عجیبترین جنگلهای جهان؛ از «جنگل زیرآبی» تا «درختان خون اژدها»
جنگلها چیزی بسیار فراتر از مجموعهای از درختان هستند. تقریباً یکسوم خشکیهای زمین را جنگلها پوشاندهاند و آنها شریان حیاتی بسیاری از جانوران در سراسر جهان به شمار میروند. جنگلها همچنین در اسطورهها و افسانهها جایگاهی ویژه دارند. جنگلهای تاریک، محل وقوع بسیاری از داستانهای ترسناک و افسانههای پریان و زیستگاه موجودات عجیبوغریب بودهاند. قدمت برخی از آنها به میلیونها سال میرسد؛ جنگلهایی که از دوران پیش از عصر یخبندان و حتی پیش از رویداد انقراض دستهجمعی دایناسورها، با دخالت اندک انسان به حیات خود ادامه دادهاند.
فرادید| جنگلها زیستگاه حدود ۸۰ درصد از گونههای جانوری خشکیزی، حشرات و گیاهان جهان و همچنین حدود ۳۰۰ میلیون نفر از انسانها هستند. اکوسیستمهای جنگلی برای جذب و ذخیره کربن، تنظیم الگوهای اقلیمی و تأمین هوایی که تنفس میکنیم نیز حیاتیاند.
به گزارش فرادید؛ جنگلها در ابعاد گوناگون وجود دارند؛ از جنگلهای عظیم و کهنسال گرفته تا جنگلهای کوچک. در میان آنها، برخی نیز ویژگیهایی دارند که واقعاً شگفتانگیز است. در ادامه با شماری از عجیبترین جنگلهای جهان آشنا میشویم که رازهای غافلگیرکنندهای در خود پنهان کردهاند.
۱. جنگل اعماق دریا

این مکان شاید با تصور معمول ما از جنگل مطابقت نداشته باشد، اما زمانی که غواصان این «جنگل» زیرآبی را کشف کردند، آنقدر عجیب بود که لقب «جنگل عجایب» را به آن دادند. در واقع، در این جنگل اعماق دریا اصلاً درختی وجود ندارد؛ بلکه اسفنجهای دریایی فراوانی در آن زندگی میکنند که همگی در یک جهت قرار گرفتهاند.
این جنگل که در سال ۲۰۱۷ با کمک یک ربات اعماق دریا کشف شد، در عمق حدود ۲۴۴۲ متری قرار دارد. دانشمندان از مشاهده اجتماع اسفنجهای دریایی که همگی در جهت جریان آب قرار گرفته بودند، شگفتزده شدند. پژوهشگران معتقدند این آرایش احتمالاً بهترین فرصت را برای اسفنجها فراهم میکند تا ذرات غذایی شناور در جریان آب را به دام بیندازند.
۲. بیشه پاندو در ایالت یوتا، آمریکا
جنگل ملی فیشلیک، ایالت یوتا

در بخشی از این جنگل ملی، حدود ۴۷ هزار درخت صنوبر لرزان سر به آسمان کشیدهاند. اما بررسیهای دقیقتر دانشمندان نشان داد که این بخش از جنگل در واقع از ۴۷ هزار درخت مستقل تشکیل نشده است؛ تمام این درختان بخشی از یک موجود زنده واحد هستند که از طریق یک سامانه ریشهای زیرزمینی به هم متصلاند.
این موجود غولپیکر وزنی معادل ۴۳ نهنگ آبی دارد و مساحتی حدود ۴۳ هکتار را میپوشاند. پاندو عموماً بزرگترین درخت شناختهشده جهان از نظر جرم به شمار میرود. برخی دانشمندان حتی احتمال میدهند که این موجود یکی از کهنترین موجودات زنده زمین باشد و سن آن را حدود ۹ هزار سال تخمین میزنند.
۳. جنگل کج در لهستان

همه ما کاجهای اسکاتلندی را دیدهایم و انتظار داریم که مستقیم به سمت آسمان رشد کنند؛ اما همیشه چنین نیست. در جنگل کج لهستان، درختان ابتدا به شکل نیمدایرههایی نزدیک به سطح زمین خم میشوند و سپس دوباره مسیر رشد خود را به سمت بالا ادامه میدهند. نظریههای متعددی درباره علت این پدیده مطرح شده، اما هنوز هیچکس پاسخ قطعی آن را نمیداند.
یکی از عجیبترین ویژگیهای این جنگل آن است که در میان انبوه درختان مستقیم، حدود ۴۰۰ درخت با تنههای خمیده دیده میشود. این کاجها در سال ۱۹۳۰ کاشته شدهاند و تنههایشان ابتدا به سمت شمال خم میشود و سپس دوباره به سمت بالا میپیچد. برخی معتقدند این شکل غیرعادی نتیجه دخالت انسان بوده و درختان را به این شکل پرورش دادهاند تا از چوب آنها در قایقسازی استفاده کنند.
۴. جنگل غرقشده در قزاقستان
کوهستان تیانشان، قزاقستان

تقریباً همهچیز در این پدیده طبیعی عجیب و وهمانگیز به نظر میرسد؛ از رنگ آبی درخشان دریاچه که به وجود سنگآهک مربوط است تا درختانی که به شکلی یکنواخت و مستقیم از آب بیرون آمدهاند. به نظر میرسد بیشهای از درختان صنوبر در زیر سطح دریاچهای در کوهستان تیانشان همچنان به حیات خود ادامه میدهد.
این دریاچه در سال ۱۹۱۱، پس از وقوع زمینلرزهای شکل گرفت که موجب رانش زمین و بهمن شد. این رویداد دره را با آب پر کرد و جنگل را به دام انداخت. در واقع، درختان بر اثر سیلاب غرق شدند، اما شاخههای آنها و جلبکهای سبزی که ظاهری شبیه شاخوبرگ دارند، هنوز درست زیر سطح آب دیده میشوند.
۵. سونداربانس
سونداربانس در خولنا، بنگلادش

جنگلهای حرا در مرز میان خشکی و دریا قرار دارند و محیطهایی عجیب با زیستگاههایی در بالای سطح زمین و زیر آن ایجاد میکنند. بزرگترین پهنه پیوسته جنگلهای حرا در جهان حدود ۱۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و در امتداد خلیج بنگال، میان هند و بنگلادش، گسترده شده است.
درختان حرا نقشی حیاتی در محافظت از این منطقه در برابر توفندهایی دارند که طی فصل بارندگی به آن هجوم میآورند. بااینحال، بهتر است بیش از اندازه به اعماق این جنگل پیشروی نکنید؛ زیرا این منطقه زیستگاه ببرهای بنگال، پیتونهای هندی و تمساحهای آبشور است.
۶. جنگل ویستمنز وود
پارک ملی دارتمور، بریتانیا

اگر به دنبال وهمانگیزترین جنگلهای جهان باشید، بهسختی میتوانید مکانی ترسناکتر از ویستمنز وود در منطقه دارتمور بریتانیا پیدا کنید. این جنگل بخشی از جنگلهای بارانی معتدل و کهن بریتانیاست و از گروهی درخت بلوط کوتاهقامت در ارتفاعات تشکیل شده است. درختان آن تنههایی پیچخورده و گرهخورده دارند و شاخههایشان پوشیده از خزه و گلسنگهای آویخته است؛ منظرهای که به این جنگل حالوهوایی رازآلود میبخشد.
احتمال میرود این بیشه در گذشته بخشی از جنگل باستانی گستردهای بوده باشد که سراسر منطقه دارتمور را پوشانده بود. ویستمنز وود در کتابها و اشعار مشهوری توصیف شده و الهامبخش آرتور کانن دویل در خلق داستان «سگ شکاری باسکرویلها» بوده است.
۷. جنگل ایالتی یلووود
ایندیانا، آمریکا

این جنگل عظیم بیش از ۲۵ هزار هکتار وسعت دارد و دو ویژگی آن را در شمار عجیبترین جنگلهای جهان قرار میدهد. نخستین ویژگی به نام جنگل مربوط است که از درخت یلووود، با نام علمی Cladrastis kentukea، گرفته شده است. این گونه درختی بهندرت در عرضهای جغرافیایی شمالیتر یافت میشود. درختان یلووود هر سه تا پنج سال یکبار گل میدهند و البته تنها بخش کوچکی از درختان این جنگل را تشکیل میدهند.
اما راز عجیبتر به سنگهای بزرگی مربوط میشود که در قسمت بالایی سه درخت پیدا شدهاند. این تختهسنگهای ماسهای که وزنشان حدود ۲۰۰ پوند، معادل ۹۱ کیلوگرم، تخمین زده شده است، در بخش بالایی دو درخت چنار آمریکایی و یک درخت بلوط شاهبلوطی کشف شدهاند. هیچکس نمیداند این سنگها چگونه به آنجا رسیدهاند.
۸. جنگل دینتری
کوئینزلند، استرالیا

پژوهشگران معتقدند جنگل دینتری یکی از کهنترین جنگلهای جهان است؛ منطقهای که حدود ۱۸۰ میلیون سال، با دخالت نسبتاً اندک انسان، پوشش جنگلی خود را حفظ کرده است. این بدان معناست که جنگل در دوره کرتاسه نیز وجود داشته؛ زمانی که دایناسورهایی مانند تیرانوسوروس رکس و تریسراتوپس در زمین زندگی میکردند. این جانوران سرانجام در جریان رویداد انقراض دستهجمعی از میان رفتند، اما جنگل دینتری به حیات خود ادامه داد.
این جنگل در ایالت کوئینزلند استرالیا قرار دارد و امروزه زیستگاه ۹۰ درصد از گونههای خفاش و پروانه استرالیا و همچنین ۳۰ درصد از گونههای کیسهداران، قورباغهها و خزندگان این کشور به شمار میرود.
۹. جنگل درختان خون اژدها
جزیره سقطرا، یمن

در جزیرهای دورافتاده در فاصله حدود ۳۲۰ کیلومتری ساحل یمن، جنگلی گسترده از درختانی عجیب و شگفتانگیز وجود دارد. جزیره سقطرا میزبان مجموعهای متنوع از گونههای گیاهی و جانوری است، اما شاید مشهورترین ساکن آن درخت خون اژدها باشد. این درختان ظاهری غیرمعمول و چتریشکل دارند، صمغی به رنگ قرمز خون تولید میکنند و برگهایشان تنها در انتهای جوانترین شاخهها میروید.
شکل خاص تاج این درختان و رنگ سرخ صمغشان باعث شده است در میان شگفتانگیزترین گونههای گیاهی جهان قرار بگیرند.
۱۰. جنگل یاکوشیما
جزیره یاکوشیما، ژاپن

جزیره ژاپنی یاکوشیما میزبان جنگلی بارانی و کهن با آبوهوای معتدل است که درختان سرو آن بیش از هزار سال قدمت دارند. تصور میشود کهنترین درخت این جنگل حدود ۷ هزار سال عمر داشته باشد. این درخت که «جومون سوگی» نامیده میشود، یکی از مشهورترین درختان کهنسال ژاپن است.
بااینحال، درختان باستانی تنها شگفتی این جنگل نیستند. پژوهشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، نشان داد که میمونهای ماکاک و گوزنهای سیکا که در این جنگل زندگی میکنند، ممکن است رابطهای همزیستانه ایجاد کرده باشند. میمونها بر پشت گوزنها جابهجا میشوند و در همان حال بدن آنها را تمیز میکنند؛ گوزنها نیز میوههایی را میخورند که از دست میمونها میافتد. این رفتار غیرمعمول نمونهای جالب از تعامل میان دو گونه جانوری در محیط طبیعی است.
۱۱. جنگل فسیلشده
ماینهِد، سامرست، انگلستان

این جنگل احتمالاً یکی از جذابترین نمونههای این فهرست است، اما برخلاف دیگر موارد، دیگر زنده نیست. دانشمندان در نزدیکی شهر ماینهِد در منطقه سامرست، یکی از کهنترین جنگلهای فسیلشده شناختهشده جهان را کشف کردهاند. این کشف که در فاصله نهچندان دوری از مجموعه تفریحی باتلینز قرار دارد، نمونهای از نوعی جنگل است که در دوره دونین، بین ۴۱۹ تا ۳۵۸ میلیون سال پیش، وجود داشته است.
درختان این جنگل احتمالاً شکل ابتدایی درختان امروزی بودند و از نظر ظاهر تا حدی به نخل شباهت داشتند. بلندترین آنها بین دو تا چهار متر ارتفاع داشتند. این جنگل فسیلشده تصویری نادر از دوران بسیار دور تاریخ زمین به دست میدهد؛ زمانی که جنگلها هنوز شکل و ساختاری کاملاً متفاوت با جنگلهای امروزی داشتند.