کشف «نردۀ آهنی پنجره» مربوط به دوران روم باستان

فرادید| این نرده فلزی در جریان کاوش دیواری سنگی که فروریخته بود، در عمق حدود ۱۷۰ سانتی‌متری سطح زمین پیدا شد. آگوستا رائوریکا در حدود ۱۰ کیلومتری شرق بازل قرار دارد و از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی به‌جامانده از دوره روم در سوئیس است.

به گزارش فرادید؛ حفاظ کشف‌شده از پنج میله آهنی عمودی تشکیل شده که در بالا و پایین به کمک دو نوار تخت آهنی به یکدیگر متصل شده‌اند. این نوارها استحکام سازه را افزایش می‌دادند. در انتهای نوارهای افقی نیز حلقه‌هایی وجود دارد که احتمالاً برای نصب حفاظ روی چارچوب چوبی پنجره به کار می‌رفته‌اند.

این اثر اکنون به دو بخش شکسته شده است. در یک بخش، سه میله عمودی و یک میله افقی کوتاه باقی مانده و بخش دیگر شامل دو میله عمودی، یک میله افقی بلند و یک میله افقی کوتاه است. دو عدد از میخ‌های اصلی که برای نصب حفاظ در محل پنجره استفاده شده بودند نیز همچنان باقی مانده‌اند.

پنجره‌های ساختمان‌های رومی چگونه ساخته می‌شدند؟

باستان‌شناسان هنوز نمی‌دانند دیواری که این حفاظ به آن تعلق داشته، بخشی از چه نوع ساختمانی بوده و دقیقاً در چه دوره‌ای ساخته شده است. بااین‌حال، به نظر می‌رسد دیوار به بخش بیرونی ساختمان تعلق داشته باشد؛ زیرا ساختمان‌های رومی معمولاً پنجره‌های بیرونی اندک و کوچکی داشتند.

نور طبیعی بخش‌های داخلی بناها اغلب از راه دیگری تأمین می‌شد. سقف فضاهایی مانند باغ‌های ستون‌دار داخلی، حیاط‌ها و آتریوم‌ها باز بود و نور خورشید از بالا به داخل ساختمان می‌تابید.

پنجره‌های بیرونی نیز گاهی به حفاظ‌های فلزی مجهز می‌شدند تا از ورود افراد جلوگیری کنند. حفاظ کشف‌شده در آگوستا رائوریکا نمونه‌ای از همین راهکارهای امنیتی در معماری روم باستان است.

شیشۀ پنجره نیز در قرن نخست میلادی ساخته می‌شد، اما قیمت آن بالا بود و استفاده از آن هنوز فراگیر نشده بود. به همین دلیل، بسیاری از پنجره‌ها با کرکره‌های چوبی بسته می‌شدند یا با ماده‌ای نیمه‌شفاف به نام «لاپیس اسپکولاریس» پوشانده می‌شدند.

این ماده نوعی سنگ گچ بلوری و نازک بود که از معادن مناطقی مانند اسپانیا، سیسیل، آسیای صغیر و شمال آفریقا استخراج می‌شد. لاپیس اسپکولاریس وزن کمی داشت، به‌راحتی در دسترس بود و می‌شد آن را به ورقه‌هایی با عرض حدود یک‌ونیم متر برش داد. این صفحات ضمن عبور دادن نور، تا اندازه زیادی مانع ورود باد و باران می‌شدند و جایگزینی برای شیشه گران‌قیمت به شمار می‌رفتند.

حفاظ آهنی از محل کشف خارج شده و به مخزن مجموعه آثار باستانی آگوستا رائوریکا انتقال یافته است. کارشناسان در این محل آن را بررسی، مستندنگاری و مرمت خواهند کرد.

مطالعه دقیق این اثر می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره فناوری فلزکاری، شیوه نصب پنجره‌ها و تدابیر امنیتی ساختمان‌های روم باستان در اختیار پژوهشگران قرار دهد.