حسنلو از شکوه تمدن ۸هزار ساله تا رویای جهانی شدن
روستای حسنلو در ۹ کیلومتری نقده و ۸۵ کیلومتری ارومیه قرار دارد. شهرت این روستا بیش از هر چیز به تپه باستانی آن بازمیگردد؛ محوطهای تاریخی با قدمتی حدود هشتهزار سال که نامش با کشفیات مهم باستانشناسی و جام زرین حسنلو گره خورده است.
در سرزمینی که هزاران سال تاریخ و تمدن را در دل خود جای داده، روستایی قرار دارد که نامش با یکی از درخشانترین برگهای تاریخ باستان ایران گره خورده است؛ حسنلو، جایی که جام زرین آن شهرتی جهانی دارد و تپه باستانیاش هنوز رازهای ناگفتهای از تمدنهای کهن را در دل خود حفظ کرده است.
روستای حسنلو در ۹ کیلومتری نقده و ۸۵ کیلومتری ارومیه قرار دارد. شهرت این روستا بیش از هر چیز به تپه باستانی آن بازمیگردد؛ محوطهای تاریخی با قدمتی حدود هشتهزار سال که نامش با کشفیات مهم باستانشناسی و جام زرین حسنلو گره خورده است.
کاوشهای این محوطه به سرپرستی «رابرت دایسون» انجام شده و در جریان آن حدود ۱۴ هزار شیء تاریخی و فرهنگی به دست آمده است. در میان این آثار، جام زرین حسنلو با وزن ۹۵۰ گرم جایگاه ویژهای دارد. این جام که در موزه ملی ایران باستان نگهداری میشود، از شناختهشدهترین آثار بهدستآمده از این محوطه تاریخی است.

البته جاذبههای حسنلو به تپه باستانی محدود نمیشود. تالاب بینالمللی حسنلو، تالاب شورگل و سد حسنلو از جمله ظرفیتهای طبیعی این منطقه هستند. نزدیکی به دریاچه بینالمللی ارومیه نیز موقعیت گردشگری این روستا را تقویت کرده است.
قرار گرفتن آثار تاریخی و جاذبههای طبیعی در فاصلهای نزدیک از یکدیگر، این امکان را فراهم میکند که گردشگران در یک سفر، هم از محوطه باستانی بازدید کنند و هم با طبیعت منطقه آشنا شوند.
زندگی و فرهنگ مردم روستا نیز بخش دیگری از این ظرفیت است. آش میوه، قیقاناخ، چحمجه، رشته محلی یا اریشته و نان فطیر از خوراکیهای بومی حسنلو هستند.
نان فطیر این روستا به ثبت ملی رسیده و میتواند در معرفی فرهنگ غذایی منطقه نقش داشته باشد.
حسنلو در سال ۲۰۲۵ در جمع هشت روستای منتخب ایران برای حضور در برنامه روستاهای جهانی گردشگری قرار گرفت، اما نتوانست به جمع سه روستای نهایی راه پیدا کند.
مسئولان میراثفرهنگی، کمبود برخی زیرساختها و امکانات خدماتی، از جمله امکانات پذیرایی و رستورانها، را از دلایل این ناکامی عنوان کردهاند.

حذف روستای حسنلو از لیست ۸ روستای منتخب در سال ۲۰۲۵
مرتضی صفری، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی، در گفت و گو با ایسنا با اشاره به حضور حسنلو در جمع هشت روستای منتخب کشور در سال ۲۰۲۵ گفت: این روستا به دلیل برخی نواقص زیرساختی و کمبود امکانات خدماتی، از جمله رستورانها، نتوانست امتیاز لازم برای حضور در مرحله نهایی را کسب کند.
به گفته وی، پس از این اتفاق و با پیگیریهای انجامشده و دستور استاندار، ۳۰ میلیارد تومان اعتبار از منابع ملی و استانی برای رفع ایرادات و تقویت زیرساختهای حسنلو اختصاص یافت.
صفری، هدفگذاری دوباره برای حضور حسنلو در برنامه روستاهای جهانی گردشگری در سال ۲۰۲۷ را از برنامههای میراثفرهنگی استان عنوان کرد و گفت: بر این اساس، اقدامات عمرانی و خدماتی باید بهگونهای پیش برود که کاستیهای شناساییشده در تجربه قبلی برطرف شود.
فاز نخست ساماندهی در آستانه تکمیل است
مدیرکل میراثفرهنگی آذربایجانغربی درباره اقدامات عمرانی انجامشده در حسنلو اعلام کرد: فاز نخست ساماندهی زیرساختها با اعتباری بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان در آستانه تکمیل قرار دارد.
صفری همچنین از آغاز کاوشهای جدید باستانشناسی همزمان با افتتاح این مرحله خبر داد و گفت: با توجه به اینکه تاکنون تنها بخش محدودی از تپه حسنلو کاوش شده، ادامه مطالعات میتواند اطلاعات تازهای درباره پیشینه تاریخی این محوطه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
صفری یکی از مشکلات موجود در منطقه را ضعف اینترنت و شبکه مخابرات عنوان کرد و افزود: این موضوع از جمله ایرادهایی است که باید پیش از ارزیابیهای بعدی برطرف شود.
مدیرکل میراثفرهنگی استان همچنین با تاکید بر ضرورت مشارکت مردم در فرآیند آمادهسازی روستا اظهارکرد: معیارهای برنامه روستاهای جهانی گردشگری تنها به وضعیت ظاهری و پروژههای عمرانی محدود نمیشود و نقش جامعه محلی نیز در ارزیابیها اهمیت دارد.
وی به راهاندازی صفحات رسمی در فضای مجازی برای معرفی روستا اشاره کرد و افزود: استفاده از ظرفیت رسانههای محلی و تولید محتوای مناسب برای معرفی جاذبههای تاریخی و طبیعی حسنلو نیز میتواند در شناساندن این منطقه به گردشگران داخلی و خارجی مؤثر باشد.
به گفته صفری، چهار موافقت اصولی جدید برای ایجاد اقامتگاه در این منطقه صادر شده و یک مجتمع گردشگری در فاصله ۲۰ کیلومتری حسنلو نیز موافقت اصولی دارد.
مدیرکل میراثفرهنگی استان با اشاره به ظرفیت بخش خصوصی برای توسعه گردشگری منطقه، از آمادگی این ادارهکل برای ارائه تسهیلات و حمایت از سرمایهگذاران خبر داده است.
آمادگی برای ارتقای زیرساختها در حسنلو
فرماندار نقده نیز ۲۸ آبان در جریان بازدید از این محوطه با تأکید بر اهمیت این روستا، حسنلو را بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردم منطقه دانسته و از آمادگی مجموعه مدیریت شهرستان برای همکاری در اجرای برنامههای ساماندهی خبر داده است.
امیرعباس جعفری اظهار کرد: حسنلو هویت و افتخار مردم نقده و منطقه است و بخشداریها، دهیاریها و نهادهای محلی با تمام توان برای ارتقای زیرساختهای رفاهی، اقامتی و خدماتی آن تلاش میکنند.
ایجاد تحول در گردشگری و اقتصاد محلی با ثبت جهانی حسنلو
مهدی رستمینژاد، سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استاندار آذربایجانغربی، ۱۷ آبانماه در جلسه بررسی وضعیت حسنلو، این طرح را رویدادی مهم برای استان و شهرستان نقده دانست و گفت: حضور روستای تاریخی حسنلو در برنامه جهانی گردشگری میتواند در معرفی فرهنگ منطقه و ایجاد تحول در حوزه گردشگری و اقتصاد محلی مؤثر باشد.
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی دستگاهها افزود: دستگاههای اجرایی، فرمانداری و نهادهای خدماترسان باید با بسیج امکانات، موانع موجود را برطرف کنند و وظایف خود را در زمانبندی مشخص به انجام برسانند.
رستمینژاد ارتقای شاخصهای زیرساختی را از ضرورتهای آمادهسازی روستا برای ارزیابیهای بعدی عنوان کرد و خواستار پیگیری مستمر مصوبات شد.

استاندار: همه ظرفیتهای استان برای حمایت از حسنلو به کار گرفته میشود
رضا رحمانی، استاندار آذربایجانغربی، ۲۸ آبانماه در جریان بازدید از این روستا، با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی حسنلو اظهار کرد: معرفی جایگاه تاریخی و فرهنگی این منطقه وظیفهای ملی و بینالمللی است و باید برای شناساندن این میراث ارزشمند اقدامات جدیتری انجام شود.
وی با تأکید بر ضرورت حفاظت از محوطه باستانی حسنلو افزود: این حفاظت باید با استفاده از دانش نوین و مدیریت هوشمند منابع انجام شود و در کنار صیانت از آثار تاریخی، زمینه استفاده از ظرفیت آنها در توسعه گردشگری نیز فراهم شود.
رحمانی با بیان اینکه هدف تنها حفظ یک اثر تاریخی نیست، تصریح کرد: باید میان میراث باستانی و اقتصاد گردشگری امروز ارتباط برقرار شود تا این ظرفیت به عاملی برای توسعه پایدار نقده و آذربایجانغربی تبدیل شود.
استاندار آذربایجانغربی همچنین از قرار گرفتن حمایت از روند حضور حسنلو در برنامه جهانی گردشگری در دستور کار مدیریت استان خبر داد و گفت: تمام توان اجرایی و هماهنگی دستگاههای استانی و میراثفرهنگی برای پیشبرد این موضوع به کار گرفته خواهد شد.
وی دستیابی به هدف سال ۲۰۲۷ را فرصتی برای معرفی بهتر هویت تاریخی منطقه و تقویت جایگاه نقده در گردشگری تاریخی دانست و بر همکاری دستگاههای اجرایی، مردم و متخصصان برای رسیدن به این هدف تأکید کرد.
جدارهسازی خانهها و ساماندهی بقایای معماری تپه باستانی حسنلو
حسن شیری، مدیر پایگاه ملی حسنلو نقده ۲۸ آبان در حاشیه بازدید مسیولان از تپه، جدارهسازی خانهها، سنگفرش معابر و مسیرهای گردشگری، ساماندهی پارک ورودی روستا و مرمت و ساماندهی بقایای معماری تپه باستانی را از جمله اقدامات انجامشده عنوان کرد.
مدیر پایگاه ملی حسنلو همچنین از راهاندازی کارگاههای آموزشی صنایعدستی در روستا خبر داد و افزود: ایجاد سرویسهای بهداشتی در داخل پایگاه نیز از دیگر اقداماتی است که برای بهبود خدمات به گردشگران انجام شده است.
شیری با اشاره به ضرورت ادامه طرحها اظهار کرد: در صورت تخصیص اعتبار، فازهای بعدی ساماندهی و آمادهسازی روستا نیز اجرا خواهد شد.
بازدید ۲۰ هزار گردشگر از تپه باستانی حسنلو در ۶ ماهه امسال
وی تالاب بینالمللی حسنلو، تپه تاریخی و محصولات کشاورزی و دامی را از مهمترین ظرفیتهای این منطقه دانست و اعلام کرد: در نیمه نخست سال جاری ۲۰ هزار گردشگر داخلی از تپه باستانی حسنلو بازدید کردهاند.
به گزارش ایسنا،حسنلو از نظر تاریخی و طبیعی ظرفیت حضور در جمع روستاهای برتر گردشگری جهان را دارد؛ اما برای رسیدن به این جایگاه، باید کمبودهایی که در تجربه قبلی مانع موفقیت آن شد، بهطور جدی برطرف شود.
فرصت سال ۲۰۲۷ زمانی به نتیجه میرسد که اقدامات اعلامشده از مرحله وعده و اعتبار تخصیصی عبور کند و در زندگی مردم و کیفیت خدمات گردشگری روستا دیده شود.
رفع ضعف اینترنت و فاضلاب، توسعه امکانات اقامتی و پذیرایی، حفاظت از محوطه تاریخی و مشارکت مردم باید تا پیش از ارزیابی پیش رو به نتیجه برسد و این بار باید اقدامات انجامشده، حسنلو را در عمل، برای رقابت آماده کند.
منبع: ایسنا