زنگ خطر در گوش ذهن | چرا در روزهای پرالتهاب از هر صدایی میپریم و راه چاره چیست؟
شاید این روزها برای شما هم پیش آمده باشد که با صدای محکم بستهشدن یک در، افتادن یک شیء روی زمین یا صدای اگزوز یک خودرو در خیابان، ناگهان از جا پریده باشید و ضربان قلبتان بالا رفته باشد.
در شرایط بحرانی و پرالتهاب، ذهن انسان به حالت «آمادهباش» درمیآید و سیستم عصبی نسبت به کوچکترین محرکهای محیطی، بهویژه صداها، حساسیت شدیدی پیدا میکند؛ پدیدهای که روانشناسان به آن «صداهراسی» میگویند. اما این واکنش تدافعی و طبیعی مغز به صداهای ناگهانی، چه نشانههایی دارد و چگونه میتوانیم در روزهای پرالتهاب، ترمز این اضطراب شنیداری را بکشیم؟
آژیر قرمز بدن؛ علائم صداهراسی چیست؟
صداهراسی فقط به یک ترس لحظهای ختم نمیشود و میتواند خود را با طیف گستردهای از علائم جسمی و روانی نشان دهد. مهمترین نشانههایی که زنگ خطر این عارضه را به صدا درمیآورند عبارتند از:
واکنشهای فیزیکی ناگهانی: پرش ناگهانی بدن با شنیدن هر صدای بلند یا غیرمنتظره، از شایعترین نشانههاست. به دنبال این پرش، فرد ممکن است دچار تنگی نفس، سردردهای تنشی و حتی حالت تهوع شود.
تغییرات خلقی و رفتاری: حساسیت به صدا به سرعت روی اعصاب و روان تاثیر میگذارد و باعث تحریکپذیری بالا و پرخاشگریهای بیدلیل در طول روز میشود.
بحران در دنیای کودکان: کودکان به دلیل سیستم عصبی حساستر، ممکن است این هراس را با گریههای مداوم یا ترسهای ناگهانی و بیدلیل نشان دهند.
سلب آرامش شبانه: اختلال در خواب، پریدن از خواب با کوچکترین صدا و بیخوابیهای مکرر از دیگر تبعات کلافهکننده صداهراسی است.
چگونه سیستم هشدار مغز را آرام کنیم؟
خبر خوب این است که با چند راهکار روانی ساده، میتوان این حساسیت افراطی مغز را تا حد زیادی مهار کرد:
۱. تکنیکهای آرامسازی ذهن و بدن: زمانی که بدن در حالت استرس است، عضلات منقبض میشوند. استفاده از تکنیکهای ریلکسیشن (آرامسازی عضلانی)، تنفس عمیق و آگاهانه و همچنین مدیتیشن، به مغز پیام میدهد که خطر فوری وجود ندارد و سطح هورمونهای استرس را به شدت کاهش میدهد.
۲. مواجهه تدریجی با صداهای کنترلشده: فرار مطلق از صداها راهکار مناسبی نیست. متخصصان توصیه میکنند در محیطی امن، خود را به صورت تدریجی با صداهای کنترلشده روبرو کنید. این کار به مرور زمان حساسیت سیستم عصبی را پایین آورده و به مغز میآموزد که هر صدایی به معنای یک تهدید جانی نیست.
۳. همراهی با یک رواندرمانگر: اگر شدت حساسیت به حدی رسیده است که در خواب، تغذیه و تمرکز روزانه شما اختلال جدی ایجاد کرده و راهکارهای خانگی جوابگو نیست، بهترین اقدام مراجعه به یک رواندرمانگر است تا با تکنیکهای تخصصی، گرههای این اضطراب را باز کند.
منبع: همشهری
