
چه عواملی سبب بیاختیاری ادرار در سالمندان میشوند؟
- ضعیف شدن عضلات کف لگن
- بیماریهای عصبی مانند پارکینسون یا دمانس
- عوارض دارویی یا عفونتهای ادراری
برخورد درست با این مشکل:
این مشکل نباید سبب شرمندگی و طرد شدن سالمندان شود. باید با احترام کامل، رژیم غذایی کنترلشده و تمرینهای عضلانی خاص، تمام سعی خود کنید که سالمندتان در آرامش کامل زندگی کند و با کمترین احساس ناخوشایندی زندگی روزمره خود را ادامه دهد.
دمانس و افسردگی
دمانس فقط به معنای آلزایمر نیست، شاخههای دیگری هم دارد که سبب کاهش عملکرد مغزی، قضاوت، زبان و تفکر میشوند. اما گاهی اوقات این علائم را با افسردگی دوران سالمندی اشتباه میگیرند.
نشانههای افسردگی سالمندان:
- کنارهگیری از جمع یا فعالیتهای لذتبخش
- کمخوابی یا پرخوابی
- تغییر اشتها یا کاهش وزن
- احساس بیارزشی یا گناه مفرط
- تمایل به مرگ یا بیانگیزگی شدید
افسردگی با دمانس چه فرقی دارد؟
افسردگی با تحت نظر قرار گرفتن مشاور و استفاده از دارو بهبود پیدا میکند، ولی دمانس پیشرونده است. باید با ارزیابی دقیق روانپزشک و مشاور، تشخیص درست را پیدا کنید تا درمان نتیجهدهی بالایی بدهد.
منبع: برترینها