کشف گورستان 2 هزارسالۀ «گلادیاتورها» در یک شهر باستانی

فرادید| کاوش‌های باستان‌شناسی اخیر در مستعمره رومی لیتِرنوم در منطقه جیولیانو در کامپانیای ایتالیا منجر به کشف بقایای مهمی از دوران امپراتوری شده و اطلاعات ارزشمندی از تاریخ غنی این منطقه ارائه می‌دهد. از جمله‌ی این کشفیات دو محوطه تدفینی بسیار خوب حفظ‌شده، یک مقبره چهارگوش و گورنوشته‌ی مرمرین یک گلادیاتور هستند. 

به گزارش فرادید، لیتِرنوم (Liternum) اواخر قرن دوم پیش از میلاد ساخته شد و در قرن‌های اول و دوم میلادی، به ویژه با احداث جاده ویا دومیتیانا به یک مرکز تجاری مهم تبدیل شد. 

کاوش‌ها به سرپرستی دکتر سیمونا فورمولای در منطقه‌ای به وسعت بیش از ۱۵۰ متر مربع انجام شدند. این منطقه پیشتر تحت حفاظت قانونی قرار گرفته بود. از مهم‌ترین یافته‌ها دو محوطه تدفینی با وضعیت حفاظتی بسیار خوب هستند که قسمت‌های زیادی از پوشش اصلی آن‌ها حفظ شده است. همچنین یک مقبره چهارگوش که با تکنیک اوپوس رتیکولاتوم ساخته شده است. این مقبره با ابعاد سه متر در هر ضلع، طاقچه‌های گچی برای نگهداری گلدان‌های خاکستر داشته و نشان‌دهنده استفاده طولانی‌مدت از این گورستان باستانی طی نسل‌های مختلف است. 

افزون بر این، حدود بیست محل دفن مختلف شناسایی شده که انواع گوناگون تدفین‌های رایج دوران روم باستان را به نمایش می‌گذارند. از جمله این تدفین‌ها می‌توان به تدفین در مقبره‌های کاپوچینا (نوعی مقبره با پوشش سفالی) و تدفین در ظروف سفالی بزرگ به روش اد انکیتریسموس و تدفین در مقبره‌های جعبه‌ای شکل با معماری پیچیده اشاره کرد. 

چینه‌شناسی این ساختارها همراه با کشف گورنهاده‌های مانند سکه‌ها، چراغ‌های روغنی و ظروف سفالی کوچک، اطلاعات ارزشمندی درباره آداب تدفین و تعاملات اجتماعی در لیتِرنوم ارائه می‌دهد. 

یکی از مقبره‌های کشف‌شده در لیتِرنوم

یکی از جالب‌ترین کشفیات، کتیبه‌ای مرمرین و سالم از یک گلادیاتور است که اطلاعات ارزشمندی از نگاه جامعه روم باستان به این مبارزان را در خود دارد. این یافته نشان می‌دهد لیتِرنوم نه تنها یک منطقه مسکونی، بلکه مکانی برای دفن گلادیاتورها پس از پایان دوران مبارزه آن‌ها در میادین نبرد نیز بوده است. 

ماریانو نوتزو، سرپرست سازمان باستان‌شناسی بر اهمیت این اکتشافات تأکید کرده و گفته که منطقه جیولیانو شاهد دوره‌ی خاصی از کشفیات باستان‌شناسی بوده است. کیفیت و سطح حفاظت از این ساختارها درک ما از تاریخ لیتِرنوم و زمینه‌های فرهنگی-اجتماعی آن دوران را گسترش می‌دهد. 

افزون بر این، این کشفیات فرضیه‌های جدیدی درباره سازماندهی فضایی مستعمره روم به ویژه در رابطه با مسیر ویا دومیتیانا که بیشتر با گورستان‌ها احاطه می‌شد، مطرح کرده است. با ادامه کاوش‌ها و مطالعه کشفیات، انتظار می‌رود اطلاعات ما درباره این مکان تاریخی به میزان قابل‌توجهی افزایش یابد و به درک جامع‌تری از زندگی روم باستان در کامپانیا منجر شود. 

یکی از قبرهای کشف‌شده

سازمان باستان‌شناسی همچنان متعهد است این آثار فرهنگی ارزشمند را محافظت کند و برای جامعه علمی و عموم مردم در دسترس قرار دهد تا این میراث ارزشمند تاریخی برای نسل‌های آینده حفظ شود.

مترجم: زهرا ذوالقدر