رمزگشایی از متون ۲۰۰۰ سال پیش در زیر خاکسترهای آتشفشان پمپئی
تصور کنید کتابخانهای دارید که به ذغال تبدیل شده و با دست زدن به هر برگ آن، پودر میشود. برای قرنها، این طومارها رازهای مکتوم تاریخ بودند، اما اکنون هوش مصنوعی راهی یافته تا بدون لمس این برگهای سوخته، محتوای آنها را بخواند.
رقابت برای رمزگشایی از «طومارهای هرکولانیوم» به نتیجهای خیرهکننده رسیده است. دانشمندان با استفاده از اشعه ایکس و یادگیری ماشین، موفق شدند از میانلایههای سیاه و درهمپیچیده، کلماتی را استخراج کنند که آخرین بار چشمان یک رومی باستان آنها را دیده بود.

فوران آتشفشان وزوو
فوران آتشفشان وزوو در سال ۷۹ میلادی، شهر پمپئی و همسایهاش هرکولانیوم را در زیر خروارها خاکستر مدفون کرد. در این میان، تنها کتابخانه باقیمانده از دوران باستان نیز به تودهای از زغالسنگ تبدیل شد. تا سالها، باستانشناسان جرات نداشتند این طومارها را باز کنند، چرا که در دم پودر میشدند. اما در روزهای اخیر، یک جهش بزرگ در دنیای دانش و فناوری اتفاق افتاده است.
گروهی از محققان با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی که قادرند تفاوتهای میکروسکوپی در بافت کاغذ سوخته و جوهر باستانی را تشخیص دهند، موفق شدند پاراگرافهای کاملی از این متون را بازسازی کنند. این گزارش درباره سفری است به درون مغزهای متفکر باستان که از میان آتش و خاکستر، با کمک کدنویسیهای مدرن دوباره به سخن آمدهاند تا بخشی از تاریخ گمشده بشریت را بازگردانند.
گنجینهای که به زغال تبدیل شده بود
به گزارش سایت MIT Technology Review در ویلای باشکوهی که گمان میرود متعلق به پدرزن ژولیوس سزار باشد، صدها طومار پاپیروس پیدا شده بود که بر اثر حرارت آتشفشان کاملاً سیاه و کربنی شده بودند. این طومارها بهقدری شکننده هستند که باز کردن آنها غیرممکن به نظر میرسید. بااینحال، اخیرا باستانشناسی مدرن نشان داد که هیچ رازی برای همیشه پنهان نمیماند. دانشمندان با استفاده از سیتیاسکنهای پرقدرت، مدلهای سه بعدی از این «کنده های سوخته» تهیه کردند تا هوش مصنوعی بتواند لایههای درونی آنها را به صورت مجازی باز کند.
مترجم زمان
تکنولوژی جدیدی که در این پروژه به کار گرفته شده، میتواند تغییرات بسیار ظریف در بافت پاپیروس را که ناشی از وجود جوهر است، شناسایی کند. این جوهرها که بر پایه کربن بودند، برای چشم انسان یا حتی دوربینهای معمولی روی کاغذ سوخته قابل تشخیص نیستند.
یکی از هیجانانگیزترین بخشهای این خبر، محتوای متون بازسازی شده است. محققان متوجه شدند که این نوشتهها متعلق به «فیلودِموس»، فیلسوفی است که در آن دوران درباره هنر و لذت سخن میگفته است. این یعنی ما نه تنها به یک اشیای باستانی، بلکه به تفکرات و دغدغههای ذهنی انسانی دست یافتهایم که دو هزار سال پیش در سایه اهرام و معابد زندگی میکرده است.

رنسانس دیجیتال
این موفقیت بزرگ، راه را برای خواندن هزاران طومار دیگر که در موزهها و مخزنهای مخفی نگهداری میشوند، باز کرده است. دانشمندان معتقدند که ما در آستانه یک «رنسانس دیجیتال» هستیم. اگر بتوانیم تمام این کتابخانه سوخته را بخوانیم، حجم دانش ما از تاریخ کلاسیک، فلسفه و علم باستان ممکن است تا چندین برابر افزایش یابد. این تلاقی باستانشناسی و هوش مصنوعی، یکی از کاربردیترین جنبههای فناوری را نشان میدهد که در آن، ابزارهای آینده برای نجات میراث گذشته به کار گرفته میشوند.
منبع: همشهری