چرا کمبود خواب ما در آخر هفته صاف نمی‌شود؟ | چطور بدهی به خواب را جبران کنیم؟

آخر شب‌ها را با دیدن یک قسمت دیگر از سریال، یک چک کردن دیگر صفحات مجازی گوشی هوشمند سپری می‌کنیم و چند ساعت دیرتر به خواب می‌رویم و قبل از اینکه متوجه شویم، زمان از نیمه‌ شب گذشته و ساعت ۶ صبح زنگ هشدار به صدا در می‌آید و این چرخه در تمام شب‌های طول هفته تکرار می‌شود. بنابراین تا جمعه، ما فقط خسته نیستیم. ما فرسوده شده‌ایم. آن موقع است که جبران خواب آخر هفته بسیار مقاومت‌ناپذیر به نظر می‌رسد؛ یعنی زمان آن است که به آنچه بدن شما در طول هفته درخواست کرده بود به یکباره و در زمانی فشرده پاسخ دهید.

چرا کم خوابی؟

اما چرا ما این کار را ادامه می‌دهیم؟ چرا در طول هفته به درستی نمی‌خوابیم؟ به دلیل اینکه زندگی مدرن برای آن ساخته نشده. ساعات کاری همیشه به چرخه‌های طبیعی خواب احترام نمی‌گذارند. زندگی اجتماعی تا دیروقت ادامه دارد. صفحه‌های نمایش‌گر گوشی‌های هوشمند مغز ما را مدت‌ها پس از خستگی بدن‌مان فعال نگه می‌دارند. گویی خواب پاداشی است که فقط پس از اینکه به اندازه کافی به خودتان فشار آورده‌اید، به دست می‌آورید. بنابراین به طور ناگزیر خواب آخر هفته به نوعی دکمه تنظیم مجدد تبدیل می‌شود.

بسیاری از مردم فکر می‌کنند خوابیدن در آخر هفته‌ها می‌تواند کمبود خواب را جبران کند. آیا این درست است؟

خواب طولانی در آخر هفته می‌تواند خستگی را برای مدت کوتاهی کاهش دهد، اما کمبود خواب مزمن را درمان نمی‌کند. کم‌خوابی بر هورمون‌های بدن، متابولیسم و عملکرد مغز به مرور زمان تأثیر می‌گذارد. این موارد تنها با یک یا دو شب خواب طولانی به حالت عادی برنمی‌گردند. چیزی که بسیار بیشتر از شب‌های خواب طولانی اهمیت دارد، منظم بودن خواب هر شب است.

پس از کم خوابی در طول هفته چه اتفاقی می‌افتد؟

کم خوابی منظم بدن شما را در حالت استرس قرار می‌دهد. کورتیزول (هورمون استرس) افزایش می‌یابد، سیستم ایمنی بدن شما کاهش می‌یابد و حساسیت به انسولین کم می‌شود. این امر بر کنترل قند خون تأثیر می‌گذارد. عملکردهای مغز مانند توجه، حافظه و تنظیم عاطفی کاهش می‌یابد. حتی اگر به آن عادت کرده باشید، همچنان آسیب‌هایی در بدن ایجاد می‌کند.

خطرات پنهان برای سلامتی

کمبود خواب طولانی مدت احتمال ابتلا به بیماری قلبی، چاقی و دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد. سطح هورمون‌ها مختل می‌شود و منجر به گرسنگی و هوس به خوردن غذاهای ناسالم و عدم انگیزه برای فعالیت بدنی می‌شود. تنها راه جبران کمبود خواب در آخر هفته این است که در طول هفته به اندازه کافی خواب داشته باشید تا این کمبود را جبران کنید و خطر ابتلا به موجی از بیماری‌ها را از بین ببرید.

چطور از نیاز به جبران درآخر هفته جلوگیری شود؟

به یک برنامه خواب منظم پایبند باشید، یعنی هر روز، در روزهای هفته و آخر هفته‌ها، در یک زمان مشخص بیدار شوید و بخوابید، قبل از رفتن به رختخواب، زمان استفاده از صفحه نمایش را محدود کنید و یک برنامه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه‌ای مطالعه یا حرکات کششی، برای کمک به آرامش هر شب خود ایجاد کنید. به طور متوسط، اگر هر روز هفته ۳۰ تا ۴۵ دقیقه خواب اضافی داشته باشید، به شما کمک می‌کند تا کمبود خواب خود را جبران کنید.