شیء ناشناختۀ طلایی که در قبر 3 هزار ساله پیدا شد
پژوهشهای تازه درباره گوری ۳ هزار ساله و مملو از اشیای ارزشمند در آلمان، برداشت اولیه باستانشناسان از یک شیء اسرارآمیز طلایی را تغییر داده است. مرمتگران با شناسایی میخهای بسیار ریز، بقایای چسب و آثاری از مادهای که از بین رفته است، دریافتند که این شیء ساختاری پیچیدهتر از ظاهر امروزی آن داشته است.
فرادید| بیش از ۳ هزار سال، شیئی مرموز از جنس طلا زیر یک کاسه برنزی درون گوری در جنوب غربی آلمان مدفون بود. شکل غیرمعمول آن در ابتدا این احتمال را مطرح کرد که شیء موردنظر بخشی بریدهشده از ظرف طلایی بزرگتری باشد. بااینحال، بررسی آثار میکروسکوپی و عملیات مرمت دقیق، از منشأ کاملاً متفاوتی حکایت دارد.
به گزارش فرادید؛ این شیء در گوری با اشیای تدفینی استثنایی در منطقه آلبیسهایم، واقع در ایالت راینلاند-فالتس آلمان، کشف شده است. اداره کل میراث فرهنگی راینلاند-فالتس در ۲۹ سپتامبر نخستین نتایج پژوهش را منتشر کرد و از جزئیاتی درباره ساختار این شیء خبر داد که پیشتر شناسایی نشده بودند.
سرنخهای کوچکی که داستان شیء طلایی را تغییر دادند
مهمترین شواهد زمانی آشکار شدند که مرمتگران سطح طلا و شیوه ساخت آن را بررسی کردند. آنها بقایای چسب، میخهای بسیار ریز و ساختارهایی شبیه طناب یافتند. این یافتهها نشان میدهد که فلز احتمالاً در اصل به مادهای آلی متصل بوده که در گذر زمان از بین رفته است.

این جزئیات حاکی از آن است که شیء طلایی احتمالاً بخشی از یک سازه یا وسیله پیچیدهتر بوده است. نقشونگار آن نیز سرنخ دیگری به شمار میرود. پژوهشگران معتقدند صنعتگری ماهر، طرح تزئینی را از سمت داخلی روی ورقه نازک فلزی نقش کرده است؛ روشی که از دقت و ظرافت فرایند ساخت حکایت دارد.
این کشف نشان میدهد که مرمت آثار باستانی چگونه میتواند برداشت پژوهشگران از یک شیء تاریخی را تغییر دهد. طلا بیش از سه هزاره در زیر خاک دوام آورده، اما احتمالاً بخش بزرگی از وسیلهای که به آن تعلق داشته از بین رفته است و تنها نشانههای کوچکی از ساختار اولیه آن باقی ماندهاند.
اولریش هیملمان، سرپرست موقت اداره باستانشناسی ایالتی در اداره کل میراث فرهنگی راینلاند-فالتس، بر اهمیت بررسی آثار بسیار ظریف ابزارها و بقایای مواد تأکید کرده است. چنین شواهدی به متخصصان امکان میدهد شیوههای ساخت اشیای باستانی را بازسازی کنند؛ حتی زمانی که بخشهای قابلتوجهی از آنها دیگر وجود ندارند.
گوری استثنایی از اواخر عصر مفرغ
باستانشناسان این گور را هنگام کاوشهایی کشف کردند که پیش از اجرای یک طرح ساختوساز مسکونی در منطقه تپهستانی آلتسای انجام میشد. گروه باستانشناسی اشپایر، وابسته به اداره کل میراث فرهنگی راینلاند-فالتس، در فاصله سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بیش از ۸۵۰ محوطه و اثر باستانشناختی متعلق به دورههای مختلف را ثبت و مستند کرد.
در میان این یافتهها، گوری بسیار پرجزئیات از نوع تدفین در خمره قرار داشت که قدمت آن به قرن دوازدهم یا یازدهم پیش از میلاد میرسد. در این گور دستکم ۲۴ ظرف سفالی، به همراه اشیای تدفینی کمنظیری از جنس برنز و فلزات گرانبها، کشف شد.
تعداد و تنوع این اشیا، گور آلبیسهایم را از مجموعههای تدفینی سادهتر متمایز میکند. این یافتهها همچنین پرسشهایی درباره هویت فردی برمیانگیزند که بقایای سوزاندهشده پیکرش با چنین تشریفاتی به خاک سپرده شده است. هرچند اشیای همراه گور نشان میدهند که منابع و امکانات قابلتوجهی برای این مراسم اختصاص یافته بود، پژوهشگران هنوز هویت متوفی یا جایگاه اجتماعی دقیق او را مشخص نکردهاند.
قرار گرفتن شیء طلایی در زیر یک کاسه برنزی نیز بر پیچیدگی آرایش اشیای تدفینی میافزاید. هنوز مشخص نیست که این جایگذاری به ارتباط کاربردی میان دو شیء مربوط بوده یا انتخابی آگاهانه در آیین تدفین به شمار میرفته است.