فرادید | تأملات - فلسفه
علم یا فلسفه؟
تحقیقی در رابطه با علم فردگرا بیان می‌کند که در علم فیزیک می‌توانیم بلافاصله با حدسِ مسئله آغاز کنیم.
امتحان‌های خسته‌کننده، تکالیف تمام‌نشدنی، و حجم انبوه اطلاعات بیهوده‌ای که هر سال باید از کتاب‌های درسی یاد بگیریم. به‌سختی کتاب‌ها را حفظ می‌کنیم، و به‌راحتی اکثرشان از یادمان می‌رود. این اتفاقات سوهان روح ما دانشجوهاست و بدون آن‌ها قطعاً زندگی بهتری را تجربه خواهیم کرد. گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، پس از سال‌ها تدریس در دانشگاه محک بهتری برای موفقیت استاد‌ها و دانشجو‌ها پیدا کرد. گاتینگ، جمعه‌ای که گذشت، در سن ۷۶سالگی از دنیا رفت.
پنج کتاب برتر فلسفه
این بار نایجل واربرتون در گفت‌وگویی با همین وب‌سایت پنج کتاب برتر را برای معرفی بهتر فلسفه در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد که اینجا می‌خوانید.
اقتصاد: رشته‌ای که حاضر به تغییر نیست
آدم‌ها برای پول درآوردن حساب‌وکتاب می‌کنند و برای خرج‌کردنش چرتکه می‌اندازند. این نسخه از انسان، که همه‌چیزش روی نظم و قاعده است، اواخر قرن نوزدهم، همزمان با رشتۀ اقتصاد به دنیا آمد. تصور اقتصاد از خریداران و فروشندگانْ موجوداتی عقلانی است که، تنها اگر کمی دقت به خرج دهند، تصمیم اشتباه نمی‌گیرند. اما، در سال‌های اخیر، مطالعات اقتصادِ رفتاری نشان داده که ما انسان‌ها دمدمی‌مزاج‌تر از آنیم که سنجش‌های آماری بتواند تصمیماتمان را پیش‌بینی کند: فروشندگان و مشتری‌ها آنچنان هم عاقل نیستند.
کاریکاتورها سرگرم‌کننده‌اند، اما باید با آن‌ها گریه کرد
زندگی شخصیِ آدم‌های خنده‌دار غالباً پر است از غم و غصه‌هایی که حتی قوی‌ترین‌ها را می‌تواند از پا درآورد. تلفیقی از کمدی و تراژدی است. ذهنِ بیمارشان به دادشان می‌رسد تا، در اوج آرامش و عصبانیت، به بزرگ‌ترین رنج‌ها پوزخند بزنند. رز چست، کاریکاتوریست نیویورکر از همین سنخ آدم‌هاست. مادر و پدرش به رقت‌انگیزترین شکل ممکن در خانۀ سالمندان آلزایمر می‌گیرند، و او برای اینکه بتواند تیمارشان کند کاریکاتور می‌کشد. آخرین کاریکاتور لحظۀ مرگ مادر است.
گفت‌وگویی با تام ریگان، فیلسوف اخلاق و پدر حقوق حیوانات
دیدگاه ریگان مفاهیم کاربردی و اساسی در زمینه حقوق حیوانات در اختیار جوامع امروزی قرار داد. او سال‌های آخر زندگی خود را صرف توضیح و دفاع از ایده برچیدن قفس‌های باغ وحش و سیرک کرد. ریگان ۳۰ کتاب پیرامون حقوق حیوانات و دفاع فلسفی و اخلاقی از آنان نوشت و سرانجام در ۱۷ فوریه ۲۰۱۷ درگذشت.
چنان‌که پیداست در اینجا پای برداشت خود دریدا از رخداد در میان است. بر طبق این برداشت «همزمان باید هم به امکان ناپذیربودن رخدادی که بالضروره افقی ندارد اندیشید هم به تکین‌بودنِ آمدنِ دیگری.» از این‌رو، رخداد مورد نظر دریدا را نمی‌توان به تحقق یک ایده‌آل تقلیل داد، چه تحقق تقریبی چه تحقق کامل.
ويتگنشتاين و كواين دو راه براي آينده فلسفه
علم یک فعالیت انضمامی است و اتفاقا کواین سعی دارد فلسفه را از این جهت، به فعالیتی انضمامی مبدل کند و به تعبیری فیلسوف را از برج‌عاج‌نشینی به جایگاهی متعارف و طبیعی بازگرداند. او فلسفه اولی را رد می‌کند و فلسفه را فعالیتی در طول علم می‌داند.
راز جداافتادگی انسان معاصر از عرفان چیست؟
دکتر یحیی یثربی، استاد فلسفه و کلام اسلامی و پژوهشگر عرفان
نگرش انسان مدرن به عرفان و رابطه او با عرفان چندان جدی نخواهد بود. زیرا، جهانی کردن عرفان با مشکلاتی روبرو خواهد بود. زیرا، عرفان جدی یعنی حالات و تجربه‌هایی که یک شخص در اثر سلوک و ریاضت به دست می‌آورد.
هنرهای شوپنهاور؛ از هنر خوشبختی تا هنر رفتار با زنان
شوپنهاور ازجمله فیلسوفان بزرگی است که مواضع تندوتیز او در برابر زنان مهم و جنجالی است، چندان که بسیاری بر این باورند شوپنهاور بر اندیشه‌های نیچه در باب زنان و همچنین قدرت و اراده بسیار تأثیرگذار بوده است. کتاب «هنر رفتار با زنان» مجموعه‌ای است درباره زنان که از میان آثار مفصل شوپنهاور گرد‌آوری شده است، از میان آثار اصلی و آثار بعدی که پس از مرگ او در یادداشت‌ها و پیوست‌های آثار و حتی جاهای دیگر آمده است.
گفتگو با دکتر محمد فاضلی
نظام آموزش و پرورش جایگاه اصلی کتابخوان شدن دانش‌آموزان و شکل دادن به سبک زندگی فرهنگی آن‌هاست. آموزش و پرورش در شرایط فعلی از درونمایه غنی برخوردار نیست. من این را بر اساس تجربه ده سال همراهی با فرزند خودم در این نظام آموزش و پرورش و شنیدن شکایت همکارانم و کسانی که برایم درباره این موضوع در فضای مجازی می‌نویسند بیان می‌کنم.
بیشتر فیلسوفان قرن بیستم با توسل به جهان‌بینی‌های راست و چپ امکان تحقق بهشتی بر زمین را وعده می‌دادند. آیزایا برلین اندیشمندی استثنائی بود که گفت: ساختن بهشت در این دنیا نه مفید است و نه ممکن.
«پیوند نیچه با جهان ایرانی» در گفتگو با حامد فولادوند
پیوند نیچه با فرهنگ ایرانی بر پایه بینش راهبردی نیچه شکل گرفت؛ یعنی او به سوی شرق و جهان ایرانی رفت تا با الهام از جهان و اندیشه‌های غیراروپایی فرهنگ غرب و ارزش‌های مسیحیت فرسوده را نقد و دگرگون کند. طی سفر اکتشافی و فکری خود، او جهان‌بینی و نگرش فلسفی جدیدی ترسیم کرد که حاصل گفت‌وگوی میان‌فرهنگی طولانی و ژرف او است. نیچه بیشتر منابع موجود شرقی آن عصر را خوانده بود و می‌توان شباهت‌ها و همدلی‌هایی میان او و برخی از فرزانگان ادب و حکمت ایران‌زمین مشاهده کرد.
پرسیدن سوالی فلسفی از پروفسور هایدگر در توئیتر
موزس هرتزوگ، قهرمان یکی از مشهورترین رمان‌های سال بلو، مردی نیمه‌دیوانه است که پس از فروپاشی زندگی خانوادگی‌اش شروع می‌کند به نامه نوشتن. اول برای دوستان و آشنایان، بعد برای دانشمندان و سیاست‌مداران و نهایتاً برای هر کسی که به ذهنش می‌رسد. کار او بی‌شباهت به منشن‌کردن‌های ما در توییتر نیست. از رؤسای جمهور تا ستاره‌های سینما یا چهره‌های ادبی و هنری. برای هر کسی حرفی داریم. اما آن نامه‌ها برای هرتزوگ معنایی داشت، منشن‌های ما چطور؟
نصرالله حکمت، استاد فلسفه:
ن تکنولوژی را مثل حمله مغول می‌دانم. این تکنولوژی انسان را منهدم می‌کند، محیط‌زیست را نابود کرده است، دو جنگ جهانی به وجود آورده است، جنگ‌های دیگر هم ممکن است رخ دهد. تکنولوژی تولید رفاهی کرده است که ممکن است انسان را از خلاقیت‌های درونی خودش بیندازد.
    صفحه  از ۳۳
نگاه ویژه
پرطرفدار