کشف جدید محققان: دانهها «صدای باران» را میشنود
پژوهشهای جدید نشان میدهد دانههای گیاهان صدای باران را حس کنند و در پاسخ به آن، فرآیند رشد خود را آغاز کنند.
برای انسانها، صدای باران اغلب آرامشبخش و خوابآور است اما تحقیقات جدید نشان میدهد نبابتات هم واکنش عجیب و شگفتانگیزی به صدای باران دارند. در دنیای گیاهان، این صدا میتواند سیگنالی حیاتی برای شروع زندگی باشد.
به گزارش ساینسآلرت، دانشمندان بهتازگی به کشفی رسیدهاند که نگاه ما به دنیای گیاهان را تغییر میدهد: دانهها نهتنها به آب، نور و دما واکنش نشان میدهند، بلکه قادرند ارتعاشات ناشی از صدای باران را نیز حس کنند و حتی بر اساس آن تصمیم بگیرند چه زمانی جوانه بزنند.
این پژوهش که توسط مهندسان مکانیک در MIT انجام شده، نخستین شواهد مستقیم از توانایی دانهها در واکنش به «صداهای طبیعی» را ارائه میدهد. به گفته پژوهشگران، ارتعاشات ناشی از برخورد قطرات باران با سطح آب یا خاک، میتواند دانهها را از حالت خواب بیدار کند و آنها را برای رشد آماده سازد.
برای بررسی این فرضیه، محققان نزدیک به ۸ هزار دانه برنج را در ظروف کمعمق آب قرار دادند و برخی از آنها را در معرض قطرات آب شبیهسازیشده باران قرار دادند. شدت و ارتفاع سقوط قطرات تغییر داده شد تا شرایط مختلف بارندگی بازسازی شود. همزمان، ابزارهای ویژهای ارتعاشات صوتی ایجادشده را ثبت کردند تا اطمینان حاصل شود این شرایط با باران واقعی تفاوتی ندارد.
نتیجه شگفتانگیز بود: دانههایی که در معرض این ارتعاشات قرار گرفتند، تا ۳۷ درصد سریعتر از سایر دانهها جوانه زدند. این یعنی آنچه ما بهعنوان «صدای باران» تجربه میکنیم، برای دانهها نوعی پیام حیاتی است پیامی که میگوید زمان رشد فرا رسیده است.
اما دانهها چگونه چنین چیزی را «حس» میکنند؟ پاسخ در ساختارهایی به نام «استاتولیت» نهفته است؛ اجزایی درون سلولهای گیاهی که بهطور معمول برای تشخیص جهت گرانش استفاده میشوند. این ساختارها با حرکت خود به گیاه کمک میکنند تا بداند ریشه باید به سمت پایین و ساقه به سمت بالا رشد کند.
پژوهشگران میگویند ارتعاشات ناشی از باران میتواند این استاتولیتها را جابهجا کند و در نتیجه، فرآیند رشد را فعال سازد. هرچه دانه به محل برخورد قطرات نزدیکتر باشد، این اثر قویتر خواهد بود. به همین دلیل، دانههایی که نزدیک سطح خاک یا آب قرار دارند، بیشتر به این سیگنالها پاسخ میدهند.
نکته جالبتر اینجاست که صدا در محیطهای آبی بسیار قویتر از هوا منتقل میشود. فشار صوتی ناشی از یک قطره باران در آب میتواند صدها پاسکال باشد—در حالیکه صدای یک مکالمه معمولی انسان، تنها کسری از این مقدار است. به بیان دیگر، برای یک دانه کوچک، صدای باران میتواند تجربهای بسیار «بلند» و تأثیرگذار باشد.
پژوهشگران معتقدند این پدیده احتمالا به برنج محدود نمیشود و بسیاری از گیاهان دیگر نیز ممکن است به صداهای محیطی واکنش نشان دهند. انتخاب برنج برای این آزمایش، بهدلیل شباهت آن با سایر گیاهان و همچنین رشد در محیطهای آبی بوده است.
این کشف، درک ما از تعامل گیاهان با محیط را وارد مرحلهای تازه میکند. اگر دانهها میتوانند «صدا» را حس کنند، شاید طبیعت بسیار پیچیدهتر و هوشمندتر از چیزی باشد که تا امروز تصور میکردیم، جایی که حتی «صدای» باران هم میتواند آغازگر زندگی باشد.
منبع: همشهری
