هفت شیء «نفرینشده» که در موزههای سراسر جهان نگهداری میشوند
در اینجا با هفت شیء تاریخی که در موزههای سراسر دنیا نگهداری میشوند آشنا میشویم؛ اشیائی که یک ویژگی مشترک دارند: بحث دربارۀ «نفرینهای مربوط به آنها» هنوز پایان نیافته است.
فرادید| برخی اشیا در طول تاریخ چنان شهرت تاریکی پیدا کردهاند که حتی افراد منطقی نیز پیش از رد کردن داستانهای مربوط به آنها کمی مکث میکنند.
به گزارش فرادید؛ «نفرین» در دنیای باستان موضوعی جدی به شمار میرفت و کاهنان و صنعتگران روی مقبرهها و طلسمهای مقدس هشدارهای ترسناکی مینوشتند تا افراد را از دستدرازی به آنها بازدارند.
۱. الماس هوپ، مؤسسه اسمیتسونین، واشنگتن
الماس هوپ یکی از مشهورترین سنگهای قیمتی جهان است. این الماس آبی ۴۵٫۵۲ قیراطی که اکنون در موزه ملی تاریخ طبیعی اسمیتسونین نگهداری میشود، سابقهای دارد که به هند در قرن هفدهم بازمیگردد و گفته میشود از مجسمهای هندو به سرقت رفته است.
الماس بعدها به دست لویی چهاردهم رسید که ظاهراً بر اثر قانقاریا درگذشت. سپس لویی شانزدهم و ماری آنتوانت صاحب آن شدند و هر دو در جریان انقلاب فرانسه با گیوتین اعدام شدند.
در قرن بیستم، اوِلین والش مکلین، بانوی ثروتمند و مشهور آمریکایی، الماس را خرید و مرتب از آن استفاده کرد. او حتی برای از بین بردن نفرین ادعایی، آن را نزد یک کشیش متبرک کرد.
اما پس از آن، پسر و دخترش در جوانی درگذشتند، همسرش دچار فروپاشی روانی شد و خود او نیز در سال ۱۹۴۷ بر اثر ذاتالریه از دنیا رفت.
در نهایت جواهرات او به جواهرسازی به نام هری وینستون رسید و او الماس هوپ را در سال ۱۹۵۸ به اسمیتسونین اهدا کرد؛ آن هم در یک بسته ساده کاغذی قهوهای.
۲. اشیای مقبره توتعنخآمون، موزه مصر، قاهره
وقتی هاوارد کارتر و لرد کارنارون در سال ۱۹۲۲ مهر مقبره توتعنخآمون را در دره پادشاهان شکستند، یکی از بزرگترین کشفیات باستانشناسی تاریخ را رقم زدند.
طبق افسانهای مشهور، در مقبره هشداری وجود داشت که میگفت مرگ با سرعت به سراغ کسی خواهد آمد که آرامش پادشاه را برهم بزند. با این حال، مورخان درباره اصل وجود چنین کتیبهای تردید دارند و بسیاری آن را ساختهوپرداخته رسانهها میدانند.
اما مرگ لرد کارنارون واقعیت داشت. او تنها پنج ماه پس از گشایش مقبره بر اثر عفونت ناشی از گزش پشه درگذشت. طی ده سال بعد نیز حدود ۱۲ نفر از افراد مرتبط با کاوش جان خود را از دست دادند.
دانشمندان توضیحاتی طبیعی مانند قارچهای سمی یا باکتریهای باستانی موجود در مقبره ارائه کردهاند، اما هیچیک از این نظریهها بهطور قطعی ثابت نشده است.
۳. مومیایی نحس، موزه بریتانیا، لندن
یکی از مشهورترین اشیای نفرینشده موزه بریتانیا، درپوش داخلی تابوت یک کاهنه جوان مصری مربوط به حدود سال ۹۵۰ پیش از میلاد است. البته این شیء در واقع مومیایی نیست و تنها درپوش نقاشیشده یک تابوت است.
از زمان ورود آن به بریتانیا در دهه ۱۸۸۰، داستانهایی درباره ارتباط آن با مرگ چندین مالک، مرگ یک عکاس پس از گرفتن عکس از آن و حتی غرق شدن کشتی تایتانیک شکل گرفته است.
بر اساس یکی از این داستانها، درپوش تابوت بهطور مخفیانه با تایتانیک حمل شده بود. اما موزه بریتانیا این ادعا را کاملاً رد میکند و تأکید دارد که این شیء در دوره مورد نظر هرگز مجموعه موزه را ترک نکرده است.
۴. یاقوت ارغوانی دهلی، موزه تاریخ طبیعی، لندن
سنگی که به یاقوت ارغوانی دهلی مشهور است، در واقع یاقوت نیست، بلکه نوعی آمتیست است. شهرت اصلی آن نه به ظاهر، بلکه به داستانهایی مربوط میشود که درباره آن وجود دارد.
گفته میشود این سنگ در جریان شورش هند در سال ۱۸۵۷ از معبد ایندرا در کانپور غارت شد. پس از آن چندین بار صاحبش را تغییر داد و بنا بر روایتها، هر بار بدبختی و نابودی برای صاحب جدید به همراه آورد.
ادوارد هرون-آلن، دانشمند و علاقهمند به علوم غریبه، هنگام اهدای آن به موزه تاریخ طبیعی لندن در سال ۱۹۴۴ یادداشتی گذاشت و سنگ را سهبار نفرینشده نامید و دستور داد آن را قفل کنند و هرگز به لباس نیاویزند.
او سنگ را در هفت کیسه پیچید، با طلسمی از نشان سلیمان مهر کرد و به موزه فرستاد. موزه نیز دستور او را رعایت کرد. این آمتیست همچنان در خزانه نگهداری میشود و تنها گاهی برای نمایش عمومی بیرون آورده میشود.
۵. صندلی باسبـی استوپ، موزه تیرسک، یورکشایر
همه آثار نفرینشده متعلق به تمدنهای باستانی نیستند. صندلی باسبـی استوپ، یک صندلی چوبی معمولی متعلق به قرن هفدهم، یکی از نمونههای مشهور در این زمینه است.
توماس باسبی قاتلی بود که در سال ۱۷۰۲ در نزدیکی تیرسک به دار آویخته شد. طبق افسانه محلی، او پیش از اعدام اعلام کرد هر کس روی صندلی مورد علاقهاش بنشیند خواهد مرد.
این صندلی سالها در مهمانخانه باسبـی استوپ قرار داشت و مردم محلی برای امتحان کردن نفرین روی آن مینشستند. تعدادی از کسانی که چنین کردند تقریبا خیلی زود از دنیا رفتند، از جمله چند خلبان نیروی هوایی سلطنتی در دوران جنگ جهانی دوم.
صاحب مهمانخانه در سال ۱۹۷۸ صندلی را به موزه تیرسک اهدا کرد و موزه بلافاصله آن را به دیوار آویخت تا هیچکس نتواند روی آن بنشیند.
۶. انگشتر سیلویانوس، واین، همپشایر
انگشتر سیلویانوس یک انگشتر طلای رومی متعلق به قرن چهارم میلادی است که در سال ۱۷۸۵ در سیلچستر پیدا شد. بسیاری از پژوهشگران احتمال میدهند این انگشتر الهامبخش جی. آر. آر. تالکین برای خلق حلقه یگانه در ارباب حلقهها بوده باشد.
داستان نفرین آن اما حدود ۱۶۰۰ سال قدیمیتر از تالکین است. در نزدیکی محل کشف انگشتر، لوحی رومی پیدا شد که روی آن نوشته شده بود: «سنسیانوس، تا زمانی که انگشتر را به معبد نودنس بازنگردانی، از سلامت برخوردار نباش».
تالکین که با داستان این انگشتر آشنایی داشت، در سال ۱۹۲۹ در کاوشهای نزدیک معبد نودنس نیز مشاوره داد و به نظر میرسد این داستان تأثیر قابل توجهی بر او گذاشته است. امروزه انگشتر در عمارت واین، متعلق به سازمان نشنال تراست، نگهداری میشود.
۷. وسایل اوتسی، مرد یخی، موزه باستانشناسی تیرول جنوبی
اوتسی در واقع یک شیء نیست، بلکه مردی مومیاییشده است که حدود ۵۳۰۰ سال پیش زندگی میکرد و جسد یخزده او در سال ۱۹۹۱ در آلپ پیدا شد. اشیایی که همراه او کشف شدند، از جمله تبر مسی، کمان و تیرها، اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی انسان در عصر مس ارائه میکنند.
با این حال، داستانهای عجیبی درباره سرنوشت افرادی که در کشف یا مطالعه اوتسی نقش داشتند شکل گرفته است. تاکنون هفت نفر از افراد مرتبط با این کشف یا پژوهشهای اولیه درباره او به شکل زودهنگام یا غیرعادی درگذشتهاند؛ از جمله کوهنوردی که پژوهشگران را به محل جسد هدایت کرد و یکی از کارشناسان پزشکی قانونی.
دانشمندان تأکید میکنند که این تعداد برای اثبات وجود یک الگوی معنادار بسیار کم است و احتمالاً حق با آنهاست. البته خود اوتسی نیز مرگی خشونتآمیز داشته است: او با تیر مورد اصابت قرار گرفته و احتمالاً ضربهای به سر نیز به مرگش کمک کرده است.
جسد حفظشده اوتسی امروز در موزه باستانشناسی تیرول جنوبی در بولتسانو نگهداری میشود و بازدیدکنندگان میتوانند آن را از طریق پنجره کوچکی در یک محفظه سرد مشاهده کنند.
