عکس| فرش سه بعدی قرن ۱۹ میلادی در کلیسای وانک اصفهان

یکی از نمونه‌های هنر فرش‌بافی ایرانی با تکنیک سه‌بعدی بیش از ۲ قرن قدمت دارد و در کلیسای وانک (کلیسای اراکنه جلفا) ارامنه جلفا در اصفهان نگهداری می‌شود.

فرش‌بافان ایرانی از سال‌ها پیش با به کارگیری تکنیک پرسپکتیو در فرش، شاهکارهای بی‌نظیری خلق کرده‌اند. این نوع بافت فرش به فرش‌های سه‌بعدی معروف است که خاص‌ترین نمونه آن فرشی است که در اصفهان بافته شده و در کلیسای وانک متعلق به ارامنه جلفای استان اصفهان نگهداری می‌شود و عمر آن به ۲۰۰ سال پیش می‌رسد.

جزئیات بی‌نظیر این فرش اعم از نقش‌های سه‌بعدی و رنگ‌بندی استادانه آن مخاطب را حیرت‌زده می‌کند. چشم‌ها را خیره می‌کند. هر زاویه‌ای از فرش، داستانی تازه را روایت و حس حرکت و زندگی را در فضا زنده می‌کند. این فرش تاریخی یکی از آثار برجسته ایران در هنر قالی‌بافی و تماشای آن نه‌تنها یادآور مهارت بی‌رقیب بافندگان اصفهانی است، بلکه الهام‌بخش علاقه‌مندان به طراحی داخلی و دکوراسیون نیز می‌شود. مخاطب با دیدن این فرش گمان می‌کند که در آستانه یک کلیسای واقعی ایستاده‌است.

تصاویر دیوارها و سقف‌های کلیسا با تمام جزئیات شامل نقاشی‌ها، محراب، طاق‌ها و شیشه‌های رنگی در طرح فرش بازآفرینی و بافته شدند. علاوه بر طرح این فرش، مهارت بافنده در ۲ قرن پیش نیز بی‌نظیر است که پرسپکتیو و عمق فضایی را با این دقت و وضوح بدون استفاده از ابزار یا تجهیزات مدرن ایجاد کند.

آشنایی بیشتر با فرش سه‌ بعدی

در توضیح بیشتر فرش طرح سه‌بعدی خوب است بدانیم که این نوع فرش با استفاده از تکنیک‌های خاص بافت و طراحی، نمایی از عمق و برجستگی در طرح ایجاد می‌کند و به نظر می‌رسد که طرح فرش از سطح آن بیرون زده یا به داخل آن فرو رفته باشد، در حالی که سطح فرش صاف و یکنواخت است. فرش سه‌بعدی به معنای واقعی کلمه سه‌بعدی نیست، بلکه با استفاده از تکنیک پرسپکتیو و ایجاد عمق در طرح، برای بیننده حس عمق و برجستگی القا می‌شود.

برای ایجاد طرح سه‌بعدی در فرش طرح از سایه‌ها، پرسپکتیو، رنگ‌های متضاد و بافت‌های مختلف استفاده می‌کند که هر یک از این روش‌ها به ایجاد عمق کمک می‌کند. بخش‌های تیره‌تر دورتر و بخش‌های روشن‌تر نزدیک‌تر به نظر می‌آیند. بافت‌های درشت و ریز در کنار هم، می‌توانند حس عمق و بعد را ایجاد کنند.

منبع: همشهری