همۀ آنچه باید دربارۀ «حلیم» بدانید
باتوجه به فرا رسیدن ماه رمضان و تمایل به مصرف حلیم در وعده سحر و افطار، در این نوشتار به پرسشهای پرتکرار درباره حلیم پاسخ دادهایم.
فرادید| حلیم، غذایی مغذی و محبوبی است که از ترکیب گندم (اغلب سبوسدار) و گوشت تهیه میشود. این غذا به دلیل داشتن فیبر بالا از گندم سبوسدار، خاصیت سیرکنندگی قوی داشته و منبع خوبی از مواد معدنی حیاتی مانند روی، منیزیم، آهن و نیاسین محسوب میشود.
باتوجه به فرا رسیدن ماه رمضان و تمایل به مصرف حلیم در وعده سحر و افطار به پرسشهای پرتکرار درباره حلیم پاسخ دادهایم.
حلیم با نمک یا شکر؟
حلیم به روشهای مختلفی پخته میشود، نوع گوشت و افزودنیهای دیگر در فرآیند پخت حلیم، طبع نهایی آن را تغییر میدهد و بر انتخاب مصلح (شکر یا نمک) اثرگذار است.
پاسخ به این پرسش که حلیم را با نمک بخوریم یا شکر؛ کاملاً وابسته به نوع گوشت استفادهشده در حلیم و مزاج فرد مصرفکننده است.
حلیم تهیهشده با گوشت قرمز، طبع گرم دارد، بنابراین افزودن نمک (که آن هم گرم و خشک است) سبب تشدید گرمی و خشکی میشود. در مقابل، افزودن شکر (که سرد و خشک است) سبب خنثی کردن و ایجاد تعادل در گرمای حلیم میشود.
به طور کلی برای حفظ تعادل طبعی، اغلب مصرف شکر یا عسل (سرد) با حلیم (گرم و خشک) توصیه میشود، مگر در شرایط خاص که نوع گوشت موجب تغییر طبع حلیم شده باشد.
حلیم چاقکننده است یا لاغرکننده؟
در پاسخ به این پرسش پرتکرار باید بگوییم مصرف حلیم به میزان و نحوه افزودنیها بستگی دارد.
خوردن مقدار مناسب حلیم بدون افزودن روغن و شکر به دلیل داشتن فیبر موجب احساس سیری طولانیمدت میشود که برای کنترل وزن و کاهش اشتهای کاذب مفید است، بنابراین افراد چاق بهتر است حلیم را کم و بدون افزودنی میل کنند.
مصرف حلیم با روغن و شکر برای افراد دارای اضافهوزن مناسب نیست، زیرا کالری فراوانی دارد. کمابیش یک پیاله حلیم ۱۵۰ کالری انرژی دارد که اگر با یک قاشق شکر، یک کف دست نان و روغن مصرف شود، ۳۵۰ تا ۳۰۰ کالری انرژی دارد.
برخی در پخت حلیم از جوانه گندم استفاده میکنند. جوانه گندم حاوی انواع ویتامینها و املاح است. میزان کالری جوانه گندم کمتر از گندم است، بنابراین در تهیه حلیم از جوانه گندم استفاده کنید.
خوردن حلیم با عسل مفید است؟
اگر جزو آن دسته افرادی هستید که خوردن حلیم را با افزودن شکر میپسندید، بهتر است عسل را جایگزین شکر کنید. عسل افزون بر شیرینی طبیعی، خواص دارویی و هضمی مفیدی را به حلیم اضافه میکند و از عوارض ناشی از مصرف قند تصفیهشده (مانند تشنگی و تحریک معده) میکاهد، مشروط بر آنکه در مصرف آن اعتدال رعایت شود.
بعد از حلیم چی بخوریم ترش نکنیم؟
مصرف زیاد حلیم به همراه افزودنیهایی مانند شکر (که ممکن است قند خون را بالا ببرد) و روغن، به دلیل دیرهضم بودنِ خود حلیم، میتواند منجر به تحریک معده، سوزش و ناراحتی شود.
به دلیل سنگینی غذا، توصیه میشود بلافاصله پس از مصرف حلیم دراز نکشید تا فرآیند هضم بهدرستی انجام شود و از بازگشت اسید به مری (رفلاکس) جلوگیری شود.
خوردن آب زیاد پس از حلیم موجب رقیق شدن شیره معده و تاخیر هضم غذا میشود و نفخ شکم و سایر ناراحتیهای گوارشی را در پی دارد؛ بنابراین برای جلوگیری از بروز حالاتی همچون نفخ و ترش کردن معده، از مصرف حلیم با شکر زیاد و نوشیدن آب پس از آن، پرهیز کنید.
برای دانستن پاسخ پرسشهایی مانند اینکه «آیا حلیم برای زخم معده خوب است؟»، «بعد از حلیم چه بخوریم تا دچار معدهدرد نشویم؟» یا «خوردن چای پس از حلیم مفید است یا مضر؟» مشورت با پزشک معالج ضروریست. توصیههای پزشکی باید بر اساس وضعیت بالینی فرد تنظیم شوند.
خوردن حلیم برای چه کسانی مفید است؟
- باتوجه به خواص حلیم در طب سنتی، خوردن این غذا برای افراد دارای مزاج سرد مناسب و مفید است.
- خوردن حلیم در سحرگاه ماه مبارک رمضان برای افرادی که به سرعت احساس گرسنگی میکنند، مفید است.
خوردن حلیم برای چه کسانی مضر است؟
- حلیم به دلیل طبع گرمی که دارد برای همه توصیه نمیشود و برای افراد گرممزاج مناسب نیست. افراد گرممزاج بهتر است از سوپ جو و آشهای خنک حاوی ماش، جو و عدس استفاده کنند.
- مصرف حلیم برای افراد دارای اضافهوزن مناسب نیست.
- مصرف حلیم با شکر و روغن برای افراد دارای دیابت و چربی خون مناسب نیست.
- مصرف حلیم در وعده افطار با شکر و روغن موجب تحریک معده میشود.
چرا همراه با حلیم دارچین میخورند؟
دارچین نیز پای ثابت حلیم است که بسیار آن را خوشطعم میکند. دارچین با عطر خوشایندش نهتنها به دلچسبتر شدن حلیم کمک میکند، بلکه سبب تسهیل فرآیند هضم نیز میشود زیرا حلیم غذایی خمیری شکل است و در معده توقف زیادی دارد و روند هضم و جذب آن بسیار کند انجام میشود. افزودن ادویهای مانند دارچین میتواند به بهبود سرعت هضم و جذب این غذا کمک کند.
خواص حلیم برای زنان
- حلیم به دلیل داشتن گندم و گوشت منبع خوب آهن است، بنابراین خوردن آن برای زنان، دختران جوان و افرادی که در معرض کمخونی هستند، مفید است.
- حلیم گندم حاوی ویتامینهای گروه ب و آنتیاکسیدان است و به تقویت دفاع طبیعی بدن در برابر بیماریها کمک میکنند.
- حلیم سرشار از روی، منیزیم، آهن، نیاسین، چربی، پروتئین، کربوهیدرات و کلسیم بوده و برای رشد مغز جنین در بارداری مناسب است.
- کالری حلیم بالاست و برای وزنگیری جنین مناسب است.
- مصرف حلیم در دوران شیردهی کاملاً مجاز و پیشنهادشده است.
- خوردن حلیم گندم به دلیل داشتن روی و ویتامینهای مفید، میتواند به سلامت پوست و مو کمک کند.
- مصرف منظم این غذا خطر ابتلا به پوکی استخوان را در سنین میانسالی و کهنسالی کاهش میدهد.
خواص حلیم برای مردان
- حلیم برای مردان ورزشکار غذایی مناسب است، زیرا سرشار از پروتئین بوده و به ساخت و ترمیم بافتهای عضلانی کمک میکند.
- خوردن حلیم برای مردانی که سبک زندگی پرتحرکی دارند یا در محیطهای آلوده کار میکنند، مناسب است زیرا با داشتن مواد معدنی مانند آهن، زینک و سلنیوم میتواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و به مقابله با بیماریها بپردازد.
- حلیم با دارا بودن کربوهیدراتهای پیچیده، انرژی ماندگاری را برای انجام فعالیتهای روزانه فراهم میکند.
- این غذا با افزایش سطح انرژی و بهبود جریان خون، در تقویت قوای جنسی مردان مؤثر است.
خواص کلی حلیم
مصرف حلیم به میزان مناسب برای کودکان، نوجوانان و سالمندان مفید است و فواید زیر را دارد:
- پیشگیری از یبوست
- تقویت دفاع طبیعی بدن در برابر بیماریها
- بهبود سلامت استخوانها و دندانها
- افزایش تولید کلاژن
- جلوگیری از ریزش مو
- کاهش کلسترول بد خون
- بهبود عملکرد قلب و عروق
- غذای مناسب برای دوران نقاهت
- کاهش استرس و بهبود خلقوخو
- درمان بیماریهای دستگاه گوارش
- کمک به درمان سرطان روده و سینه
هشدارهای حیاتی در مصرف حلیم: نکات ایمنی و بهداشتی
برای اطمینان از سلامت خود هنگام مصرف حلیم، به نکات زیر توجه کنید:
- حلیم را فقط از واحدهای صنفی مجاز و دارای مجوزهای بهداشتی تهیه کنید. از خرید حلیم از مکانهای غیربهداشتی خودداری کنید.
- برای اطمینان کامل، بهتر است حلیم را در خانه تهیه و مصرف کنید.
- حلیم را بلافاصله پس از خرید، به ظروف چینی یا شیشهای منتقل کنید.
- به دلیل دمای بالای حلیم، هرگز آن را در ظروف یکبار مصرف پلاستیکی نریزید. ظروف پلاستیکی فقط برای مواد غذایی با دمای پایینتر از ۴۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد مناسب هستند.
- ریختن غذای داغ در ظروف پلاستیکی موجب حل شدن مواد شیمیایی موجود در پلاستیک و ورود آنها به بدن میشود. این ترکیبات خطرناک بوده و زمینهساز بروز انواع سرطان میشوند.
- برای خرید حلیم، بهتر است ظرف یا قابلمه خود را همراه ببرید.
- پس از باز کردن بستهبندی پودر آماده حلیم، آن را کاملاً مصرف کنید و باقیمانده را برای وعدههای دیگر نگه ندارید. نگهداری، به دلیل جذب رطوبت محیط، محیط مناسبی برای رشد میکروبها فراهم میکند.
- اگر پودر آماده حلیم حالت کلوخ و بهمچسبیده دارد، از مصرف آن خودداری کنید؛ این حالت ممکن است ناشی از کپکزدگی باشد.
- اگر حلیم را در صبحانه مصرف میکنید، وعده ناهار شما باید ساده، کمکالری و عاری از غذاهای چرب و سرخشده باشد تا تعادل غذایی حفظ شود.
- حلیم مانده را مصرف نکنید، زیرا موجب ناراحتیهای گوارشی میشود. اگر حلیم بماند مواد نشاستهای آن غیرقابلهضم میشود و نشاسته آن به نشاسته مقاوم تبدیل میشود.
- بهتر است افراد، روزه خود را با خوردن غذاهای گرم مانند حلیم افطار نکنند و نوشیدنیهای ولرم را جرعه جرعه بنوشند.
منبع: نمناک
