آزمایش های مهم پزشکی در دهه ۵۰ زندگی که نباید نادیده بگیرید
کلسترول بالا یکی از عوامل مهم در بروز بیماریهای قلبی و سکته است. توصیه میشود افراد حداقل هر ۴ تا ۶ سال یک بار آزمایش چربی خون انجام دهند. اگر سابقه کلسترول بالا دارید یا در معرض خطر بیماریهای قلبی هستید، ممکن است پزشک انجام این آزمایش را با فاصله زمانی کوتاهتری پیشنهاد کند.
ورود به دهه ۵۰ زندگی برای بسیاری از افراد دوران اوج تجربه، فعالیت و پختگی است. اما در همین دوره احتمال بروز برخی بیماریها نیز افزایش پیدا میکند. به همین دلیل انجام چکاپهای منظم و آزمایشهای پیشگیرانه میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت و تشخیص زودهنگام بیماریها داشته باشد.
اگر در این سن هستید، بهتر است در معاینات سالانه از پزشک خود درباره آزمایشها و بررسیهای زیر سؤال کنید. بسیاری از این تستها ساده هستند، اما میتوانند در آینده از مشکلات جدی سلامتی جلوگیری کنند.
۱. غربالگری سرطان روده بزرگ
انجام غربالگری سرطان روده بزرگ از حدود ۴۵ سالگی توصیه میشود. این بیماری یکی از مهمترین عوامل مرگ ناشی از سرطان در بسیاری از کشورهاست و احتمال ابتلا با افزایش سن بیشتر میشود.
رایجترین روش بررسی، کولونوسکوپی است، هرچند روشهای دیگری نیز وجود دارد. پزشک با توجه به شرایط جسمی و سابقه خانوادگی شما، بهترین گزینه را پیشنهاد میدهد.
۲. کنترل وزن بدن
بسیاری از افراد از حدود ۵۰ سالگی به بعد افزایش وزن را تجربه میکنند. اضافهوزن میتواند خطر ابتلا به بیماریهایی مانند:
بیماریهای قلبی
دیابت
فشار خون بالا
مشکلات مفصلی
را افزایش دهد. پیروی از رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم میتواند به کنترل وزن و کاهش خطر بیماریها کمک کند.
۳. اندازهگیری فشار خون
فشار خون بالا در صورت درمان نشدن میتواند به اندامهای حیاتی بدن آسیب بزند؛ از جمله:
قلب
مغز
چشمها
کلیهها
اندازهگیری فشار خون یکی از سادهترین و سریعترین آزمایشهای پزشکی است، اما نقش بسیار مهمی در پیشگیری از مشکلات جدی دارد.
۴. بررسی سطح کلسترول خون
کلسترول بالا یکی از عوامل مهم در بروز بیماریهای قلبی و سکته است. توصیه میشود افراد حداقل هر ۴ تا ۶ سال یک بار آزمایش چربی خون انجام دهند. اگر سابقه کلسترول بالا دارید یا در معرض خطر بیماریهای قلبی هستید، ممکن است پزشک انجام این آزمایش را با فاصله زمانی کوتاهتری پیشنهاد کند.
کنترل کلسترول میتواند سالهای بیشتری به عمر سالم شما اضافه کند.
۵. آزمایش قند خون
دیابت در صورت تشخیص ندادن و درمان نشدن میتواند عوارض جدی ایجاد کند، از جمله:
بیماری قلبی
نارسایی کلیه
آسیب به بینایی
بهتر است حداقل هر سه سال یک بار آزمایش قند خون ناشتا یا سایر تستهای تشخیصی دیابت و پیشدیابت انجام شود تا در صورت وجود مشکل، درمان زودتر آغاز شود.
آزمایشهای مهم برای زنان
معاینه لگن و آزمایش پاپ اسمیر
برای زنان بین ۳۰ تا ۶۵ سال انجام آزمایش پاپ اسمیر همراه با تست HPV میتواند فاصله غربالگری سرطان دهانه رحم را از ۳ سال به حدود ۵ سال افزایش دهد.
بر اساس دستورالعملها، زنان بالای ۶۵ سال در صورتی که در ۱۰ سال گذشته چند نتیجه منفی متوالی داشته باشند، ممکن است دیگر نیازی به غربالگری نداشته باشند. با این حال افرادی که عوامل خطر دارند—مانند سابقه HPV یا سیگار کشیدن—باید همچنان تحت بررسی قرار بگیرند.
ماموگرافی
از دهه ۵۰ زندگی، زنان باید ماموگرافی منظم برای بررسی احتمال سرطان سینه انجام دهند. پزشک با توجه به شرایط فردی مشخص میکند هر چند وقت یک بار این آزمایش تکرار شود.
تشخیص زودهنگام سرطان سینه میتواند شانس درمان موفق را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
آزمایش مهم برای مردان
بررسی سرطان پروستات
مردان از حدود ۵۰ سالگی بهتر است با پزشک خود درباره انجام غربالگری سرطان پروستات صحبت کنند.
افرادی که در معرض خطر بیشتری هستند—مانند مردانی که سابقه خانوادگی این بیماری دارند—ممکن است لازم باشد در سنین پایینتر بررسیهای لازم را آغاز کنند.
بررسی تغییرات پوستی
به پوست خود توجه کنید. اگر خال یا لکهای جدید روی پوست ظاهر شد یا اندازه و شکل خالهای قبلی تغییر کرد، بهتر است با پزشک مشورت کنید. افرادی که سابقه سرطان پوست دارند باید معاینات پوستی منظم انجام دهند.
مراقبت از سلامت چشمها
با افزایش سن، احتمال ابتلا به برخی بیماریهای چشمی بیشتر میشود. توصیه میشود:
تا سن ۶۰ سالگی هر ۱ تا ۳ سال معاینه چشم انجام دهید
پس از آن سالانه برای بررسی بینایی به چشمپزشک مراجعه کنید
اگر مشکل بینایی یا عوامل خطر دارید، ممکن است لازم باشد دفعات معاینه بیشتر شود.
آزمایش هپاتیت C
بر اساس توصیههای پزشکی، همه افراد بالای ۱۸ سال بهتر است حداقل یک بار آزمایش هپاتیت C انجام دهند. اگر تاکنون این آزمایش را انجام ندادهاید، بهتر است درباره آن با پزشک خود مشورت کنید.
بررسی علائم افسردگی
افسردگی یکی از مشکلات شایع در بزرگسالان است، اما بسیاری از افراد آن را جدی نمیگیرند. این مشکل ممکن است با افزایش سن یا بیماریهای مزمن همراه شود.
اگر احساساتی مانند غم مداوم، ناامیدی یا کاهش علاقه به فعالیتهای روزمره دارید، حتماً با پزشک صحبت کنید. تشخیص افسردگی معمولاً با چند سؤال ساده یا یک پرسشنامه انجام میشود و قابل درمان است.
واکسنهای مهم در این سن
واکسن آنفلوانزا
همه افراد از ۶ ماهگی به بالا باید هر سال واکسن آنفلوانزا دریافت کنند.
واکسن زونا
تزریق واکسن زونا برای افراد ۵۰ سال و بالاتر توصیه میشود و میتواند از بروز این بیماری دردناک جلوگیری کند.
چگونه در دهه ۵۰ زندگی سالم بمانیم؟
در کنار معاینات پزشکی، برخی عادتهای ساده میتوانند نقش بزرگی در حفظ سلامت داشته باشند:
سیگار نکشید
رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید
به طور منظم ورزش کنید
وزن بدن را در محدوده سالم نگه دارید
با رعایت این نکات و انجام چکاپهای منظم پزشکی میتوانید سالهای میانسالی را با سلامت و انرژی بیشتری سپری کنید.
منبع: عصر ایران