تصاویر| کشف گونههای جدیدی از جانوران دریایی که شبیه «موجودات بیگانه» هستند
پژوهشگران در جریان یک مأموریت اکتشافی دو هفتهای در سواحل برزیل، موفق به شناسایی ۳۱ گونه جدید دریایی شدند؛ موجوداتی شگفتانگیز که برخی از آنها ظاهری شبیه موجودات فرازمینی دارند. این موجودات، از کرمهای شناگر بسیار سریع گرفته تا ماهیهای مرموز و ماهی مرکب شفاف، همگی در اعماق ۱۸۰ تا هزار متری اقیانوس اطلس جنوبی زندگی میکنند.
فرادید| تمرکز این مأموریت بر «آبهای میانی اقیانوس» بود؛ بخشی میان سطح دریا و بستر اقیانوس که در عمق تقریبی ۱۸۰ متری تا هزار متری قرار دارد. با وجود آنکه این ناحیه سرشار از موجودات زنده است، هنوز یکی از ناشناختهترین زیستبومهای زمین به شمار میرود، زیرا فشار بسیار زیاد آب مطالعه آن را دشوار کرده است.
به گزارش فرادید؛ کارن آزبورن، سرپرست علمی این مأموریت، گفت: «بزرگترین زیستگاه زمین، یعنی آبهای میانی اقیانوس، پر از جانوران شگفتانگیزی است که تازه در آغاز راه شناخت آنها هستیم. تنوع خارقالعاده راهکارهایی که این موجودات برای زنده ماندن در چنین محیطی دارند، همچنان مرا شگفتزده میکند و باعث میشود پرسشهای بیشتری درباره اقیانوسها مطرح کنم».
کشتی تحقیقاتی این مأموریت برای کاوش اعماق دریا به مجموعهای از تجهیزات پیشرفته مجهز بود؛ از جمله یک زیردریایی رباتیک، اتاق واقعیت مجازی، دستگاهی برای بررسی رفتار میکروبها در شرایط نزدیک به بیوزنی و میکروسکوپی ویژه که برای نخستین بار توانست ساختارهای زنده سلولها را درون بدن موجودات دریایی مشاهده کند.
به لطف این فناوریهای جدید، دانشمندان توانستند بسیاری از گونههای تازه را همان روی کشتی شناسایی کنند. در میان آنها ماهی مرکب شفاف، عروسهای دریایی با ظاهری خیالانگیز و حتی موجودات تکسلولی بسیار ریز نیز دیده میشد.
یکی از جالبترین کشفیات، گونهای جدید از جانوران کلونیزی بود که با عروس دریایی سمی پرتغالی خویشاوندی دارد. این موجود با استفاده از سامانه تصویربرداری پیشرفتهای که با لیزر و فناوری نوری کار میکند، در همان محیط طبیعی خود بهصورت سهبعدی بررسی شد.
از دیگر گونههای تازه کشفشده، کرمی شفاف از گروه «کرمهای توری» بود که تمام عمر خود را در ستون آب سپری میکند؛ یعنی از نزدیکی سطح دریا تا عمق بیش از چهار هزار متری. با وجود مطالعات گذشته، دانشمندان هنوز اطلاعات اندکی درباره زندگی این جانور دارند، هرچند میدانند که نور زرد درخشانی از خود تولید میکند.
دانشمندان همچنین یک ماهی مرکب شفاف و جوان را در عمق ۷۷۹ متری مشاهده و با دوربینی ویژه از سه زاویه مختلف تصویربرداری کردند. این روش امکان ثبت دقیق شکل بدن، رنگ و حالت طبیعی جانور را فراهم میکند؛ ویژگیهایی که تنها چند دقیقه یا چند ساعت پس از خروج از آب از بین میروند.
در میان تصاویر ثبتشده، لارو ماهی باریک و شفافی نیز دیده میشود که در عمق ۹۶۶ متری شنا میکند. پژوهشگران امیدوارند با ادامه بررسیها بتوانند مشخص کنند این نوزاد به کدام گونه بالغ تعلق دارد.
یکی دیگر از صحنههای نادر، اختاپوس ماده غولپیکری بود که در عمق ۸۰۰ متری مشغول شکار یک عروس دریایی بود. این گونه تمام عمر خود را در آبهای آزاد میگذراند و مادهها میتوانند تا چهار متر طول و حدود ۷۵ کیلوگرم وزن داشته باشند. تاکنون این جانور به ندرت در حالت زنده مشاهده شده است و بیشتر اطلاعات دانشمندان از نمونههایی به دست آمده که به طور اتفاقی در تورهای ماهیگیری گرفتار شدهاند.
پژوهشگران همچنین گونهای تازه از شانهداران را شناسایی کردند؛ جانورانی ژلهای که برخلاف بسیاری از خویشاوندان خود، به جای استفاده از شاخکهای بلند، با دو بخش عضلانی بزرگ در اطراف دهان، شکار را به دام میاندازند.
یکی دیگر از کشفیات مهم، جانوری کلونیزی بود که در عمق ۵۵۲ متری فیلمبرداری شد. سامانههای تصویربرداری جدید این امکان را فراهم کردند که از این موجود در همان محیط طبیعیاش، مدل سهبعدی بسیار دقیقی تهیه شود. پژوهشگران معتقدند این جانور احتمالاً نه تنها یک گونه، بلکه شاید حتی به یک سرده یا خانواده کاملاً ناشناخته تعلق داشته باشد.
در یکی از آخرین تصاویر ثبتشده نیز عروس دریایی بزرگی دیده میشود که در حال شکار یک شانهدار است. برخلاف بیشتر عروسهای دریایی که شاخکهای خود را پشت سر میکشند، این گونه شاخکهایش را در جلوی بدن نگه میدارد تا پیش از آنکه شکار متوجه ارتعاش آب شود، آن را غافلگیر کند. دانشمندان این جانور را یکی از شکارچیان اصلی نواحی تاریک اقیانوس میدانند که نقش مهمی در کنترل جمعیت شانهداران ایفا میکند.
