باشکوهترین فیلمهای جنگی در تاریخ سینما؛ از «صخرۀ سرخ» تا «شجاعدل»
. برخلاف فیلمهایی مانند «جوخه»، «نجات سرباز رایان» و «زیردریایی» که بیشتر بر واقعگرایی، تنش روانی و تلخی جنگ تمرکز دارند، فیلمهای این فهرست تأکید بیشتری بر نبردهای گسترده، عملیات نظامی و هیجان بصری دارند.
فرادید| فیلمهای جنگی معمولاً با صحنههای تلخ نبرد، ویرانی و پیچیدگیهای اخلاقی جنگ شناخته میشوند؛ اما برخی از آنها در کنار نمایش واقعیتهای هولناک میدان نبرد، از تعلیق، هیجان و صحنههای اکشن نفسگیر نیز بهره میبرند. ساخت چنین آثاری آسان نیست، زیرا فیلمساز باید میان سرگرمکنندگی و نمایش پیامدهای ویرانگر جنگ تعادل برقرار کند؛ وگرنه ممکن است فیلم به اثری تبلیغاتی تبدیل شود که خشونت و جنگ را ستایش میکند. بااینحال، هنگامی که این ترکیب بهدرستی شکل بگیرد، نتیجه میتواند تجربهای سینمایی و فراموشنشدنی باشد.
به گزارش فرادید؛ فهرست پیش رو شامل ۱۰ فیلم برتر جنگی و اکشن تاریخ سینماست؛ آثاری که از نبردهای تاریخی و جنگهای قرن بیستم تا ماجراهای غیرمعمول سفر در زمان را در بر میگیرند. برخلاف فیلمهایی مانند «جوخه»، «نجات سرباز رایان» و «زیردریایی» که بیشتر بر واقعگرایی، تنش روانی و تلخی جنگ تمرکز دارند، فیلمهای این فهرست تأکید بیشتری بر نبردهای گسترده، عملیات نظامی و هیجان بصری دارند.
۱۰. صخره سرخ (Red Cliff) ـ ۲۰۰۸
کارگردان: جان وو

جان وو، یکی از برجستهترین کارگردانان سینمای اکشن، در این فیلم به سراغ نبردی تاریخی در چین باستان میرود. «صخره سرخ» با بهرهگیری از شمشیرزنی، نبردهای تنبهتن و درگیریهای عظیم نظامی، جنگی در مقیاسی گسترده را به تصویر میکشد. برای درک کامل داستان باید هر دو قسمت فیلم را تماشا کرد؛ قسمت نخست در سال ۲۰۰۸ و قسمت دوم در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. هرچند قسمت دوم ریتم آرامتری دارد، قسمت نخست بهدلیل صحنههای اکشن چشمگیرش انتخاب برجستهتری است.
۹. سقوط شاهین سیاه (Black Hawk Down) ـ ۲۰۰۱
کارگردان: ریدلی اسکات

این فیلم روایتی پرتنش از نبرد موگادیشو در سومالی ارائه میدهد؛ عملیاتی نظامی که به درگیریهای سنگین میان نیروهای آمریکایی و جنگجویان سومالیایی انجامید. هرچند نمیتوان تمام جزئیات تاریخی فیلم را کاملاً دقیق دانست، بازنمایی خشن، ملموس و نفسگیر آن از نبردهای نظامی مدرن تأثیرگذار است. پس از آغاز درگیریها، فیلم تقریباً فرصتی برای تنفس به مخاطب نمیدهد و با استفاده از گروهی بزرگ از بازیگران، تجربهای فرساینده اما هدفمند از آشفتگی میدان جنگ خلق میکند.
۸. جی آی سامورایی (G.I. Samurai) ـ ۱۹۷۹
کارگردان: کسی سایتو

این فیلم ژاپنی ایدهای نامتعارف را دنبال میکند: گروهی از سربازان قرن بیستم به گذشته سفر میکنند و در دوران ساموراییها، در ژاپن قرن پانزدهم یا شانزدهم، گرفتار میشوند. تقابل سلاحها و شیوههای جنگی مدرن با شمشیرها و تاکتیکهای جنگاوران ژاپنی، موقعیتهایی جذاب و پرهیجان به وجود میآورد. فیلم با ترکیب دو فضای متفاوت از سینمای جنگ و بهرهگیری از ایده سفر در زمان، اثری سرگرمکننده ساخته که جذابیت اصلیاش در همین برخورد غیرمنتظره میان دو دوره تاریخی نهفته است.
۷. بالها (Wings) ـ ۱۹۲۷
کارگردان: ویلیام ولمن

«بالها» فیلمی صامت درباره جنگ جهانی اول است که در کنار نبردهای هوایی، داستانی عاشقانه با محوریت یک مثلث عشقی را روایت میکند. با وجود گذشت نزدیک به یک قرن از ساخت فیلم، صحنههای نبرد هواپیماها همچنان تماشاییاند و از ماندگارترین بخشهای آن به شمار میروند. «بالها» همچنین نخستین برنده جایزه بهترین فیلم در نخستین دوره جوایز اسکار بود؛ دستاوردی که اهمیت تاریخی آن را دوچندان میکند. هرچند فیلم بینقص نیست، برای علاقهمندان به سینمای کلاسیک و تاریخ فیلمهای جنگی اثری دیدنی محسوب میشود.
۶. کرکسهای شرق (Eastern Condors) ـ ۱۹۸۷
کارگردان: سامو هونگ

این فیلم هنگکنگی داستان گروهی از زندانیان را روایت میکند که فرصتی برای رهایی از مجازات پیدا میکنند، مشروط بر اینکه مأموریتی خطرناک را در ویتنام انجام دهند: نابودکردن موشکهایی که نیروهای آمریکایی پس از پایان جنگ در آنجا رها کردهاند. برخلاف بسیاری از فیلمهای جنگ ویتنام که بر رنج، خشونت و پیچیدگیهای اخلاقی جنگ تمرکز دارند، «کرکسهای شرق» اثری پرزرقوبرق و سرشار از درگیریهای مسلحانه و مبارزات تنبهتن است. فیلم با رویکردی اغراقآمیز و اکشنی بیوقفه، تجربهای پرتحرک و سرگرمکننده ارائه میدهد.
۵. قلمرو بهشت (Kingdom of Heaven) ـ ۲۰۰۵
کارگردان: ریدلی اسکات

ریدلی اسکات در این فیلم به دوران جنگهای صلیبی بازمیگردد و داستان آهنگری به نام بالیان را روایت میکند که ناخواسته وارد منازعهای گسترده میان نیروهای مسیحی و مسلمان میشود. «قلمرو بهشت» در کنار نبردهای عظیم و محاصرههای تماشایی، به دسیسههای سیاسی و پیچیدگیهای مذهبی نیز میپردازد. نسخه کارگردان فیلم بهمراتب کاملتر از نسخه اکرانشده است و شخصیتها و مناسبات داستانی را عمیقتر میکند. فیلم از نظر مقیاس نبردها و بازآفرینی فضای تاریخی، یکی از نمونههای شاخص سینمای حماسی و جنگی به شمار میرود.
۴. گلولهای در سر (Bullet in the Head) ـ ۱۹۹۰
کارگردان: جان وو

جان وو در این فیلم داستان سه دوست اهل هنگکنگ را روایت میکند که پس از فرار از شهر، در جریان جنگ ویتنام گرفتار خشونت و فروپاشی میشوند. داستان ابتدا حالوهوای یک فیلم جنایی دارد، اما بهتدریج به درامی جنگی و تلخ تبدیل میشود. برخلاف برخی آثار اکشن وو که خشونت را با نوعی قهرمانپردازی همراه میکنند، «گلولهای در سر» تصویری نومیدکننده از جنگ، خیانت و نابودی دوستیها ارائه میدهد. فیلم با وجود فضای تاریک و عاطفی خود، صحنههای اکشن فراوانی دارد و از آثار برجسته سینمای جنگی هنگکنگ محسوب میشود.
۳. آخرین موهیکان (The Last of the Mohicans) ـ ۱۹۹۲
کارگردان: مایکل مان

این فیلم در قرن هجدهم و در بستر جنگ فرانسه و سرخپوستان روایت میشود؛ درگیریای که امپراتوریهای بریتانیا و فرانسه و شماری از قبایل بومی آمریکای شمالی را درگیر کرد. داستان با محوریت ناتانیل، معروف به هاوکی، ترکیبی از ماجراجویی، عاشقانه و جنگ را شکل میدهد و نبردها را با فضایی پرتنش و چشماندازهایی تماشایی همراه میکند. با وجود مدتزمان نسبتاً کوتاه در مقایسه با آثار حماسی، فیلم موفق میشود روایتی پرشور و تأثیرگذار ارائه دهد. موسیقی ماندگار و صحنههای نبرد آن نیز از عوامل اصلی جایگاه ویژهاش در سینمای تاریخی و جنگی هستند.
۲. دوازده مرد خبیث (The Dirty Dozen) ـ ۱۹۶۷
کارگردان: رابرت آلدریچ

در این فیلم جنگ جهانی دوم، گروهی از زندانیان و نظامیان خلافکار مأموریتی تقریباً انتحاری دریافت میکنند: نفوذ به پشت خطوط دشمن و حمله به محل تجمع افسران آلمانی. در برابر انجام این مأموریت، به آنها وعده داده میشود که در صورت زندهماندن، جرایمشان بخشوده خواهد شد. فیلم با گروهی درخشان از بازیگران، شخصیتهایی نامتعارف و روایتی حسابشده، ابتدا به معرفی اعضای گروه و آمادهسازی آنها میپردازد و سپس در بخش پایانی به مأموریت اصلی میرسد. «دوازده مرد خبیث» با وجود لحن سرگرمکنندهاش، اثری خشن و تاریک است که نزدیک به شش دهه پس از ساخت نیز جذابیت خود را حفظ کرده است.
۱. شجاعدل (Braveheart) ـ ۱۹۹۵
کارگردان: مل گیبسون

«شجاعدل» داستان ویلیام والاس، مبارز اسکاتلندی، را روایت میکند که پس از کشتهشدن زنی که دوستش دارد به دست سربازان انگلیسی، در پی انتقام برمیآید؛ اما این مبارزه بهتدریج به شورشی گسترده علیه سلطه انگلستان تبدیل میشود. والاس که شخصیتی تاریخی است، در فیلم به نماد مقاومت و رهبری نظامی بدل میشود و ارتشی را در نبرد برای آزادی اسکاتلند هدایت میکند. هرچند فیلم از نظر تاریخی با واقعیتها فاصله دارد، صحنههای نبرد عظیم، بار عاطفی داستان و نمایش حماسی مبارزه برای استقلال، آن را به اثری ماندگار تبدیل کردهاند. «شجاعدل» در مراسم اسکار نیز موفق بود و جایزه بهترین فیلم را دریافت کرد.