بیماری «هایپرآکوزیس» یا حساسیت شدید شنیداری چیست؟

فرادید| آستانه‌ی پایینِ تحمل صدا یک وضعیت شنوایی است که حساسیت زیاد به هر گونه صدا را به همراه دارد، طوری‌که حتی صداهایی مانند جریان آب هم بلند و آزاردهنده به نظر می‌رسند. این وضعیت که هایپرآکوزیس (Hyperacusis) یا حساسیت شنیداری شدید نام دارد می‌تواند انجام کارهای روزمره در محیط خانه و محل کار را دشوار کند. 

فردی که این حالت را تجربه می‌کند ممکن است از حضور در موقعیت‌های اجتماعی پرسروصدا که موجب اضطراب و استرس می‌شوند اجتناب کند. در واقع، درک بلندی بیش از حد صدا ممکن است سبب درد و تحریک گوش و در نهایت منجر به اضطراب زیاد شود. 

به طور میانگین، حدود ۸ تا ۱۵ درصد از بزرگسالان به هایپرآکوزیس مبتلا هستند. 

نشانه‌های هایپرآکوزیس چیست؟ 

بلند به نظر رسیدن صداهای عادی، احساس ناراحتی در گوش‌ها، سردرد، مشکلات توجه و تمرکز، اضطراب، مشکلات خواب، خستگی و ترس از موقعیت‌های اجتماعی از جمله نشانه‌های رایج این وضعیت هستند. 

هایپرآکوزیس چه پیامدهایی می‌تواند داشته باشد؟ 

کناره‌گیری اجتماعی، ترس از صداهای بلند (فونوفوبیا)، افسردگی و اضطراب از جمله پیامدهای هایپرآکوزیس هستند. 

علل احتمالی هایپرآکوزیس چه هستند؟ 

قرار گرفتن در معرض صداهای بلند: قرار گرفتن در معرض صداهای بلند یکی از دلایل اصلی هایپرآکوزیس است. این قرار گرفتن می‌تواند به تدریج (مانند گوش دادن به موسیقی بلند به مدت طولانی) یا یکباره (مانند شنیدن صدای انفجار) باشد. 

آسیب به سر: هر گونه آسیبی که شامل سر، فک یا گوش شود می‌تواند منجر به هایپرآکوزیس شود. 

عفونت‌های ویروسی: عفونت‌های ویروسی که بر عصب صورت یا گوش داخلی تأثیر می‌گذارند، ممکن است منجر به هایپرآکوزیس شوند. 

جراحی فک یا صورت: اگر عصب صورت یا گوش داخلی حین جراحی آسیب ببیند، ممکن است هایپرآکوزیس رخ دهد. 

برخی داروها: داروهای خاص مانند برخی داروهای ضدسرطان، ممکن است موجب آسیب به گوش و هایپرآکوزیس شوند. 

اختلالات خودایمنی: هایپرآکوزیس می‌تواند ناشی از بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس باشد. 

اختلال مفصل فک تحتانی: اختلال در مفصل فک که فک پایین را به جمجمه متصل می‌کند، ممکن است خطر مشکلات شنوایی مانند هایپرآکوزیس را افزایش دهد. 

اوتیسم: اوتیسم یا شرایط طیف اوتیسم می‌تواند حساسیت‌های شنوایی از جمله هایپرآکوزیس ایجاد کند. براساس پژوهش‌هایی که سال ۲۰۱۵ انجام شد، حدود ۴۰ درصد از کودکان اوتیستیک هایپرآکوزیس دارند. 

استرس: سطوح بالای استرس و اختلالات اضطرابی می‌تواند خطر ابتلا به هایپرآکوزیس را افزایش دهد. 

چه روش‌های درمانی برای هایپرآکوزیس پیشنهاد می‌شود؟ 

درمان هایپرآکوزیس بستگی به علت آن دارد. هدف از درمان، مدیریت نشانه‌ها و کاهش حساسیت شنوایی است. درمان شناختی‌رفتاری (CBT)، درمان وزوز گوش (TRT)، حساسیت‌زدایی به صدا با نویز سفید، تمرینات ورزشی، یوگا، ماساژ، مدیتیشن و طب سوزنی و در موارد شدید جراحی می‌توانند برای درمان هایپرآکوزیس استفاده شوند. 

همان‌طور که گفته شد، هایپرآکوزیس وضعیتی توام با حساسیت زیاد به هر گونه صداست. این وضعیت نشان‌دهنده یکی دیگر از ابعاد تنوع عصبی در افراد است. به بیان دیگر، چنین وضعیت‌هایی تفاوت و تنوع عصبی میان انسان‌ها را به‌خوبی نمایش می‌دهد و بر اهمیت درک دیگران تاکید می‌کنند.

منبع: باشگاه‌مغز