آیا چای موجب «کمخونی» میشود؟
چای به خودیِ خود عامل اصلی کمخونی نیست، بلکه رفتار ما در فرایند مصرف آن است که مشکلساز میشود.
فرادید| «بعد از غذا چای نخور، کمخون میشی» شاید یکی از پرتکرارترین هشدارهایی باشد که همه ما به شکلهای مختلف درباره چای شنیدهایم.
چای بهعنوان محبوبترین نوشیدنی در فرهنگ ما، جایگاه ویژهای در مهمانیها و خلوتهای روزانه دارد؛ اما پرسش اصلی اینجاست که آیا این ادعا یک حقیقت علمی است یا تنها یک باور قدیمی؟ در ادامه، ابعاد مختلف این موضوع را کالبدشکافی میکنیم تا متوجه شوید چطور از بروز فقر آهن جلوگیری کنید.
۱. سازوکار اختلال در جذب آهن توسط چای
در چای ترکیباتی به نام «تانن» وجود دارند که به محض ورود به سیستم گوارش، با آهن موجود در غذا پیوند تشکیل میدهند. این پیوند سبب میشود آهن بهجای جذب شدن در خون، از بدن دفع شود. طبق مطالعات، نوشیدن چای همزمان با وعدهی غذایی میتواند قدرت جذب آهن را تا حدود ۶۲ درصد کاهش دهد.
۲. تاثیر غلظت و میزان مصرف روزانه
هرچه چای پررنگتر باشد، میزان تانن و پلیفنولهای آن بیشتر است، در نتیجه شدت تخریب آهن افزایش مییابد. افرادی که افراطی و در دفعات زیاد چای مینوشند، سیستم بدن خود را در فرایند خونسازی با چالش جدی مواجه میکنند.
۳. اهمیت زمان طلایی مصرف چای
بزرگترین اشتباه، نوشیدن چای بلافاصله پیش یا پس از غذاست. برای اینکه بدن فرصت کافی برای استخراج و جذب آهن از مواد غذایی داشته باشد، باید دستکم یک تا دو ساعت بین صرف غذا و نوشیدن چای فاصله ایجاد کنید.
۴. چای سبز یا سیاه؛ کدام خطرناکتر است؟
باور اشتباهی وجود دارد که چای سبز بیخطر است، اما واقعیت اینست که هر دو نوع چای حاوی ترکیباتی هستند که بر جذب آهن تاثیر منفی میگذارند. حتی استفاده از چایسازهای باکیفیت نیز تغییری در ذات شیمیایی برگ چای و تاثیر آن بر کمخونی ایجاد نمیکند.
۵. گروههای حساس در معرض خطر فقر آهن
تداخل چای و آهن برای کودکان در حال رشد، زنان در دوران قاعدگی و خانمهای باردار بسیار جدیتر است. این افراد باید در فرایند مصرف چای بسیار محتاطتر عمل کنند تا دچار علائمی نظیر ریزش مو، خستگی مفرط و رنگپریدگی نشوند.
۶. نقش ویتامین C در خنثیسازی اثر چای
یک راهکار هوشمندانه برای کاهش اثرات منفی چای، مصرف همزمان آن با منابع ویتامین C است. افزودن چند قطره لیموترش تازه به چای یا مصرف میوههایی مانند پرتقال، میتواند جذب آهن را تا حد زیادی بهبود بخشیده و اثر تاننها را خنثی کند.
مقایسه تاثیر نوشیدنیها بر جذب آهن
- چای سیاه و سبز: کاهش شدید جذب ۶۰٪ – ۶۲٪ کاهش
- قهوه: کاهش متوسط جذب ۳۵٪ – ۴۰٪ کاهش
- آب پرتقال: افزایش شدید جذب ۸۵٪ افزایش
- آب معمولی: خنثی بدون تغییر
راهکارهای اصلاح سبک زندگی برای چایخورها
- کاهش غلظت: همیشه از چای کمرنگ استفاده کنید تا بار تانن کمتری وارد بدن شود.
- رعایت فاصله زمانی: بازه دو ساعته بعد از غذا را به عنوان یک قانون طلایی در نظر بگیرید.
- جایگزینهای گیاهی: در مواردی که میل به نوشیدنی گرم دارید، از دمنوشهایی استفاده کنید که تداخل کمتری با جذب مواد معدنی دارند.
سخن پایانی
در نهایت، چای به خودیِ خود عامل اصلی کمخونی نیست، بلکه رفتار ما در فرایند مصرف آن است که مشکلساز میشود. با رعایت فاصله زمانی مناسب و کاهش تعداد دفعات نوشیدن چای غلیظ، میتوانید بدون نگرانی از بابت فقر آهن، از طعم نوشیدنی محبوب خود لذت ببرید. سلامت خون شما در گروی تغییرات کوچک اما هدفمند در عادتهای روزانه است.
منبع: خبرفوری
