کشف دیوار سنگی در اعماق جنگل؛ آیا اینجا شهر گمشدۀ «جگوار سفید» است؟
پژوهشگرانی که به کاوش در اعماق جنگلهای مکزیک مشغول هستند، معتقدند بقایای یکی از آخرین دژهای تمدن مایا را کشف کردهاند؛ شهری افسانهای به نام «ساک بالام» که پس از حمله اسپانیاییها به پناهگاه نهایی مایاها تبدیل شده بود.
فرادید| این کشف که در نشست اخیر انجمن باستانشناسی آمریکا ارائه شد، میتواند پنجرهای کمنظیر به واپسین سالهای تمدن مایا بگشاید؛ دورانی که این فرهنگ کهن در حال فروپاشی و مقاومت در برابر استعمار اسپانیا بود.
به گزارش فرادید؛ دکتر یوکو شیراتوری، باستانشناس دانشگاه ریشو ژاپن و سرپرست این پروژه، به مجله BBC Science Focus گفت: «تصور میکنم زندگی در ساک بالام آسان نبوده است. اسناد تاریخی میگویند در سال ۱۶۹۴ بیش از ۱۰۰ خانه در آنجا وجود داشته است».
نام «ساک بالام» در زبان مایایی به معنای «جگوار سفید» است. این شهر در سال ۱۵۸۶ توسط قوم لاکاندون چول ساخته شد؛ مردمی که پس از ویران شدن پایتخت منطقهای خود «لاکام تون» به دست اسپانیاییها، به این ناحیه پناه آوردند.
زندگی مایاها بیش از یک قرن در این شهر ادامه یافت تا اینکه سرانجام در سال ۱۶۹۵ شهر به دست نیروهای اسپانیایی سقوط کرد و تا سال ۱۷۱۲ کاملاً متروکه شد.
یکی از مهمترین شواهدی که باستانشناسان را به شناسایی این مکان بهعنوان ساک بالام امیدوار کرده، کشف دیواری سنگی به طول حدود ۱۶ متر و ارتفاع یک متر است.
این دیوار با توصیفهایی که در اسناد اسپانیایی از ساختمانهای بزرگ عمومی شهر آمده، همخوانی دارد؛ ساختمانهایی که احتمالاً برای گردهماییها و مراسم اجتماعی استفاده میشدند.
علاوه بر این، گروه پژوهشی قطعات سفال و مجسمه کوچکی از میمون نیز پیدا کردهاند که احتمالاً متعلق به همان دورهای است که ساک بالام مسکونی بوده است.
با این حال هنوز تردیدهایی وجود دارد و باستانشناسان نمیخواهند زود نتیجهگیری کنند. شیراتوری میگوید: «باید مشخص کنم که آیا این دیوار ۱۶ متری واقعاً پایه یک ساختمان بوده یا نه. برای این کار امیدوارم اشیای مرتبط بیشتری مانند سفالها، بخورسوزها و زغال پیدا کنیم تا بتوانیم با روش تاریخگذاری کربن، زمان دقیق آنها را تعیین کنیم».
اسناد اسپانیایی همچنین اشاره میکنند که ساک بالام هنگام فتح شهر به آتش کشیده شد. بنابراین اگر لایهای از خاکستر در زیر خاک منطقه پیدا شود، میتواند مدرک مهم دیگری باشد که ثابت کند این مکان واقعاً همان شهر گمشده مایاهاست.
اگر این فرضیه تأیید شود، کشف ساک بالام یکی از مهمترین یافتههای باستانشناسی سالهای اخیر درباره تمدن مایا خواهد بود؛ تمدنی که قرنها در آمریکای مرکزی شکوفا بود و حتی پس از فروپاشی شهرهای بزرگش نیز برای مدتی طولانی در مناطق دورافتاده به حیات خود ادامه داد.