زمان طلایی برای مصرف «چای»

فرادید| چای یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌ها در میان ایرانیان است، اما واقعیت اینست که برخلاف آنچه این روزها درباره مضرات آن گفته می‌شود، چای ذاتاً نوشیدنی مضری محسوب نمی‌شود. از نگاه علمی و بر پایه آموزه‌های طب ایرانی، میزان و نحوه مصرف چای باید با مزاج هر فرد هماهنگ باشد.

به گزارش فرادید، چای دارای مزاج گرم و خشک است و برخلاف تصور عمومی، «سرد» به حساب نمی‌آید. این ویژگی سبب می‌شود چای بتواند عطش را کاهش دهد، التهاب و حرارت اضافی بدن را کم کند و به دفع رطوبت‌های زائد بدن کمک کند. همچنین دارای ویژگی‌های خاصی است که می‌تواند روی برخی اندام‌ها اثرگذار باشد؛ از جمله ریه، ‌طوری‌که در طب ایرانی، چای به‌عنوان یک داروی گیاهی مؤثر برای سیستم تنفسی شناخته می‌شود.

مهم‌ترین نکته، شیوه مصرف چای است. چایی که امروزه به‌طور گسترده مصرف می‌شود، عمدتاً چای سیاه است، چای سفید به‌عنوان بهترین نوع چای معرفی شده است. چای سفید، چایی است که فرآوری نشده و بیشترین اثرات مثبت را کنار کمترین عوارض احتمالی دارد.

زمان مصرف چایِ دم‌کرده نیز بسیار اهمیت دارد و طبق آنچه در کتاب‌های طب سنتی آمده، چای باید حداکثر تا یک ساعت پس از دم‌کشیدن مصرف شود. اگر این زمان بیش از یک ساعت طول بکشد، نه‌تنها اثرات مفید چای کاهش می‌یابد، بلکه ممکن است عوارضی هم ایجاد کند. از جمله این عوارض می‌توان به درد معده یا بروز برخی مشکلات گوارشی اشاره کرد.

به‌طور کلی نمی‌توان چای را نوشیدنی بی‌اثر یا مضر دانست. چای دارای فواید قابل‌توجهی است، اما مقدار مصرف روزانه، زمان دم‌کردن و رعایت «زمان طلایی» استفاده از آن اهمیت بالایی دارد؛ نکته‌ای که در سبک مصرف رایج کمتر به آن توجه می‌شود. برای نمونه، دم‌کردن چای در ساعات اولیه صبح و مصرف آن در طول روز، از دیدگاه طب ایرانی روش درستی نیست.

چای دارای مزاج گرم و خشک است. به همین دلیل، افرادی که مزاج گرم و خشک دارند، به‌ویژه جوانان و نوجوانان که به‌طور طبیعی از مزاج گرم‌تری برخوردارند، نباید در مصرف چای زیاده‌روی کنند. مصرف زیاد چای برای این گروه می‌تواند نامناسب باشد و حتی مشکلاتی ایجاد کند.

یکی از نکات مهم مطرح‌شده، مصرف چای همراه با غذاست. بر اساس این دیدگاه، نوشیدن چای بلافاصله پس از غذا می‌تواند موجب هضم سریع و از بین رفتن بخشی از مواد غذایی شود و در نتیجه، مواد مغذی به‌طور کامل به بدن نرسد. این موضوع به‌ویژه برای افرادی که نیاز بیشتری به دریافت مواد غذایی دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

برای کاهش حرارت و تعدیل مزاج چای، استفاده از مصلحات توصیه می‌شود. افزودن شیر به چای که در گذشته هم رایج بوده، یکی از گزینه‌های مناسب به شمار می‌رود. برخلاف ترکیب شیر و قهوه که در طب ایرانی نامناسب دانسته می‌شود و عوارض متعددی دارد، شیرچای ترکیب مطلوبی محسوب می‌شود و می‌تواند اثرات چای را متعادل کند. همچنین در برخی موارد، افزودن موادی مانند زنجبیل، دارچین یا هل به چای توصیه می‌شود؛ به‌ویژه برای افرادی که مشکلات کبدی یا گوارشی دارند.

افرادی با مزاج گرم، از جمله بسیاری از جوانان، یا کسانی که به‌دلیل ابتلاء به برخی بیماری‌ها دچار افزایش حرارت بدن شده‌اند، باید در مصرف چای احتیاط کنند. برای نمونه، در شرایطی مانند تب، مصرف چای توصیه نمی‌شود و می‌تواند وضعیت فرد را نامطلوب‌تر کند.

در طب ایرانی چای پررنگ به‌عنوان ماده‌ای با خاصیت قابض بالا شناخته می‌شود که می‌تواند معده را جمع کند. این وضعیت برای افرادی که از مشکلات گوارشی رنج می‌برند، ممکن است منجر به بروز یا تشدید دردهای گوارشی شود. به همین دلیل، میزان غلظت چای و شرایط جسمی مصرف‌کننده باید هم‌زمان در نظر گرفته شود.

مصرف چای باید آگاهانه و متناسب با وضعیت سلامتی، مزاج فرد و نوع چای دم‌کرده باشد. توجه به پررنگ یا کم‌رنگ بودن چای و شرایط گوارشی افراد، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض احتمالی و بهره‌مندی صحیح از این نوشیدنی پرمصرف دارد.

منبع: انتخاب