کشف ساختمان آهکی مرتبط با معبد «فرعون آپریس»

فرادید| یک دستاورد مهم باستان‌شناختی در میت رهینه، محل استقرار شهر باستانی ممفیس به دست آمده است؛ جایی که یک هیئت مشترک مصری‌چینی، سازه‌ای آهکی کشف کردند که گمان می‌رود با معبد آپریس مرتبط باشد. این کشف، افق‌های تازه‌ای در شناخت برنامه‌ریزی شهری، حیات دینی و تداوم سکونت در یکی از مهم‌ترین پایتخت‌های باستانی مصر گشوده است. 

به گزارش فرادید، باستان‌شناسان بقایای ساختمانی از جنس سنگ آهک را کشف کردند که به احتمال زیاد بخشی از مجموعه معبد اختصاص‌یافته به فرعون آپریس بوده؛ فرمانروایی که در دودمان بیست‌وششم مصر (حدود ۵۸۹ تا ۵۷۰ پیش از میلاد) حکومت می‌کرد. 

در جریان کاوش‌ها پنج تندیس ابوالهول بی‌سر، همراه بلوک‌ها و الواح آهکی حاوی کتیبه‌های هیروگلیفی تقدیم‌شده به خدای «پتاح»، ایزد اصلی ممفیس کشف شده‌اند. همچنین گلوله‌های توپی حاوی نام آپریس نیز کشف شده که انتساب این سازه به دوران سلطنت او را تقویت می‌کند. از دیگر یافته‌ها می‌توان به ظروف سفالی و شیشه‌ای و نیز سکه‌های مسی اشاره کرد که شواهد بیشتری از تداوم فعالیت در این محوطه طی قرون متمادی ارائه می‌دهد. 

پژوهشگران باور دارند این یافته‌ها درک ما را از تحول معماری ممفیس و آیین‌های دینی آن از دوره متأخر تا عصر یونانی‌رومی ارتقا می‌دهند. ساخت‌وساز آهکی این بنا به‌خودی‌خود گواه سنت‌های عظیم و یادمانیِ ساختمانی است که شاخص معماری معابد سلطنتی در دوره سائیتی به شمار می‌آید. 

آپریس که بود؟ 

فرعون آپریس از فرمانروایان برجسته دودمان بیست‌وششم مصر معروف به دودمان سائیتی بود. او پس از پدرش، پسامتیک دوم به قدرت رسید و در یک دوره سیاسی پیچیده بر مصر حکومت کرد که با اتحادهای خارجی و لشکرکشی‌های نظامی در شرق مدیترانه همراه بود. 

نام آپریس در آثار مورخ یونان باستانی هرودوت آمده؛ کسی که از ناآرامی‌های داخلی در دوران سلطنت او یاد می‌کند. منابع تاریخی نشان می‌دهند که آپریس با شورش نظامی روبه‌رو شد که در آخر به برکناری او به دست آماسیس دوم انجامید. با وجود این آشفتگی‌های سیاسی، آپریس سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در پروژه‌های عظیم ساختمانی، از جمله گسترش و مرمت معابد انجام داد و به این ترتیب نهادهای مذهبی سنتی را در سراسر مصر تقویت کرد. 

مترجم: زهرا ذوالقدر